Tuần 10 - Ngày 31/10/2020
SỰ KIỆN TRONG TUẦN
Hỏi:

Em thưa thầy (cô). Trong quá trình làm đồ án thì trong lớp có nhóm không hoà đồng được và bạn trong nhóm xin sang nhóm khác. Vậy bạn đó đề xuất chuyển nhóm với thầy trong buổi thông tới luôn được không ạ? Em cảm ơn ạ!


Trả lời:

Bộ môn đã nhận được thư của em. 
Học kỹ năng mềm phối hợp với các thành viên có liên quan trong hoạt động tư vấn là một trong những mục tiêu của việc Làm đồ án theo nhóm. 
Ai cũng phải nỗ lực tự học điều này để đình hình được nhận thức: Sức mạnh và vị thế của một tổ chức chủ yếu được xây dựng trên nền tảng của việc "Cùng nghĩ,Cùng làm".Từ đó mới mong công việc đạt được hiệu quả cao nhất.
23/4/2019. Thày Phạm Đình Tuyển 


Hỏi:

Em chào thầy, các câu trả lời của thầy khiến em thấy rất hữu ích. Em muốn hỏi thầy khi thầy gặp những bế tắc hay thất bại trong cuộc sống thầy đã tự khắc phục như thế nào, có khi nào thầy cảm thấy mệt mỏi với công việc của mình không. Hiện tại có những lúc em cảm thấy kém cỏi so với  người khác, xin thầy cho em lời khuyên được không ạ?

Em cảm ơn thầy rất nhiều. 
Trả lời:


Thày đã nhận được thư của em 
Chắc chắn trong cuộc đời không có ai chỉ toàn thành công cả. 
Trong hoạt động chính trị, thất bại là gắn với tính mạng. 
Trong hoạt động kinh tế, thất bại là gắn với thiệt hại về kinh tế và thời gian.
Trong hoạt động xã hội, thất bại là mất niềm tin và vị thế… 

Trong thời đại hội nhập ngày nay, con người phải cạnh tranh với những đối thủ rất mạnh mà trong nhiều trường hợp ta còn chưa biết nhiều về họ; giống như đi thi Olimpic mà không biết sẽ phải thi môn gì; đến đó mới rõ. 
Chính vì vậy, xã hội bây giờ cần những người: i) Tư tưởng tiến bộ; ii) Yêu tự do; iii) Hoạt động đa năng và biết liên kết với nhiều người để làm nhiều việc; trong đó đặc biệt với em là nhân tố thứ ba. 

Nếu một người chỉ chăm chăm làm một việc; việc đó thất bại có nghĩa là mất tất cả. 
Nếu một người làm ba việc; một việc thành công, hai việc thất bại, điều đó cũng chấp nhận được.
Nếu một người làm năm việc; ba việc thành công, hai việc thất bại, điều đó được coi như đã thành công.  

Đã đi học được đến bậc đại học, chắc chắn em có cơ hội hơn rất nhiều người không có điều kiện đi học ngoài xã hội kia (thậm chí nhiều người còn khuyết tật). 
Hãy học và rèn luyện trở thành người đa năng, nghĩa là tập làm nhiều việc một lúc (ưu tiên là việc theo chuyên môn giỏi nhất của mình, tiếp đến là việc mà xã hội đang cần và cuối cùng là việc mà mình yêu thích). Cũng chính từ đây em sẽ tìm được những mặt mạnh của mình.
Đối với những người tri thức, trong tâm thức của họ không có chỗ cho từ “bế tắc” và “mệt mỏi”, chỉ có từ “khó khăn” và “sáng tạo” để vượt qua mà thôi. (Tất nhiên, trong cuộc sống ai cũng phải chịu những nỗi đau buồn, ví như sự mất mát của người thân, bạn bè, đồng loại). 
Một điều nữa em cũng cần biết: Sức mạnh để làm những điều khác biệt và sẽ thành công, không phải chỉ xuất phát từ bản thân em, từ thế giới thực tại này, mà còn được khởi nguồn từ sức mạnh tinh thần của tiền nhân, tổ tiên và dòng họ gia đình em. Vì vậy, phải tìm hiểu, học để phát huy cho được sức mạnh tinh thần này, thậm chí biến thành niềm tin cốt lõi của mình.  

Chúc em trở thành con người đa năng và thành công.  

Ngày 4/12/2018. Thày Phạm Đình Tuyển  

 


Hỏi:

Em chào thầy. Em muốn hỏi thầy một vấn đề thầy ạ. Hi vọng thầy bớt chút thời gian trả lời giúp em. 
Em muốn hỏi thầy là thầy đã quản lý thời gian của mình như thế nào để có thể làm việc hiệu quả nhất. Em muốn học nhiều thứ, đọc nhiều sách nhưng em ko quản lý được thời gian nên không học được. Và thời gian rảnh thì thầy thường làm gì hoặc học gì, hồi trẻ thầy đã học như thế nào để có được lượng kiến thức nhiều như vậy. Em rất muốn có được những kiến thức như thầy. 
Rất mong sự hồi đáp của thầy. Em cảm ơn ạ

 
Trả lời:

Thày đã nhận được thư của em. 
Câu hỏi về cách quản lý thời gian, mỗi người đều có câu trả lời tùy theo hoàn cảnh của mình.
Thày quản lý thời gian theo một số cách như sau:
1) Triết lý liên quan đến sử dụng thời gian: Tập trung cho việc học và rèn luyện để trở nên tự do hơn.
2) Ai cũng chỉ có 24 h/ngày, cách quan trọng là sử dụng thời gian như thế nào. Thày làm việc khoảng 12h/ngày. Xã hội ai cũng giỏi, mình chỉ có thể cạnh tranh bình đẳng với họ do mình chăm chỉ hơn mà thôi.
3) Thời gian làm việc thường được chia ra để phục vụ cho 3 đầu việc: i) Công việc thường xuyên mang nặng tính kinh nghiệm (giảng dạy, tư vấn…); ii) Công việc giao tiếp để học và kết nối với những người khác chuyên môn của mình, khác mình; iii) Công việc tự học để làm mới mình, bao gồm đọc sách, viết tài liệu, suy ngẫm; chiếm hoàn toàn vào các buổi tối; học trước hết những vấn đề mà chuyên môn của mình cần, sau đó học mở rộng ra những vấn đề mà xã hội cần. 
4) Chuyển đổi loại công việc (việc dễ, việc khó) cũng là cách nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng.
5) Với người trẻ tuổi, do kinh nghiệm và tri thức còn hạn chế, lại mong muốn làm được nhiều việc nên thường mất tự tin. Song theo thời gian, do kiến thức càng dày hơn, tâm thức càng hiểu rõ hơn, nên cách sử dụng thời gian sẽ càng hiệu quả hơn. Chắc chắn là như vậy.  

Chúc em chăm chỉ học tập và thành công
Ngày 30/11/2018. Thày Phạm Đình Tuyển 


Hỏi:  Thưa Thầy(Cô), em là sinh viên đang làm đồ án tốt nghiệp. Em vừa mới biết là phải bắt buộc có phần viết thuyết minh đồ án tốt nghiệp. 
Thầy cô cho em hỏi về quy cách viết thuyết minh, hoặc thầy(cô) có thể gửi em bản thuyết minh mẫu được không ạ.
Em cảm ơn .

Trả lời: Bộ môn KTCN đã nhận được thư của em.
Theo quy định, học phần Đồ án tốt nghiệp phải có nội dung viết thuyết minh. 
Quy định về viết thuyết minh đồ án tốt nghiệp xem tại mục: Quy định về viết thuyết minh đồ án tốt nghiệp, trên WEB bmktcn.com; Mục đào tạo/Đồ án tốt nghiệp: 
http://bmktcn.com/index.php?option=com_content&task=view&id=261&Itemid=266 
Bộ môn KTCN 
Hỏi:  Em chào thầy ạ ! Em là Huy từng học thầy môn kiến trúc công nghiệp ạ . Em có vài vấn đề thắc mắc muốn hỏi thầy ạ. Em muốn hỏi là : 
- Cách nắm bắt tâm lí của người khác (chủ đầu tư) khi mình muốn nói chuyện với họ thì cần tìm hiểu trước những thông tin gì và để trong khi nói chuyện có thể khiến tâm lí họ vui vẻ và cởi mở hơn với mình ?  
- Muốn để cách nói chuyện của bản thân với chủ đầu tư tốt hơn thì cần phải tìm hiểu những vấn đề gì ạ ? 
Em cám ơn thầy và mong thầy sớm trả lời ạ 
-- 
komang ladykillah


Trả lời:

Thày đã nhận được thư. 
Câu hỏi của em về cách nắm bắt tâm lý và tạo niềm tin với chủ đầu tư, thày có một vài trao đổi như sau: 
a) Về nghề nghiệp kiến trúc: Kiến trúc không chỉ là một ngành trong lĩnh vực sáng tạo mà còn là một ngành trong lĩnh vực tư vấn. Kiến trúc sư tạo lập ra sản phẩm của mình, song không bỏ nguồn lực thực hiện mà thuyết phục người khác thực hiện. Tư vấn là nghĩa như vậy. 
b) Về khả năng thành công của hoạt động tư vấn: Muốn người ta cởi mở và tin mình, cần: 
- Tinh thần: Phải chân thành, cố gắng hiểu đối tác mong muốn điều gì. 
- Nhận thức: Hai bên cùng có lợi; Trong trường hợp thấp hơn: Họ có lợi song ta không bị thiệt hại là được. 
- Chuyên nghiệp: Đặc biệt là chuyên nghiệp trong chuyên môn. Chú ý thay ý kiến mang tính chủ quan của mình bằng các dẫn chứng thực tiễn mang tính so sánh để thuyết phục người nghe. Nói những điều cần làm và làm những điều đã nói. 
- Văn hóa: Đối tác không thích ta, thì sẽ không thích ý kiến chuyên môn của ta. Để thuyết phục họ phải thể hiện ứng xử mang tính văn hóa. 
- Chí khí: Người ta chỉ thích hợp tác với kẻ manh. Mạnh về nguồn lực và mạnh về chí khí. Khi không thuyêt phục được đối tác trong một dự án cụ thể, không luyến tiếc, hãy coi đó là bài học để tiến tới thành công tại các cơ hội khác. Họ không là đối tác của ta trong dự án này, nhưng nếu họ là người tử tế thì có thể trở thành người bạn, đồng minh trong việc khác của ta. 

Chúc em thành công. 
Thày Phạm Đình Tuyển  


Hỏi: Thưa thầy(Cô) em là sinh viên khóa 58 sắp tới đang làm báo cáo thực tập ,và trong phần báo cáo có định hướng về đề tài tốt nghiệp ,em muốn hỏi : nếu đang thực tập thuộc bộ môn nào quản lý thì nên chọn đề tài của bộ môn đó ,Ví dụ e ở bộ môn KTCN quản lý thì nên chọn đề tài công nghiệp hay e có thể lựa chọn 1 đề tài khác được ạ?Em đang lựa chọn đề tài tốt nghiệp mà còn nhiều phân vân xin bộ môn cho e xin lời khuyên ! 


Trả lời: Bộ môn KTCN đã nhận được thư của em.
Bộ môn KTCN là Bộ môn Kiến trúc Công nghệ (không phải là Kiến trúc Công nghiệp). Tất cả các vấn đề có liên quan đến kiến trúc, giảng viên của Bộ môn KTCN đều có thể hướng dẫn cho em: Về chuyên ngành như: quy hoạch, công trình dân dụng, công nghiệp, dịch vụ; Địa điểm: Khu vực đô thị, khu vực nông thôn, khu kinh tế ven biển, cửa khấu...
Em suy nghĩ, chọn lựa đề tài nào mà cảm thấy yêu thích, phù hợp với nhu cầu của đất nước, công nghệ thế kỷ 21 và có thể phát huy cao nhất năng lực sáng tạo của bản thân. 
Nên trao đổi trực tiếp vấn đề này với giảng viên hướng dẫn để nhận được sự trợ giúp. 
Ngày 18/12/2017, Thày Phạm Đình Tuyển 
Hỏi:

Thưa Thầy (cô ) e là sinh viên khóa 58 sắp chuẩn bị cho đồ án tốt nghiệp ạ, sắp tới e dự định sẽ đăng ký đồ án tốt nghiệp về nhà máy sản xuất của bộ môn KTCN ,e muốn hỏi là làm về chủ đề đó thì có nên chọn hướng chuyên sâu về Kiến trúc- cảnh quan hay không ạ ?

Rất mong nhận được câu trả lời sớm ạ! Em xin chân thành cảm ơn bộ môn! 
Trả lời:

Bộ môn KTCN đã nhận được thư của em.

Câu hỏi về đề tài tốt nghiệp là nhà máy sản xuất, với hướng chuyên sâu về Kiến trúc - Cảnh quan, Bộ môn KTCN có ý kiến như sau:

- Trước hết, nội dung của đề tài phải phù hợp với yêu cầu chung của Khoa Kiến trúc - Quy hoạch và Bộ môn KTCN, được quy định trong hướng dẫn thực hiện học phần Đồ án tốt nghiệp. 

- Về nội dung chuyên sâu Kiến trúc - cảnh quan (nhận thức mới, giải pháp công nghệ mới từ thế giới, từ thực tiễn Việt Nam), em có thể thực hiện trong đồ án tốt nghiệp với ý nghĩa là điểm khởi nguồn cho đổi mới và sáng tạo các giải pháp quy hoạch và kiến trúc. Qua đó làm đồ án trở nên phong phú hơn và có chất lượng hơn, thể hiện được kiến thức và kỹ năng của em trong quá trình học tập đại học. 

Chúc em đạt kết quả tốt trong thực hiện học phần Đồ án tốt nghiệp.

1/12/2017- Thày Phạm Đình Tuyển 
Hỏi: Dạ chào thầy cô ah, thầy cô có thể cho em xin bản vẽ mẫu của nhà máy gạch tuynen dc không ạ (gầm nhà ăn, căng tin, nhà nghỉ công nhân..). em cảm ơn ah


Trả lời:

Dạ chào thầy cô ah, thầy cô có thể cho em xin bản vẽ mẫu của nhà máy gạch tuynen dc không ạ (gầm nhà ăn, căng tin, nhà nghỉ công nhân..). em cảm ơn ah  

Bộ môn đã nhận được thư.

Một số hình vẽ của các dự án nhà máy gạch tuynen em có thể tham khảo trên WEB bmktcn.com, ví dụ như: 

1) Nhà máy gạch tuynel Triệu Sơn, Thanh Hoá

http://bmktcn.com/index.php?option=com_content&task=view&id=6495&Itemid=303   

2) Nhà máy sản xuất gạch tuynel, Đại Thành, Hiệp Hoà, Bắc Giang

http://bmktcn.com/index.php?option=com_content&task=view&id=5167&Itemid=303

Ngày 28/8/2017

Bộ môn KTCN  
Hỏi:  Ngày 21/8/2017 
Chào thầy, em đang làm đồ án tổng hợp ktcn do Bộ môn KTCN hướng dẫn, em chọn thiết kế khu hành chính và dịch vụ, thì em thấy trong bài tham khảo trên trang ktcn,com có chiều cao mỗi tầng của khu hành chính là 7m, như vậy có hợp lí ko ạ, và bình thường chiều cao tầng nên vào khoảng bao nhiêu. 
Trả lời:  Bộ môn KTCN đã nhận được thư. 
Chiều cao tầng: Tầng 1 chiều cao tầng tính từ mặt nền đến sàn tầng trên; Tầng giữa: từ mặt sàn tầng này đến mặt sàn tầng kia. 
Chiêu cao tầng nhà văn phòng: 
- Khoảng 3,6- 3,9m với trường hợp sử dụng trần, để không gian thông thủy (từ sàn đến trần) khoảng 3m; 
- Khoảng 4,2 -4,5m với trường hợp sử dụng trần và sàn kép (để bố trí hệ thống cáp thông tin, sưởi hoặc làm mát từ sàn), để không gian thông thủy khoảng 3m.

Có thể tham khảo thêm: Sổ tay dữ liệu thiết kế kiến trúc Neufert; Mục Nhà văn phòng:
http://bmktcn.com/index.php?option=com_content&task=view&id=3416&Itemid=223

Ngày 22/8/2017. Thày Phạm Đình Tuyển
Hỏi: Ngày: 30 tháng ba năm 2017 15:22:15 0700 
Chủ đề: Em hỏi bộ môn 
Em chào bộ môn, em hiện là sinh viên K57, em làm đồ án tốt nghiệp về nhà ở xã hội, bộ môn cho em hỏi về việc thiết kế nhà ở xã hội có các tiêu chuẩn, quy chuẩn nào của nhà nước không ạ? Nếu có thì em có thể tìm ở đâu ạ, em xin cảm ơn bộ môn. 

Trả lời: Bộ môn KTCN đã nhận được thư của em. 
Hiện có nhiều quy định của Nhà nước liên quan đến thiết kế kiến trúc nhà ở xã hội. 
Em có thể vào trang WEB http://nhaoxahoivietnam.vn/ tại mục Quy định phát triển, trong đó có các thông tin em cần, đặc biệt là: 
Nghị định số 100/2015/NĐ-CP của Chính phủ : Về phát triển và quản lý nhà ở xã hội   
(http://nhaoxahoivietnam.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=408:ngha-anh-sa-100-2015-n-cp-va-phat-trian-va-quan-la-nha-a- xa-hai & CatID = 40 & Itemid = 145). 

Chúc em thực hiện học phần đồ án tốt nghiệp thành công
Ngày 31/3/2017, thày Phạm Đình Tuyển  
Thông tin định kỳ
+ Câu hỏi ôn thi môn học Kiến trúc CN - DD
+ Câu hỏi ôn thi môn học KTCN
+ Bảng giờ lên lớp
+ Giải thưởng Loa Thành
+ Quy định của Khoa Kiến trúc và Quy hoạch về học phần Đồ án tốt nghiệp từ 3/2017
+ Quyết định số 1982/QĐ-TTg phê duyệt Khung trình độ quốc gia Việt Nam
+ Quy định mới về Quy chế đào tạo ĐH hệ chính quy theo hệ thống tín chỉ của Trường ĐHXD
+ Chương trình khung môn học học phần tiến sỹ chuyên ngành Kiến trúc Công nghiệp
+ Dạy học theo tiếp cận “CDIO” trong đào tạo đại học
+ Chương trình đào tạo và KHCN Bộ môn KTCN Năm học 2018-2019
+ Quyết định số 27/2018/QĐ-TTg ban hành Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam
+ Quyết định 1755/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam
+ NQ số 44/NQ-CP ban hành Chương trình hành động về đổi mới căn bản, toàn diện GD & ĐT
+ Nghị quyết Hội nghị TW 4 (khóa XII) về thực hiện có hiệu quả tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế
+ Nghị quyết 19 năm 2017 về cải thiện môi trường kinh doanh
+ Công bố Báo cáo Việt Nam 2035
+ Hệ thống tài liệu phục vụ thực hiện học phần Đồ án KTCN và Công trình đầu mối HTKT
+ Danh mục các video trên WEB bmktcn.com
+ Danh mục các dự án quy hoạch KCN tại VN
+ Danh mục dự án QH các KKT ven biển Việt Nam
+ Danh mục dự án QH các KKT cửa khẩu tại VN
+ Danh mục hệ thống Văn bản quy phạm pháp luật trên WEB bmktcn.com
Lịch sử Kiến trúc
Stonehenge, Avebury và các di tích liên quan, Wiltshire, Anh
06/12/2015

Thông tin chung:
Công trình: Stonehenge, Avebury và các di tích liên quan (Stonehenge, Avebury and Associated Sites)
Địa điểm: Wiltshire, Anh (N51 10 44 W1 49 31)
Thiết kế kiến trúc:
Quy mô: Diện tích khu vực Di sản 4.985,4ha
Năm thực hiện: 3700 đến 1600 trước Công nguyên
Giá trị: Di sản thế giới (1986; sửa đổi ranh giới năm 2008; hạng mục i, ii, iii)

Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ai-len (United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) thường được gọi là Vương quốc Anh (United Kingdom) nằm ở ngoài khơi bờ biển phía tây bắc lục địa châu Âu
Vương quốc Anh bao gồm đảo Anh, phần đông bắc của đảo Ireland.
Vương quốc Anh bao gồm bốn quốc giaAnhScotlandWales và Bắc Ireland; thủ đô lần lượt là London, EdinburghCardiff và Belfast.
Bắc Ireland có chung biên giới trên bộ với Ireland. Ngoài biên giới trên bộ, Vương quốc Anh được bao quanh bởi Đại Tây Dương, gồm biển Bắc ở phía đông, eo biển Manche ở phía nam, biển Celtic ở phía tây nam.
Vương quốc Anh có diện tích 243.610 km2; dân số 66,04 triệu người (năm 2017); thủ đô và thành phố lớn nhất của cả vương quốc là London.
Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ai-len còn có một số lãnh thổ hải ngoại và các lãnh thổ còn đang tranh chấp.

Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ai-len có một lịch sử phát triển lâu đời từ khoảng 30000 năm trước đây; là quốc gia công nghiệp hóa đầu tiên trên thế giới; cường quốc đứng đầu thế giới trong thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20.
Ngày nay, Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland vẫn là một đại cường quốc, với các ảnh hưởng đáng kể về kinh tế, văn hóa, quân sự, khoa học, và chính trị trên quy mô toàn cầu.


Bản đồ Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ai-len  

Tại quận Wiltshire, thuộc vùng South West England, Anh có một nhóm di tích megalith (cự thạch) nổi tiếng nhất thế giới (megalith - xuất phát từ tiếng Hy Lạp, mô tả các cấu trúc bằng đá lớn, lồng vào nhau không cần vữa, xây dựng chủ yếu vào các thời kỳ Đồ đá mới) là Stonehenge và Avebury.  
Stonehenge, Avebury và các di tích liên quan có tầm quan trọng quốc tế nổi bật. 

Stonehenge là vòng tròn đá megalith thời tiền sử có kiến ​​trúc phức tạp nhất trên thế giới, trong khi Avebury là vòng tròn đá lớn nhất. 
Cùng với các di tích và các cảnh quan liên quan, quần thể các di tích cự thạch này thể hiện các nghi lễ đức tin vào thời kỳ Đồ đá mới (Neolithic) và thời đại Đồ đồng (Bronze Age), có từ khoảng năm 3700 đến 1600 trước Công nguyên (TCN) với 2000 năm sử dụng liên tục, đại diện cho sự tồn tại của một cộng đồng dân cư trong khu vực thời bấy giờ.

Mỗi khu vực Stonehenge, Avebury bao gồm một vòng tròn trung tâm và các vòng hình tròn, hình bầu dục bao quanh theo dạng Henge (là một khu vực được đào đắp có hình dạng tròn hoặc bầu dục với một con mương bao quanh, giữa là một sân hình tròn, bằng phẳng với đường kính khoảng 20-300m. Các vòng tròn được định vị bằng các trụ đá, gỗ. Công trình tại sân trung tâm có thể dạng tháp, dạng vòng tròn bằng các trụ đá đứng và ngang lồng vào nhau.)

Di tích Stonehenge bao gồm các địa điểm mang tên Avenue, Cursuses, Durrington Walls, Woodhenge và là nơi tập trung dày đặc nhất các gò chôn cất ở Anh. 
Di tích Avebury bao gồm các địa điểm mang tên Windmill Hill, West Kennet Long Barrow, Sanctuary, Silbury Hill, West Kennet và Beckhampton Avenues, West Kennet Palisaded Enclosures và những bãi di tích quan trọng khác.  

Stonehenge là một trong những di tích cự thạch thời tiền sử ấn tượng nhất trên thế giới nhờ vào kích thước lớn của các khối cự thạch, sự tinh vi của quy hoạch và thiết kế kiến ​​trúc, hình dạng của những viên đá xây dựng được tạo tác với độ chính xác cao.
Avebury là một Henge khổng lồ chứa vòng tròn đá thời tiền sử lớn nhất trên thế giới cùng Silbury Hill, gò đất di tích thời tiền sử lớn nhất ở châu Âu, thể hiện các kỹ thuật xuất sắc được sử dụng để tạo ra những kiệt tác kiến ​​trúc bằng đất và cự thạch.

Ngoài ra, tại Stonehenge, Avebury còn lưu lại tàn tích của các khu định cư, nghĩa địa và các công trình bằng đất, đá thời tiền sử.  

Các quần thể di tích này chắc hẳn có một ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với những người đã tạo ra chúng, vì thế mà họ đã đầu tư rất lớn về thời gian, vật liệu và công sức để thực hiện.
Các quần thể di tích này còn cung cấp một cái nhìn sâu sắc về các nghi lễ, đồng thời là minh chứng về công nghệ, kiến ​​trúc và thiên văn học thời tiền sử. 
Việc bố cục cẩn thận, công phu các di tích trong quần thể còn giúp hiểu thêm về thời kỳ Đồ đá mới và thời đại Đồ đồng của nhân loại.


Sơ đồ vị trí Di tích Stonehenge, Avebury và các di tích liên quan tại Wiltshire, Anh 

Di tích Stonehenge, Avebury và các di tích liên quan tại Wiltshire, Anh được UNESCO tôn vinh là Di sản thế giới với tiêu chí:

Tiêu chí (i): Các di tích Stonehenge, Avebury và các di tích liên quan những tuyệt tác về tài năng sáng tạo và công nghệ của con người trong thời tiền sử. 
Di tích Vòng tròn đá thời tiền sử Stonehenge có kiến ​​trúc tinh vi nhất trên thế giới. Công trình có thiết kế và kỹ thuật độc đáo, bao gồm các dầm đá khổng lồ nằm ngang đặt trên các dãy cột bao quanh tạo thành vòng tròn bên ngoài và các cụm 3 viên đá (trilithons, là một cấu trúc cự thạnh gồm 2 viên đá thẳng đứng lớn, trên đỉnh đặt viên đá thứ 3 nằm ngang), được đặt cẩn thận tại vòng trong. Công trình còn khác biệt bởi cách sử dụng độc đáo 2 loại đá khác nhau (Bluestones và Sarsens), kích thước lớn của các viên đá (lớn nhất nặng hơn 40 tấn) và vận chuyển từ nơi xa đến (tới 240 km). Quy mô của một số di tích xung quanh Stonehenge cũng rất đáng chú ý: Avenue và Cursus đều dài khoảng 3 km, Durrington Walls, là một Henge lớn nhất được biết đến ở Anh, có đường kính khoảng 500m, thể hiện khả năng của các bộ tộc thời tiền sử trong việc hình thành triết lý, giải pháp thiết kế và xây dựng công trình có kích thước lớn và phức tạp.
Di tích Vòng tròn đá thời tiền sử Avebury có quy mô lớn nhất trên thế giới. Vòng tròn bao quanh gồm hệ thống  bờ và rãnh lớn có chu vi 1,3km, trong đó 180 viên đá bố cục tạo thành vòng tròn lớn bên ngoài và hai vòng tròn nhỏ hơn bên trong. 2 trong số 4 lối vào của vòng tròn là West Kennet và Beckhampton có những phiến đá đứng song song kết nối Avebury với các di tích khác trong khu vực.
Một di tích nổi bật khác là Silbury Hill. Đây là gò đất thời tiền sử lớn nhất ở châu Âu, được xây dựng vào khoảng năm 2400 trước Công nguyên, cao 39,5 m và có khối lượng gần nửa triệu tấn đá vôi. Mục đích của tượng đài hùng vĩ và được thiết kế khéo léo này hiện vẫn chưa có lời giải đáp cuối cùng.  

Tiêu chí (ii): Di sản cung cấp một minh họa nổi bật về sự tiến hóa của việc xây dựng tượng đài, sử dụng và tạo hình cảnh quan liên tục trong hơn 2000 năm, từ thời kỳ Đồ đá mới đến thời kỳ Đồ đồng.
Các di tích và cảnh quan tại đây đã có một ảnh hưởng to lớn tới các kiến ​​trúc sư, nghệ sĩ, nhà sử học, khảo cổ học và vẫn giữ được tiềm năng to lớn cho các nghiên cứu trong tương lai.
Các di tích cự thạch và di tích bằng đất thuộc Stonehenge và Avebury được xây dựng từ khoảng năm 3700 TCN với 2000 năm sử dụng liên tục đã tạo thành một môi trường cảnh quan văn hóa quan trọng và lan truyền rộng khắp tới xung quanh.
Từ thế kỷ 12 khi Stonehenge được các nhà sử học đánh giá là một trong những kỳ quan của thế giới, địa điểm này đã thu hút nhiều đối tượng đến nghiên cứu và khám phá. Kể từ những cuộc điều tra ban đầu của John Aubrey (nhà văn, nhà triết học về tự nhiên và cổ vật người Anh, 1626-1697), Inigo Jones (kiến trúc sư người Anh, 1573-1652) và William Stukeley (giáo sĩ, bác sĩ và nhà cổ vật người Anh, 1687-1765), Di sản đã có ảnh hưởng không ngừng đối với các kiến ​​trúc sư, nhà khảo cổ, nghệ sĩ và nhà sử học và tạo cơ hội cho các nghiên cứu bổ sung sau này. Ngày nay, Di sản còn được sự quan tâm của các hiệp hội tâm linh.  

Tiêu chí (iii): Di tích Stonehenge, Avebury cung cấp một cái nhìn đặc biệt về các hoạt động nghi lễ ở Anh trong thời đại Đồ đá mới và thời đại Đồ đồng. Cùng với các di tích liên quan, các địa điểm này tạo thành một dạng cảnh quan không nơi nào có tương tự.
Ví trí, thiết kế và mối quan hệ qua lại giữa các di tích là bằng chứng về một xã hội tiền sử thịnh vượng và có tổ chức cao để có thể áp đặt các triết lý của mình lên môi trường. 
Ở Stonehenge, sự thẳng hàng của trục hành lang Stonehenge Avenue, trục của vòng tròn đá Stonehenge và trục của mặt trời mọc giữa mùa hè và hoàng hôn giữa mùa đông, cho thấy đặc điểm nghi lễ phức tạp và kiến thức thiên văn sâu rộng của cộng đồng dân cư tại đây thời bấy giờ.
Ở Avebury, chiều dài và kích thước của hành lang West Kennet Avenue, nối các Henge (vòng tròn) với Sanctuary (thánh địa) cách đó hơn 2 km, là bằng chứng thêm về điều này.
Đây còn là nơi cung cấp những minh chứng về nghi lễ an táng có tổ chức vào thời kỳ Đồ đá mới ví như: Việc sử dụng Stonehenge làm nghĩa trang hỏa táng; West Kennet Long Barrow là ngôi mộ tập thể bằng đá thời kỳ Đố đá mới lớn nhất tại vùng South West England; Hàng trăm ngôi mộ tại địa điểm khác có liên quan là những minh họa về nghi lễ an táng đang dần phát triển và định hình.  

Di sản thế giới Stonehenge và Avebury nằm cách nhau khoảng 48km, bao gồm một hệ thống di tích lớn nhỏ với hơn 700 nhóm hiện vật.

Di sản Stonehenge và các di tích liên quan
Khu vực Di sản Stonehenge và các di tích liên quan (Stonehenge and Associated Monuments) nằm ở phía nam Wiltshire (N51 10 43.90 W1 49 31.60), diện tích 2608,2ha.


Sơ đồ khu vực Di sản Stonehenge và các di tích có liên quan, tại  Wiltshire, Anh

Di sản Stonehenge
Phần chính của Khu vực Di sản là Stonehenge. Đây là một dạng Henge, gồm một vòng tròn lớn bao quanh, được giới hạn bởi hào nước. Sân trung tâm được hình thành bởi những vòng tròn gồm khoảng 100 trụ đá đứng và dầm đá đặt ngang.
Stonehenge là vòng tròn đá thời tiền sử có kiến ​​trúc phức tạp nhất trên thế giới, về cả thiết kế và kỹ thuật xây dựng.
Công trình sử dụng 2 loại đá khác nhau.
Loại đá lớn đá nhất là Sarsens có nguồn gốc từ những ngọn đồi cách Stonehenge khoảng 40km về phía bắc. Từ “Sarsen”, có ý nghĩa là mang từ nơi khác đến. Có viên đá nặng đến 40 tấn.
Loại đá nhỏ hơn là Bluestones (đá xanh) đến từ dãy núi Preseli ở tây nam xứ Wales cách 240 km. Hầu hết các nhà khảo cổ tin rằng những tảng đá xanh này đã được vận chuyển qua kênh Bristol và sau đó qua đường bộ tới Stonehenge. Đá xanh có thể đã được sử dụng theo nhiều cách và trong các thời kỳ xây dựng khác nhau. Trong hình thức cuối cùng của quần thể, các trụ đá xanh được sắp xếp tạo để thành các vòng tròn.

Sơ đồ mặt bằng Stonehenge; hình bên trái: công trình ban đầu; hình bên phải: tàn tích hiện tại


Hình ảnh mô phỏng công trình
Stonehenge khi còn sử dụng

Từ bên ngoài vào trong, Stonehenge gồm:

- Vòng tròn bên ngoài được hình thành bằng đá Sarsens (Sarsens Circle). Các viên trụ đá lớn được nối với nhau bằng các dầm đá đặt ngang thông qua các khớp đá.

- Vòng tròn tiếp sau được hình thành bằng các trụ đá nhỏ Bluestones (Bluestone Circle).

- Vòng tiếp theo có mặt bằng hình chữ U hay hình móng ngựa hướng về phía đông bắc, được định hình bởi 4 cụm 3 viên đá lớn Sarsens (Great Trilithons, là một cấu trúc cự thạnh gồm 2 trụ đá lớn, trên đỉnh đặt viên đá thứ 3 nằm ngang).

- Vòng tiếp theo là có mặt bằng hình chức U hay hình móng ngựa, gồm các trụ đá nhỏ Bluestone (Bluestone Horsehoe)

- Trong cùng là một bàn thờ đá (Altar Stone) của một nghĩa trang hỏa táng.

Người ta còn cho rằng Stonehenge là một đài thiên văn.

Nhiều tảng đá ban đầu đã sụp đổ. Một số viên đá đổ xuống, bị vỡ ra và bị mang đi sử dụng cho các mục đích khác. Một số viên đá còn nằm lại trên mặt đất, một số viên bị đất bao phủ.

Có nhiều truyền thuyết giải thích sự tồn tại của Di sản, một trong số đó cho rằng các viên đá lớn tại Stonehenge được dựng lên bởi những người khổng lồ.



Sơ đồ vòng tròn đá Stonehenge,
tại  Wiltshire, Anh



Phối cảnh tổng thể vòng tròn đá Stonehenge, tại  Wiltshire, Anh

Cách thức liên kết các viên đá, tại Stonehenge, Wiltshire, Anh






Một số hình ảnh Di sản Stonehenge, tại
Wiltshire, Anh 

Các di tích liên quan đến Stonehenge
Xung quanh Stonehenge còn có nhiều các di tích, gồm các di tích chính:

- Stonehenge Avenue:  là một hành lang xanh – cánh đồng tại Salisbury, nằm tại phía đông Stonehenge, dài khoảng 3km, nối Stonehenge với sông Avon. Di tích được phát hiện vào thế kỷ 18, được xây dựng vào năm 2600 đến 1700 TCN, vào giai đoạn thứ 3 của quá trình xây dựng Stonehenge. Hành lang Stonehenge Avenue được chia thành 3 đoạn. Một đoạn trong đó được cho là thẳng hàng với hướng mặt trời mọc ngày Hạ chí (20/6- 22/6 ở Bắc bán cầu, độ nghiêng trục tối đa của Trái đất so với Mặt trời là 23,44°).


Di tích Stonehenge Avenue, Di sản Stonehenge, tại Wiltshire, Anh

- Vespasian's Camp: nằm tại phía đông của Stonehenge, gần điểm cuối của Stonehenge Avenue, cạnh sông Avon. Di tích là một ngọn đồi như một pháo đài, hình thành từ thời kỳ Đồ sắt (Iron Age);  có chiều dài 730m, rộng 374m tại đầu phía nam và thu hẹp lại còn 100m tại đầu phía bắc; diện tích khoảng 15ha. Hệ thống mương xung quanh rộng 10m. Di tích có 2 lối vào, tại phía bắc và đông nam. Các khảo sát khảo cổ tại đây đã tìm thấy rất nhiều công cụ bằng xương, đá.  


Di tích Vespasian's Camp, Di sản Stonehenge, tại Wiltshire, Anh

Stonehenge Cursus (Greater Cursus): nằm trên đồng bằng Salisbury, phía bắc Stonehenge. 
Cursus xuất phát từ tiếng Latinh có nghĩa là "trường đua ngựa"'. Những người đầu tiên phát hiện vệt trũng này  tin rằng đó là đường đua của người La Mã. Cursus được cho là một loại di tích nghi lễ thời Đồ đá mới, có hình chữ nhật, được xác định bởi các đường hào hay mương. Cuộc khai quật năm 2007 xác định niên đại xây dựng công trình vào năm 3630 - năm 3375 TCN, trước khi xây dựng Stonehenge. Stonehenge Cursus dài khoảng 3km và rộng từ 100 - 150m, được định hình bởi các mương không đồng nhất về chiều rộng và chiều sau. Mương phía đông và bắc khá nông; mương phía nam sâu 0,75m, rộng 1,8m; mương phía tây sâu 2m, rộng 2,75m. Stonehenge Cursus nằm gần như thẳng hàng theo hướng đông - tây, hướng về phía mặt trời mọc vào thời điểm Xuân phân và Thu phân. Tại đầu phía tây của Stonehenge Cursus có một gò đất tròn được xây dựng vào thời kỳ Đồ đồng. Tại đầu phía nam của Stonehenge Cursus là một tàn tích có tên Long Barrow, được cho là một khu vực chôn cất hoặc sử dụng cho mục đích nghi lễ.



Hình vẽ miêu tả
Stonehenge Cursus, Di sản Stonehenge, tại Wiltshire, Anh


Khu vực Stonehenge Cursus, Di sản Stonehenge, tại Wiltshire, Anh

- Lesser Cursus: nằm tại phía tây bắc Stonehenge. Di tích hiện chỉ còn là vết tích của một đường đắp đất dài 400m và rộng 60m theo hướng tây-tây nam và đông-đông bắc.


Vết tích Lesser Cursus, Di sản Stonehenge, tại Wiltshire, Anh

- Durrington Walls:n
ằm tại phía đông bắc Stonehenge, là một khu định cư thời Đồ đá mới, vào khoảng năm 2800 - 2100 TCN. Từ năm 2004 đến năm 2006, tại đây đã tiến hành nhiều cuộc khai quật và đã phát hiện ra 7 ngôi nhà. Khu định cư này có thể có tới 1.000 ngôi nhà với 4.000 cư dân. Đây có thể là một trong những ngôi làng lớn nhất Bắc Âu thời bấy giờ. Tại đây cũng phát hiện được một số vòng tròn, được tạo bởi các trụ gỗ, là một trong biểu hiện của một khu nghi lễ xung quanh Stonehenge. Tàn tích còn sót lại của di tích là các mương có tiết diện hình thang. Mương tại phía đông sâu 5,5m, chiều rộng đáy 7m, chiều rộng mặt 18m. Khu vực di tích Durrington Walls hiện vẫn tiếp tục được khai quật, nghiên cứu. 


Khu vực khảo cổ Durrington Walls với các trụ đánh dấu vị trí các cột đá,
Di sản Stonehenge, tại Wiltshire, Anh

- Woodhenge: nằm tại phía đông bắc Stonehenge, kề liền phía nam của Durrington Walls. Di tích là một henge với 6 vòng tròn trung tâm hình oval, đường kính khoảng 40m, được bao quanh bởi mương và vòng ngoài cùng với đường kính rộng 110m. Hiện chỉ còn các mốc bằng bê tông đánh dấu các di tích trụ đá, gỗ xưa.


Di tích Vòng tròn đá Woodhenge, hiện chỉ còn các mốc bằng bê tông đánh dấu các di tích trụ đá, gỗ,
Di sản Stonehenge, tại Wiltshire, Anh

Di sản Avebury và các di tích liên quan
Khu vực Di sản Avebury và các địa điểm có liên quan (Avebury and Associated Monuments) nằm tại làng Avebury (N51 25 43.20 W1 51 14.10)  Wiltshire, diện tích 2377,2ha. 


Sơ đồ khu vực Di sản Avebury và các di tích có liên quan, tại Wiltshire, Anh

Di sản Avebury
Di sản Avebury là một trong những địa điểm thời tiền sử được biết đến nhiều nhất ở Anh, chứa vòng tròn đá cự thạch lớn nhất trên thế giới. 
Di sản là một dạng henge, gồm 3 vòng tròn:
Một vòng tròn lớn bên ngoài có hình dáng gần tròn, đường kính 420m, bao quanh bởi mương có chiều rộng 21m. Dọc theo mương à một vòng tròn đá có đường kính 331,6m, là một trong những vòng tròn đá lớn nhất thế giới. Vòng tròn đá lớn được định hình bởi 98 trụ đá, cao 3,6-4,2m, một số trụ có trọng lượng lên đến 40 tấn.
Bên trong vòng tròn lớn có 2 vòng tròn đá nhỏ. Vòng tròn tại phía bắc có đường kính rộng 98m; vòng tròn tại phía nam đường kính rộng 108m.
Các vòng tròn đá hầu như đá bị phá hủy, chỉ còn lại một số tàn tích nằm bên dưới các ngôi nhà trong làng.
 
Vào thời kỳ Đồ sắt, địa điểm này đã bị bỏ hoang.
Trong thời kỳ đầu thời Trung cổ, xuất hiện một ngôi làng đầu tiên xây dựng xung quanh di tích, cuối cùng mở rộng lấn chiếm dần vào bên trong. 

Vào cuối thời Trung cổ và đầu Hiện đại, người dân địa phương đã phá hủy nhiều trụ đá; hiện chỉ còn khoảng 80 trụ đá trên tổng số 600 trụ ban đầu.


Sơ đồ vòng tròn đá Avebury, gồm 1 vòng tròn lớn và 2 vòng tròn nhỏ



Sơ đồ mặt bằng Di sản Avebury, Wiltshire, Anh nằm xen với khu dân cư hiện tại




Phối cảnh tổng thê Di sản Avebury, Wiltshire, Anh


Mương bao định vị vòng tròn lớn Di sản
Avebury, tại Wiltshire, Anh


Các trụ đá định vị phía trong vòng tròn lớn,
Di sản Avebury, tại Wiltshire, Anh


Phối cảnh tàn tích vòng tròn đá bên trong, Di sản Avebury,
Wiltshire, Anh

Các di tích liên quan đến Avebury
Ngoài vòng tròn đá Avebury Henge, tại đây còn có nhiều di tích liên quan.




Các di tích xung quanh
vòng tròn đá Avebury Henge, Wiltshire, Anh

Các di tích chính liên quan đến Di sản Avebury gồm:

- West Kennet Avenue: là một con đường được định vị bởi các hàng trụ đá hai bên (khoảng 100 cặp đá), rộng 25m, dài 2,5km; nối vòng tròn đá Avebury Henge với vòng tròn đá Sanctuary tại phía đông nam.


Các trụ đá hai bên đường West Kennet Avenue,
Di sản Avebury, Wiltshire, Anh

- Sanctuary: là dạng Hange quy mô nhỏ, phục vụ cho việc tang lễ.


Di tích Sanctuary, một dạng vòng tròn đá Hange,
Di sản Avebury, Wiltshire, Anh

- Beckhampton Avenue: là một con đường được định vị bởi các trụ đá hai bên, nối vòng tròn đá Avebury Henge với vòng tròn Cove tại phía tây nam.


Di tích các trụ đá dọc theo Beckhampton Avenue, Di sản Avebury, Wiltshire, Anh

- Silbury Hill: là một gò đất nhân tạo từ thời tiền sử, nằm tại phía nam Avebury Henge. Gò cao khoảng 40m, đường kính 167m. Mục đích sử dụng của gò vẫn chưa có giải đáp rõ ràng.


Gò nhân tạo Silbury Hill,
Di sản Avebury, tại Wiltshire, Anh

- West Kennet Long Barrow: là một gò mộ nằm trên một sườn núi đá tại phía nam Silbury Hill, được xây dựng bởi cộng đồng chăn nuôi giá súc ngay sau khi du nhập nông nghiệp vào Anh từ lục địa châu Âu.  Di tích được xây dựng vào năm 3670 – 3635 TCN. Tại đây cũng đã phát hiện được nhiều công cụ đá lửa, gốm sứ. 

Kh vực gò mộ
West Kennet Long Barrow, Di sản Avebury, tại Wiltshire, Anh


Hành lang trong hầm mộ West Kennet Long Barrow, Di sản Avebury, tại Wiltshire, Anh 

Di sản Stonehenge, Avebury và các di tích có liên quan tại Wiltshire, Anh là minh chứng cho sự đầu tư về thời gian và nỗ lực của con người thời bấy giờ; là ví dụ tiêu biểu cho cách thực hành tang lễ và nghi lễ tôn giáo; là bằng chứng về công nghệ, kiến trúc, thiên văn học và việc lựa chọn đìa điểm liên quan đến cảnh quan…giúp cho thế hệ sau hiểu rõ thêm về thời đại Đồ đá mới, Đồ đồng và lưu giữ một tiềm năng to lớn cho việc nghiên cứu trong tương lại.  

Đặng Tú, Bộ môn KTCN, ĐHXD
Nguồn :
http://whc.unesco.org/en/list/373
https://en.wikipedia.org/wiki/United_Kingdom
https://en.wikipedia.org/wiki/England
https://en.wikipedia.org/wiki/Wiltshire
https://en.wikipedia.org/wiki/Henge
https://en.wikipedia.org/wiki/Stonehenge,_Avebury_and_Associated_Sites
https://en.wikipedia.org/wiki/Stonehenge
http://creatureandcreator.ca/?p=1292&print=print
https://en.wikipedia.org/wiki/Stonehenge_Avenue
http://www.stone-circles.org.uk/stone/avenue.htm
https://en.wikipedia.org/wiki/Vespasian%27s_Camp
https://en.wikipedia.org/wiki/Stonehenge_Cursus
https://en.wikipedia.org/wiki/Long_barrow
https://en.wikipedia.org/wiki/Durrington_Walls
https://en.wikipedia.org/wiki/Avebury
http://www.avebury-web.co.uk/surviving_stones.html
https://en.wikipedia.org/wiki/Kennet_Avenue
https://en.wikipedia.org/wiki/West_Kennet_Long_Barrow 
https://www.historytoday.com/archive/stonehenge-and-imagination

Xem video giới thiệu công trình tại đây

Danh sách và bài viết về Di sản thế giới tại châu Á và châu Đại Dương     

Danh sách và bài viết về Di sản thế giới tại châu Âu

Danh sách và bài viết  về Di sản thế giới tại châu Mỹ         

Danh sách và bài viết về Di sản thế giới tại châu Phi

 


Cập nhật ( 15/10/2020 )
 
Tin mới đưa:
Tin đã đưa:

“ Chế độ ta là chế độ dân chủ, tư tưởng phải được tự do. Tự do là thế nào? Đối với mọi vấn đề, mọi người tự do bày tỏ ý kiến của mình, góp phần tìm ra chân lý. Đó là một quyền lợi mà cũng là một nghĩa vụ của mọi người. Khi mọi người đã phát biểu ý kiến, đã tìm thấy chân lý, lúc đó quyền tự do tư tưởng hoá ra quyền tự do phục tùng chân lý”.

 
Trong CMCN 4.0, ai không là Công dân kỹ thuật số có thể bị cô lập trong xã hội. Muốn thành Công dân số phải được đào tạo. Có 9 nội dung chính phải học: i) Cách thức truy cập số; ii) Lợi ích và cảnh báo trong thương mại điện tử; iii) Truyền thông kỹ thuật số; iv) Kiến thức và Thiết bị kỹ thuật số; v) Nghi thức kỹ thuật số; vi) Pháp luật kỹ thuật số; vii) Quyền và nghĩa vụ kỹ thuật số; viii) Sức khoẻ khi thực hiện kỹ thuật số; ix) Bảo mật số. Doanh nghiệp nhỏ và vừa khi sử dụng kỹ thuật số để giao dịch, có tỷ lệ tồn tại gấp 2 lần so với không sử dụng kỹ thuật số. Các bạn SV trường ĐHXD thử tự đánh giá Mức độ quan tâm về đào tạo Công dân số:
 
 
Thông báo

Liên kết website
 
  • Sơ đồ trang 
  • Bản quyền thuộc Bộ môn Kiến trúc Công nghệ - Khoa Kiến trúc Quy hoạch - Trường Đại học Xây dựng
    Địa chỉ liên hệ: Phòng 404 nhà A1 - Số 55 đường Giải Phóng - TP Hà Nội
    Điện thoại: (04) 3869 7045     Email: bmktcn@gmail.com
    Chủ biên: TS. Phạm Đình Tuyển - Phụ trách: TS. Nguyễn Cao Lãnh & cộng sự
    Powered by vnDIC.com