Tuần 9 - Ngày 06/10/2022
SỰ KIỆN TRONG TUẦN
Hỏi:  Em gửi thầy kết quả Big Five ạ.




Trả lời: Thày đã nhận được kết quả đánh giá Big Five của em. 
Sau một năm tự nhìn nhận mình là ai và đã có những thay đổi . 
Tính cách Tận tâm và Hướng ngoại được cải thiện so với trước. 
Tính cách Cân bằng cảm xúc vẫn yếu như cũ. Theo các nghiên cứu mà thày được biết, tính cách Cân bằng cảm xúc là cốt lõi. Mọi năng lực hoạt động chuyên môn, xã hội của một con người đều dựa vào đây mà ra cả. 
Ta có mặt trên đời này đều có nguyên cớ tốt đẹp nào đó.  Phải tự tin hơn nữa vào chính mình, trước hết là từ công việc chuyên môn, nay chính là đồ án tốt nghiệp. 
Thày sẽ hỗ trợ chuyên môn để em có kết quả tốt nhất trong việc thực hiện học phần Đồ án tốt nghiệp. 
Ngày 10/6/2022. Thày Phạm Đình Tuyển.  
 

Hỏi: E chào thầy ạ! E là Thắng ,sinh vien nhận đồ án tốt nghiệp nhóm thầy, nhóm mình có nhóm zalo riêng hay thế nào để trao đổi về đồ án k ạ ? Em tìm sđt thầy để add Zalo nhưng không được ạ! Em cảm ơn thầy.
Trả lời: Trao đổi trực tiếp với thày qua mail. 
 
Một số nội dung chính thực hiện trong 4 tuần đầu tiên: :
 
1) Đọc kỹ các yêu cầu về nội dung Học phần đồ án tốt nghiệp của Khoa và Bộ môn KTCN; in thành một bộ hồ sơ, khi đi thông qua mang theo (hoàn thành ngay trong tuần thứ 1)  
2) Báo cáo về tên đề tài tốt nghiệp, vị trí cụ thể khu đất dự kiến theo tỷ lệ 1/500 (hoàn thành trong tuần thứ 1)
3) Chuản bị các quy định, tiêu chuẩn thiết kế có liên quan đến đề tài; in thành một bộ hồ sơ, khi đi thông qua mang theo (hoàn thành trong tuần thứ 2)
4) Tìm 5 ví dụ trên thế giới về các công trình tương tự với loại hình dự kiến trong đề tài tốt nghiệp; nhận xét và đánh giá, kết luận rút ra để có thể ứng dụng cho đề tài (4 tuần phải hoàn thành); 
5) Đọc lại các nguyên lý thiết kế kiến trúc đã được học (phải làm ngay và liên tục cho đến khi bảo vệ đề tài);
6) Nên tự đánh giá Ta là ai. Đánh giá theo phần mềm  Big Five- tính cách sinh viên, để thày biết rõ hơn về sinh viên. 
Phần mềm đánh giá: http://talaai.com.vn/   (talaai.com.vn)
Sau đó gửi ngay kết quả đánh giá tính cách cho thày, để có thể hỗ trợ. 
 
Gặp nhau 2 tuần/lần. Mỗi lần gặp cần chuẩn bị sẵn câu hỏi để có thể trao đổi tối đa những vấn đề liên quan đến đề tài tốt nghiệp mà không tự trả lời được. 
Địa điểm gặp: Chiều thứ tư hàng tuần, từ 16h - 17h30 tại Văn phòng Bộ môn KTCN. 
 
Đồ án tốt nghiệp là một sự kiện quan trọng của đời người lao động trí óc. 
Phải nỗ lực hết sức và dành tất cả thời gian, nguồn lực cho đồ án. Từ đây mới có kết quả tốt nhất, để trải nghiệm, hình thành năng lực cần thiết chuẩn bị cho việc ra trường và làm việc với vô số những người tài khác trong xã hội. 
 
2/6/2022. Thày Phạm Đình Tuyển. 
 

Hỏi:  Em chào bộ môn ạ, em là Hoàng Đức Dương lớp 66XD8 msv-0013966 đang làm bài tiểu luận về công trình dân dụng ạ em thấy bộ môn có đăng bài về công trình galaxy soho ở Trung Quốc vậy em muốn xin bộ môn cho em bài đăng đó được không ạ, em xin cảm ơn bộ môn,em chào bộ môn ạ.


Trả lời: Trang WEB bmktcn.com được thành lập với mục tiêu chính là phục vụ sinh viên. Đương nhiên là em được đăng lại các bài viết trên trang WEB này. 
Chủ  biên: TS. Phạm ĐÌnh Tuyển 

Hỏi:

Em gửi thày bài Trắc nghiệm tính cách – Big Five (talaai.com.vn)


Trả lời:

Thày đã nhận được biểu tượng Big Five của em. Đây là Big Five rất điển hình của sinh viên. Em còn là người mạnh về Hướng ngoại, một tính cách rất được coi trọng trong Thời đại liên kết và hội nhập. 
Do còn trong giai đoạn là sinh viên gắn với Học hỏi, Học tập là chính và chưa có Học hành, nên tính cách Tận tâm của em còn thiếu mạnh mẽ so với tính cách khác.  
Khi làm việc trong doanh nghiệp hay tổ chức nào đó, người sử dụng lao động đánh giá trước hết tính cách Tận tâm và là kỹ năng mềm cơ bản của mỗi nhân viên. 
Không đợi đến lúc ra trường, ngay từ bây giờ em dành quan tâm hơn cho tính cách này. Nếu làm được như vậy, sẽ thuận lợi hơn khi thử việc và nhiều cơ hội hơn trong sự nghiệp. 
Khi trắc nghiệm Big Five, Tận tâm cũng là tính cách nổi trội của thày. Trong công việc, thày luôn có thiện cảm với những người Tận tâm. 
Chúc em sớm trở thành con người thật sự Tận tâm. 

Ngày 24/4/2021, Thày Phạm Đình Tuyển. 


Hỏi:

Em thưa thầy, thầy có thể cho em hỏi làm sao mình có thể kết nối làm quen với những người giỏi hơn mình ạ, em cảm ơn thầy.


Trả lời:

Thày đã nhận được thư của em.
Đối với một đất nước: Hiền tài như nguyên khí quốc gia. Mạnh hay yếu từ đó mà ra cả.
Đối với một cá nhân: Suốt cả đời gắn với việc học: Học cái gì và học thày nào. Và sự học luôn đi cùng với sự sang trọng và thịnh vượng.
Những người giỏi hay người hiền tài có thể thức tỉnh cho ta học cái gì một cách hiệu quả và qua đó họ cũng trở thành thày của ta.
Người tài giỏi là người làm những việc mang lại giá trị gia tăng cao mà người thường không làm được. Người hiền tài là người mang tài của mình ra giúp xã hội.
Vị thế xã hội cấp độ nào thì có người tài, người hiền tài cấp độ đó, ví như người tài giỏi trong lớp, trong trường, trong ngành, trong vùng, trong quốc gia và thế giới.
Mỗi người thường tìm và chơi với người giỏi phù hợp với vị thế của họ. Khi tiến bộ, sang một vị thế mới cao hơn, lại tìm thày giỏi tương xứng ở vị thế đó mà học.
Khi đã tài giỏi trong một vị thế, chính ta lại trở thành người thày để dẫn dắt những người khác chưa có điều kiện giỏi bằng ta. Từ đây ta cũng có được phẩm cách của người chủ và người lãnh đạo.  
Khi đã hiểu được sự cần thiết của việc tìm người giỏi hay người hiền tài để học và hành, thì tất yếu ta sẽ tự thay đổi để tìm được cách kết nối với họ.
Những hiền tài luôn mong muốn làm những điều tốt đẹp. Vậy hãy thể hiện cho họ thấy tính cách của ta cũng luôn mạnh mẽ hướng về điều đó.
Là sinh viên, trước hết hãy tìm thày hay người giỏi trong lớp, khoa, trường; trong gia đình và dòng họ để học.
Thày chúc em sớm thành công.

Ngày 19/4/2021. Thày Phạm Đình Tuyển


Hỏi:

Em thưa thầy (cô). Trong quá trình làm đồ án thì trong lớp có nhóm không hoà đồng được và bạn trong nhóm xin sang nhóm khác. Vậy bạn đó đề xuất chuyển nhóm với thầy trong buổi thông tới luôn được không ạ? Em cảm ơn ạ!


Trả lời:

Bộ môn đã nhận được thư của em. 
Học kỹ năng mềm phối hợp với các thành viên có liên quan trong hoạt động tư vấn là một trong những mục tiêu của việc Làm đồ án theo nhóm. 
Ai cũng phải nỗ lực tự học điều này để đình hình được nhận thức: Sức mạnh và vị thế của một tổ chức chủ yếu được xây dựng trên nền tảng của việc "Cùng nghĩ,Cùng làm".Từ đó mới mong công việc đạt được hiệu quả cao nhất.
23/4/2019. Thày Phạm Đình Tuyển 


Hỏi:

Em chào thầy, các câu trả lời của thầy khiến em thấy rất hữu ích. Em muốn hỏi thầy khi thầy gặp những bế tắc hay thất bại trong cuộc sống thầy đã tự khắc phục như thế nào, có khi nào thầy cảm thấy mệt mỏi với công việc của mình không. Hiện tại có những lúc em cảm thấy kém cỏi so với  người khác, xin thầy cho em lời khuyên được không ạ?

Em cảm ơn thầy rất nhiều. 
Trả lời:


Thày đã nhận được thư của em 
Chắc chắn trong cuộc đời không có ai chỉ toàn thành công cả. 
Trong hoạt động chính trị, thất bại là gắn với tính mạng. 
Trong hoạt động kinh tế, thất bại là gắn với thiệt hại về kinh tế và thời gian.
Trong hoạt động xã hội, thất bại là mất niềm tin và vị thế… 

Trong thời đại hội nhập ngày nay, con người phải cạnh tranh với những đối thủ rất mạnh mà trong nhiều trường hợp ta còn chưa biết nhiều về họ; giống như đi thi Olimpic mà không biết sẽ phải thi môn gì; đến đó mới rõ. 
Chính vì vậy, xã hội bây giờ cần những người: i) Tư tưởng tiến bộ; ii) Yêu tự do; iii) Hoạt động đa năng và biết liên kết với nhiều người để làm nhiều việc; trong đó đặc biệt với em là nhân tố thứ ba. 

Nếu một người chỉ chăm chăm làm một việc; việc đó thất bại có nghĩa là mất tất cả. 
Nếu một người làm ba việc; một việc thành công, hai việc thất bại, điều đó cũng chấp nhận được.
Nếu một người làm năm việc; ba việc thành công, hai việc thất bại, điều đó được coi như đã thành công.  

Đã đi học được đến bậc đại học, chắc chắn em có cơ hội hơn rất nhiều người không có điều kiện đi học ngoài xã hội kia (thậm chí nhiều người còn khuyết tật). 
Hãy học và rèn luyện trở thành người đa năng, nghĩa là tập làm nhiều việc một lúc (ưu tiên là việc theo chuyên môn giỏi nhất của mình, tiếp đến là việc mà xã hội đang cần và cuối cùng là việc mà mình yêu thích). Cũng chính từ đây em sẽ tìm được những mặt mạnh của mình.
Đối với những người tri thức, trong tâm thức của họ không có chỗ cho từ “bế tắc” và “mệt mỏi”, chỉ có từ “khó khăn” và “sáng tạo” để vượt qua mà thôi. (Tất nhiên, trong cuộc sống ai cũng phải chịu những nỗi đau buồn, ví như sự mất mát của người thân, bạn bè, đồng loại). 
Một điều nữa em cũng cần biết: Sức mạnh để làm những điều khác biệt và sẽ thành công, không phải chỉ xuất phát từ bản thân em, từ thế giới thực tại này, mà còn được khởi nguồn từ sức mạnh tinh thần của tiền nhân, tổ tiên và dòng họ gia đình em. Vì vậy, phải tìm hiểu, học để phát huy cho được sức mạnh tinh thần này, thậm chí biến thành niềm tin cốt lõi của mình.  

Chúc em trở thành con người đa năng và thành công.  

Ngày 4/12/2018. Thày Phạm Đình Tuyển  

 


Hỏi:

Em chào thầy. Em muốn hỏi thầy một vấn đề thầy ạ. Hi vọng thầy bớt chút thời gian trả lời giúp em. 
Em muốn hỏi thầy là thầy đã quản lý thời gian của mình như thế nào để có thể làm việc hiệu quả nhất. Em muốn học nhiều thứ, đọc nhiều sách nhưng em ko quản lý được thời gian nên không học được. Và thời gian rảnh thì thầy thường làm gì hoặc học gì, hồi trẻ thầy đã học như thế nào để có được lượng kiến thức nhiều như vậy. Em rất muốn có được những kiến thức như thầy. 
Rất mong sự hồi đáp của thầy. Em cảm ơn ạ

 
Trả lời:

Thày đã nhận được thư của em. 
Câu hỏi về cách quản lý thời gian, mỗi người đều có câu trả lời tùy theo hoàn cảnh của mình.
Thày quản lý thời gian theo một số cách như sau:
1) Triết lý liên quan đến sử dụng thời gian: Tập trung cho việc học và rèn luyện để trở nên tự do hơn.
2) Ai cũng chỉ có 24 h/ngày, cách quan trọng là sử dụng thời gian như thế nào. Thày làm việc khoảng 12h/ngày. Xã hội ai cũng giỏi, mình chỉ có thể cạnh tranh bình đẳng với họ do mình chăm chỉ hơn mà thôi.
3) Thời gian làm việc thường được chia ra để phục vụ cho 3 đầu việc: i) Công việc thường xuyên mang nặng tính kinh nghiệm (giảng dạy, tư vấn…); ii) Công việc giao tiếp để học và kết nối với những người khác chuyên môn của mình, khác mình; iii) Công việc tự học để làm mới mình, bao gồm đọc sách, viết tài liệu, suy ngẫm; chiếm hoàn toàn vào các buổi tối; học trước hết những vấn đề mà chuyên môn của mình cần, sau đó học mở rộng ra những vấn đề mà xã hội cần. 
4) Chuyển đổi loại công việc (việc dễ, việc khó) cũng là cách nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng.
5) Với người trẻ tuổi, do kinh nghiệm và tri thức còn hạn chế, lại mong muốn làm được nhiều việc nên thường mất tự tin. Song theo thời gian, do kiến thức càng dày hơn, tâm thức càng hiểu rõ hơn, nên cách sử dụng thời gian sẽ càng hiệu quả hơn. Chắc chắn là như vậy.  

Chúc em chăm chỉ học tập và thành công
Ngày 30/11/2018. Thày Phạm Đình Tuyển 


Hỏi:  Thưa Thầy(Cô), em là sinh viên đang làm đồ án tốt nghiệp. Em vừa mới biết là phải bắt buộc có phần viết thuyết minh đồ án tốt nghiệp. 
Thầy cô cho em hỏi về quy cách viết thuyết minh, hoặc thầy(cô) có thể gửi em bản thuyết minh mẫu được không ạ.
Em cảm ơn .

Trả lời: Bộ môn KTCN đã nhận được thư của em.
Theo quy định, học phần Đồ án tốt nghiệp phải có nội dung viết thuyết minh. 
Quy định về viết thuyết minh đồ án tốt nghiệp xem tại mục: Quy định về viết thuyết minh đồ án tốt nghiệp, trên WEB bmktcn.com; Mục đào tạo/Đồ án tốt nghiệp: 
http://bmktcn.com/index.php?option=com_content&task=view&id=261&Itemid=266 
Bộ môn KTCN 
Hỏi:  Em chào thầy ạ ! Em là Huy từng học thầy môn kiến trúc công nghiệp ạ . Em có vài vấn đề thắc mắc muốn hỏi thầy ạ. Em muốn hỏi là : 
- Cách nắm bắt tâm lí của người khác (chủ đầu tư) khi mình muốn nói chuyện với họ thì cần tìm hiểu trước những thông tin gì và để trong khi nói chuyện có thể khiến tâm lí họ vui vẻ và cởi mở hơn với mình ?  
- Muốn để cách nói chuyện của bản thân với chủ đầu tư tốt hơn thì cần phải tìm hiểu những vấn đề gì ạ ? 
Em cám ơn thầy và mong thầy sớm trả lời ạ 
-- 
komang ladykillah


Trả lời:

Thày đã nhận được thư. 
Câu hỏi của em về cách nắm bắt tâm lý và tạo niềm tin với chủ đầu tư, thày có một vài trao đổi như sau: 
a) Về nghề nghiệp kiến trúc: Kiến trúc không chỉ là một ngành trong lĩnh vực sáng tạo mà còn là một ngành trong lĩnh vực tư vấn. Kiến trúc sư tạo lập ra sản phẩm của mình, song không bỏ nguồn lực thực hiện mà thuyết phục người khác thực hiện. Tư vấn là nghĩa như vậy. 
b) Về khả năng thành công của hoạt động tư vấn: Muốn người ta cởi mở và tin mình, cần: 
- Tinh thần: Phải chân thành, cố gắng hiểu đối tác mong muốn điều gì. 
- Nhận thức: Hai bên cùng có lợi; Trong trường hợp thấp hơn: Họ có lợi song ta không bị thiệt hại là được. 
- Chuyên nghiệp: Đặc biệt là chuyên nghiệp trong chuyên môn. Chú ý thay ý kiến mang tính chủ quan của mình bằng các dẫn chứng thực tiễn mang tính so sánh để thuyết phục người nghe. Nói những điều cần làm và làm những điều đã nói. 
- Văn hóa: Đối tác không thích ta, thì sẽ không thích ý kiến chuyên môn của ta. Để thuyết phục họ phải thể hiện ứng xử mang tính văn hóa. 
- Chí khí: Người ta chỉ thích hợp tác với kẻ manh. Mạnh về nguồn lực và mạnh về chí khí. Khi không thuyêt phục được đối tác trong một dự án cụ thể, không luyến tiếc, hãy coi đó là bài học để tiến tới thành công tại các cơ hội khác. Họ không là đối tác của ta trong dự án này, nhưng nếu họ là người tử tế thì có thể trở thành người bạn, đồng minh trong việc khác của ta. 

Chúc em thành công. 
Thày Phạm Đình Tuyển  


Thông tin định kỳ
+ Câu hỏi ôn thi môn học Kiến trúc CN - DD
+ Câu hỏi ôn thi môn học KTCN
+ Bảng giờ lên lớp
+ Giải thưởng Loa Thành
+ Quyết định số 1982/QĐ-TTg phê duyệt Khung trình độ quốc gia Việt Nam
+ Quy định mới về Quy chế đào tạo ĐH hệ chính quy theo hệ thống tín chỉ của Trường ĐHXD
+ Chương trình khung môn học học phần tiến sỹ chuyên ngành Kiến trúc Công nghiệp
+ Dạy học theo tiếp cận “CDIO” trong đào tạo đại học
+ Quyết định số 27/2018/QĐ-TTg ban hành Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam
+ NQ số 44/NQ-CP ban hành Chương trình hành động về đổi mới căn bản, toàn diện GD & ĐT
+ Công bố Báo cáo Việt Nam 2035
+ Hệ thống tài liệu phục vụ thực hiện học phần Đồ án KTCN và Công trình đầu mối HTKT
+ Danh mục các video trên WEB bmktcn.com
+ Danh mục các dự án quy hoạch KCN tại VN
+ Danh mục dự án QH các KKT ven biển Việt Nam
+ Danh mục dự án QH các KKT cửa khẩu tại VN
+ Danh mục hệ thống Văn bản quy phạm pháp luật trên WEB bmktcn.com
Lịch sử Kiến trúc
Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ
28/01/2017
 

Thông tin chung: 
Công trình: Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon (Orkhon Valley Cultural Landscape) Địa điểm: Mông Cổ (N47 28 45.17 E102 40 42.535)
Thiết kế kiến trúc: 
Quy mô: Diện tích khu vực Di sản 121.967 ha; Vùng đệm 61.044ha 
Năm thực hiện: 
Giá trị: Di sản thế giới (2004; hạng mục ii; iii; iv)

Mông Cổ (Mongolia) là một quốc gia không giáp biển ở Đông Á; có biên giới với Nga về phía Bắc, biên giới với Trung Quốc về phía Nam, là Khu tự trị Nội Mông.

Mông Cổ có diện tích 1.564.116 km2; dân số khoảng 3 triệu người.

Mông Cổ được chia thành 21 tỉnh và 329 quận huyện.

 

Diện tích Mông Cổ phần lớn là thảo nguyên; có các dãy núi về phía Bắc và phía Tây; sa mạc Gobi về phía Nam. Ulaanbaatar là thủ đô và thành phố lớn nhất Mông Cổ, nơi cư trú của khoảng 45% dân số.  Khoảng 30% dân số Mông Cổ ngày nay là dân du mục hoặc bán du mục; văn hóa ngựa vẫn còn nguyên vẹn; đa số cư dân là tín đồ Phật giáo.

 

40.000 năm trước trong thời đại Đồ đá cũ, tại vùng đất này đã có người sinh sống.

Khái niệm về Mông Cổ là một thế lực độc lập ở phía Bắc của Trung Quốc thể hiện trong một thư tịch chữ Hán vào năm 162 trước Công nguyên (TCN).

Mông Cổ là nơi cư trú của các dân tộc du mục. Theo thời gian họ hình thành các nhóm bộ tộc giúp gia tăng sức mạnh và ưu thế. Các thể chế thường thấy là chức vụ HãnKurultai (hội đồng tối cao), Tả dực và Hữu dực, binh lính (Keshig).

Đế quốc đầu tiên tại Mông Cổ là Hung Nô (Xiongnu, tồn tại thế kỷ 3 TCN đến năm 93 sau Công nguyên). Đế quốc Hung Nô (Xiongnu Empire) đã nhanh chóng nổi lên thành mối đe dọa lớn nhất cho nhà Tần (tồn tại năm 221 TCN–207 TCN), buộc Trung Hoa phải xây Trường thành.

Đế quốc Hung Nô bị thay thế bằng Đế quốc Tiên Ti (Xianbei, 93–234). Toàn bộ Mông Cổ ngày nay nằm trong lãnh thổ quốc gia này.

Tiếp đó, Mông Cổ thuộc quyền cai trị của Đế quốc Nhu Nhiên (Rouran, tồn tại 330 - 555). Vị vua tại vương triều này dùng chữ "Khả Hãn" làm đế hiệu. Đế quốc này bị người Đột Quyết (Göktürk, tồn tại 552–744) đánh bại.

Kế tiếp là Hãn quốc Hồi Cốt (Uyghur Khaganate, tồn tại 745–840). Sau đó vương triều này lại bị người Kyrgyz đánh bại. Người Khiết Đan là hậu duệ của người Tiên Ti lập vương triều nhà Liêu cai trị Mông Cổ (tồn tại năm 907–1125).  

Sau đó Mông Ngột Quốc (Khamag Mongol 1125–1206) tiền thân của Đế quốc Mông Cổ được thành lập.

Năm 1206, Thành Cát Tư Hãn lập ra Đế quốc Mông Cổ (tồn tại năm 1206- 1368), phát triển thành đế quốc lục địa lớn nhất trong lịch sử nhân loại. Cháu nội của ông là Hốt Tất Liệt lập ra nhà Nguyên (tồn tại năm 1271–1368) và chính phục miền Nam Trung Quốc. Sau khi nhà Nguyên sụp đổ, người Mông Cổ triệt thoái về Mông Cổ.

Đến thế kỷ 16, Phật giáo Tây Tạng bắt đầu truyền đến Mông Cổ. Nhà Thanh (tồn tại 1636–1912) do người Mãn lập ra, sáp nhập Mông Cổ trong thế kỷ 17.

Đến đầu thập niên 1900, khoảng một phần ba nam giới trưởng thành tại Mông Cổ là tăng nhân.

Sau khi nhà Thanh sụp đổ vào năm 1912, Ngoại Mông Cổ tuyên bố độc lập từ nhà Thanh và đến năm 1921 thiết lập nền độc lập thực tế từ Trung Hoa Dân Quốc. 


Bản đồ Mông Cổ
và vị trí tỉnh Övörkhangai (South Hangay)

Thung lũng sông Orkhon có diện tích khoảng 121967ha, là một khu vực đồng cỏ rộng lớn hai bên bờ sông Orkhon ở miền Trung Mông Cổ, cách thủ đô Ulaanbaatar khoảng 320 km về phía Tây. 
Sông Orkhon bắt nguồn từ dãy núi Khangai, dài 1124km, là con sông dài nhất Mông Cổ. Các phụ lưu chính của sông Orkhon là sông Tuul và sông Tamir. 

Trải qua nhiều thế kỷ tiếp nối nhau, Thung lũng Orkhon là mảnh đất lành cho những người du mục. Đây là nơi cư trú liên tục qua các thời kỳ Tiền sử, Đồ đồng và trong những năm đầu và sau Công nguyên bởi người Hun, người gốc Thổ Nhĩ Kỳ, người Uighur, Kidans và cuối cùng là người Mông Cổ. Đỉnh cao về uy thế văn hóa của khu vực, là nơi đây trở thành Karakorum lịch sử - thủ đô của Đế quốc Mông Cổ được thành lập bởi Thành Cát Tư Hãn (Chinggis Khaan) vào năm 1220.  

Thung lũng Orkhon hiện còn lưu giữ nhiều di tích, thể hiện đây là nơi tập trung các hoạt động kinh tế, xã hội và văn hóa du mục kế tiếp nhau, tiến hóa từ thời tiền sử trong sự hài hòa với cảnh quan thiên nhiên của thảo nguyên; tạo thành bản sắc độc đáo của khu vực. Nơi đây đã trở thành cội nguồn cho các hoạt động chính trị, thương mại, các hoạt động văn hóa và tôn giáo của các chế độ du mục kế tiếp. Thung lũng Orkhon còn có vai trò như là điểm giao của các nền văn minh, nối Đông và Tây trên khu vực Âu, Á rộng lớn. 

Giá trị văn hóa hàng ngàn năm tại thung lũng Orkhon tích tụ thành Cảnh quan văn hóa, bao gồm:  Tàn tích các trụ bia thuộc Đế quốc Thổ Nhĩ Kỳ (Đột Quyết/Göktürk) vào thế kỷ thứ 6,7; Tàn tích cố đô Khar Balgas của Đế quốc Uighur vào thế kỷ thứ 6, 7 và tàn tích cố đô Karakorum của Để quốc Mông Cổ vào thế kỷ 13-14; Tu viện Phật giáo sớm nhất Mông Cổ Erdene Zuu, tu viện Shankh Western và tu viện Tuvkhun Hermitage, là bằng chứng cho truyền thống phổ biến tôn giáo rộng rãi và lâu dài cũng như tập quán văn hóa của các phái Bắc Tông Phật Giáo.

Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon được UNESCO tôn vinh là Di sản thế giới (năm 2004) với tiêu chí: 

Tiêu chí (ii): Thung lũng Orkhon là chứng minh rõ ràng về một nền văn hóa du mục có sức sống mạnh mẽ và lâu dài, đã dẫn đến sự phát triển mạng lưới thương mại rộng khắp; sáng tạo nên các trung tâm hành chính, thương mại, quân sự và tôn giáo lớn. Các trung tâm đô thị của các đế chế tại đây có ảnh hưởng xã hội rộng khắp châu Á và châu Âu; hấp thụ ảnh hưởng từ cả hai phía Đông và Tây, góp phần thúc đẩy sự trao đổi các giá trị của nhân loại.  

Tiêu chí (iii): Các di tích trong Thung lũng Orkhon là bằng chứng về một nền văn hóa của cộng đồng du mục phát triển mạnh mẽ trong hai thế kỷ 13-14. Nền văn hóa này hiện vẫn được sùng kính, thực sự là trung tâm niềm tin của xã hội Mông Cổ và rất được tôn trọng như một cách sống cao quý trong sự hài hòa với cảnh quan tự nhiên.  

Tiêu chí (iv): Thung lũng Orkhon là một ví dụ nổi bật minh họa cho một vài giai đoạn quan trọng trong lịch sử loài người: i) Trước hết đây trung tâm của đế chế Mông Cổ; ii) Phản ánh một sự tiếp biến quyền lực Mông Cổ từ quyền lực Thổ Nhĩ Kỳ; iii) Các tu viện Erdene Zuu và Tuvkhun đã thiết lập một hình thức Phật giáo Mông Cổ; iv) thành phố Khar Balgas phản ánh văn hóa đô thị của người Uighur (Duy Ngô Nhĩ) tại thủ đô của Đế chế Uighur.


Sơ đồ vị trí khu vực Di sản Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ


Sơ đồ phạm vi khu vực Di sản Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ


Thung lũng sông Orkhon, Mông Cổ



Cư dân du mục trong
Thung lũng Orkhon, Mông Cổ

Các công trình nổi bật trong khu vực Di sản:

Các tấm bia Orkhon
Các tấm bia Orkhon (Orkhon Inscriptions), còn gọi là bia Kul Tigin, là hai tấm bia được dựng lên bởi người Đột Quyết (Göktürk, tồn tại 552–744).
Bia được dựng vào đầu thế kỷ thứ 8 tại
Thung lũng Orkhon ở Mông Cổ, vinh danh 2 hoàng tử người Thổ Nhĩ Kỳ, Kul Tigin và anh trai Bilge Khagan; miêu tả về sự nghiệp đoàn kết của họ và các cuộc tranh đấu với người Trung Quốc.
Tấm bia là những phiến đá có chạm khắc cả 4 mặt. Chữ khắc trên bia bằng tiếng Thổ Nhĩ Kỳ cổ trên 3 mặt và tiếng Trung Quốc trên mặt còn lại.
Bia được dựng lên trên lưng rùa đá. Xung quanh bia có tường bao quanh.
Hiện khu vực tấm bia Orkhon đang được nghiên cứu và tiếp tục khám phá.

 
Tấm bia cổ Orkhon, hiện đặt tại Bảo tàng Orkhon, Kharkhorin, Mông Cổ 

Cố đô Khar Balgas 
Thành phố Khar Balgas (còn có tên là Ordu-Baliq – có nghĩa là thành phố của quân đội ) được thành lập vào năm 744 và sụp đổ vào năm 840, nằm cách cố đô Karakorum khoảng 30km về phía Tây Bắc, là thủ đô của Đế quốc Uighur (Uyghur Khaganate).
Thành phố có diện tích 3200ha. Các tàn tích còn sót lại: Các bức tường cao 10m; Tòa thành cao 12m tại góc Tây Nam thành; Một tháp cao 14m tại khu vực trung tâm…cho thấy đây là một thành phố lớn và giàu có. Thành phố có thể được chia thành: Trung tâm thành phố với thành bao quanh dành cho hoàng gia và khu vực tôn giáo; Khu vực dành cho sản xuất hàng thủ công và trao đổi thương mại trên con đường tơ lụa. 




Tàn tích tường thành cổ Khar Balgas, Di sản Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ

Cố đô Karakorum  
Thành phố là thủ đô của Đế quốc Mông Cổ từ 1235 – 1260 (từ năm 1260- 1368, Nhà Nguyên tiếp nối Đế quốc Mông Cổ, chuyển kinh đô về Khanbaliq/Bắc Kinh), và lại trở thành kinh đô vào thời Bắc Nguyên, thế kỷ 14. 
Thành phố nằm tại Tây Bắc của tỉnh Övörkhangai (South Hangay), gần thành phố Kharkhorin và liền kề với tu viện Erdene Zuu. Đây là một trong khu vực canh tác lâu đời nhất tại Mông Cổ. 
Với vai trò là thủ đô của một đế chế hùng mạnh, thành phố được miêu tả là nơi rất có tính quốc tế và tôn giáo khoan dung. Thành phố có tường bao quanh bốn phía với bốn cổng ra vào từ bốn hướng. Tại đây có nhiều đền thờ, tu viện, chùa. Khi nhà Nguyên chuyển kinh đô về Khanbaliq/Bắc Kinh, thành phố chỉ có vai trò là trung tâm hành chính của một tỉnh. Thành phố được phục hồi vào thế kỷ 14 (1371-1388) khi trở lại thành kinh đô của triều Bắc Nguyên. 
Hiện nay thành phố chỉ còn tàn tích được phát hiện tại các khai quật vào những năm gần đây (2000- 2004) với các hiện vật như các con đường lát đá, móng và tường gạch của các tòa nhà, hệ thống lò sưởi; nhà xưởng chế biến kim loại, thủy tinh, đồ trang sức bằng xương, đồ gốm, tiền xu từ Trung Quốc và Trung Á…


Mô hình cố đô Karakorum tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Mông Cổ tại Ulaan-Baatar


Tàn tích tường công trình
tại cố đô Karakorum, Di sản Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ


Tàn tích một lò chế biến kim loại tại cố đô Karakorum, Di sản Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ


Tàn tích một ngôi tháp mộ cổ tại cố đô Karakorum, Di sản Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ

Tu viện Erdene Zuu
Tu viện Erdene Zuu (Erdene Zuu monastery) là một trong tu viện Phật giáo lâu đời nhất còn tồn tại ở Mông Cổ, nằm tiếp giáp với cố đô Karakorum, thuộc tỉnh Övörkhangai (South Hangay).
Tu viện được xây dựng vào năm 1585, bao quanh bởi một bức tường với 108 bảo tháp như một chuỗi tràng hạt Phật giáo Tây Tạng.
Nhiều công trình có tường được sơn và mái kiểu Trung Quốc bằng gạch gốm màu xanh lá cây.
Tu viện bị hư hỏng vào năm 1688, được xây dựng lại vào năm 1872 với 82 ngôi chùa và là nơi tu luyện của 1000 tu sĩ. Năm 1947, tu viện được chuyển thành bảo tàng. Sau năm 1990, bảo tàng được giao lại cho các Lạt ma và nơi đây lại trở thành tu viện. 

Trong Tu viện hiện có nhiều công trình nổi tiếng, thu hút tín đồ và khách hành hương: 
- Đền Laviran (Laviran Temple); 
- Chùa Khiid (Khiid Temple); 
- Bảo tháp Vàng (Golden Stupa); 
- Ngôi đền của các Lạt Ma (Świątynia Dalajlamy)…


Phối cảnh Tu viện Erdene Zuu, Di sản Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ


Các tháp dọc theo tường thành Tu viện Erdene Zuu, Di sản Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ


Tượng rùa đá tại Tu viện Erdene Zuu, Di sản Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ


Bên trong Tu viện
Erdene Zuu, Di sản Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ


Đền Laviran tại Tu viện Erdene Zuu, Di sản Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ


Chùa Khiid tại tu viện Erdene Zuu, Di sản Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ


Tượng Phật trong chùa
Khiid tại tu viện Erdene Zuu, Di sản Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ


Bảo tháp Vàng tại tu viện Erdene Zuu, Di sản Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ


Ngôi đền của các Lạt Ma tại tu viện Erdene Zuu, Di sản Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ

Tu viện Shankh
Khiid
Tu viện Shankh Khiid (Shankh Khiid Monastery) nằm cách 25 km về phía Đông Nam thành phố Kharkhorin, tỉnh Övörkhangai (South Hangay), là một trong những tu viện lâu đời nhất và có ý nghĩa lịch sử nhất của Mông Cổ. 
Tu viện được thành lập vào năm 1647, được di dời ra một số nơi sau đó được định cư tại vị trí hiện tại vào năm 1787. Vào thời hoàng kim, tu viện gồm 20 tòa nhà, chứa được 1500 tu sĩ.
Tu viện bị đóng cửa vào năm 1937 và hầu như bị phá hủy sau đó. 


Phối cảnh Tu viện Shankh Khiid, Di sản Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ




Tòa tháp chính của Tu viện Shankh Khiid, Di sản Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ

Tu viện Tuvkhun

Tu viện Tuvkhun (Tövkhön Monastery), nằm cách thành phố KharKhorin, tỉnh Övörkhangai (South Hangay) khoảng 70 km. Tu viện nằm tại độ cao 2312m so với mực nước biển, trên đỉnh núi thiêng Shireet Ulaan, được bao quanh bởi tảng đá và rừng, chi phối thung lũng Orkhon
Tu viện được thành lập vào năm 1648, bị phá hủy năm 1688 và được phục hồi vào năm 1773 và bị hủy hoại hầu như hoàn toàn vào cuối những năm 1930. 
Tu viện được phục hồi một phần vào năm 1997. 


Phối cảnh Tu viện Tuvkhun, Di sản Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ


Công trình bên trong Tu viện
Tuvkhun, Di sản Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ


Một bức tranh thờ bên trong Tu viện
Tuvkhun, Di sản Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ

Di sản Cảnh quan văn hóa thung lũng Orkhon, Mông Cổ với tàn tích của những cố đô, đền chùa, tu viện, trụ bia, tháp mộ cổ…hiện vẫn giữ được ở một mức độ cao của tính xác thực, gắn liền với những ngọn núi và các nhánh sông thiêng; một cảnh quan văn hóa tiếp tục phản ánh giá trị truyền thống lâu đời của cộng đồng du mục Trung Á cho đến tận ngày nay.

Đặng Tú,
Bộ môn KTCN, ĐHXD 
Nguồn: 
http://whc.unesco.org/en/list/1081 
https://en.wikipedia.org/wiki/Mongolia
https://en.wikipedia.org/wiki/Ordu-Baliq 
https://en.wikipedia.org/wiki/Karakorum 
https://en.wikipedia.org/wiki/Erdene_Zuu_Monastery 
https://en.wikipedia.org/wiki/Shankh_Monastery 
https://en.wikipedia.org/wiki/Tövkhön_Monastery 
https://en.wikipedia.org/wiki/Orkhon_inscriptions

Danh sách và bài viết về Di sản thế giới tại châu Á và châu Đại Dương     

Danh sách và bài viết về Di sản thế giới tại châu Âu

Danh sách và bài viết  về Di sản thế giới tại châu Mỹ         

Danh sách và bài viết về Di sản thế giới tại châu Phi

 

Cập nhật ( 13/08/2020 )
 
Tin đã đưa:

“ Chính sách đúng là nguồn gốc của thắng lợi, nhưng khi có chính sách đúng, thì sự thành công hoặc thất bại của chính sách đó là do cách tổ chức công việc, việc lựa chọn cán bộ và công tác kiểm tra. Nếu ba điều ấy làm không tốt, thì chính sách đúng mấy cũng vô ích”.

 
Gõ Big Five trên máy tính, trong 0,64 giây, có 2,620,000,000 kết quả; số lượng khổng lồ về một từ được tìm trên internet, thể hiện quan tâm sâu rộng của loài người tới một vấn đề. Khi muốn “Trở thành ai ?”, cần biết “Ta là ai ?”. Điều này có thể thức tỉnh qua tính cách hay tâm thức mỗi người; gồm 5 nhóm - Big Five: i) Cân bằng cảm xúc; ii) Đồng thuận; iii) Hướng ngoại; iv) Tận tâm; v) Sẵn sàng trải nghiệm. Phần trên có mục: Ta là ai ?– Big Five (talaai.com.vn), hướng dẫn cách tự cho điểm đánh giá. Khi đã biết "Ta là ai", có thể so sánh với giai đoạn trước hoặc người khác để tự sửa mình; Cơ sở đào tạo hình thành được chương trình dạy kỹ năng mềm và môi trường giúp SV học tập hiệu quả hơn. Các bạn SV trường ĐHXD tự nhận xét về Big Five:
 
 
Thông báo

   Liên kết website
 
  • Sơ đồ trang 
  • Bản quyền thuộc Bộ môn Kiến trúc Công nghệ - Khoa Kiến trúc Quy hoạch - Trường Đại học Xây dựng
    Địa chỉ liên hệ: Phòng 404 nhà A1 - Số 55 đường Giải Phóng - TP Hà Nội
    Điện thoại: (04) 3869 7045     Email: bmktcn@gmail.com
    Chủ biên: TS. Phạm Đình Tuyển - Phụ trách: TS. Nguyễn Cao Lãnh & cộng sự
    Powered by vnDIC.com