Tuần 9 - Ngày 06/10/2022
SỰ KIỆN TRONG TUẦN
Hỏi:  Em gửi thầy kết quả Big Five ạ.




Trả lời: Thày đã nhận được kết quả đánh giá Big Five của em. 
Sau một năm tự nhìn nhận mình là ai và đã có những thay đổi . 
Tính cách Tận tâm và Hướng ngoại được cải thiện so với trước. 
Tính cách Cân bằng cảm xúc vẫn yếu như cũ. Theo các nghiên cứu mà thày được biết, tính cách Cân bằng cảm xúc là cốt lõi. Mọi năng lực hoạt động chuyên môn, xã hội của một con người đều dựa vào đây mà ra cả. 
Ta có mặt trên đời này đều có nguyên cớ tốt đẹp nào đó.  Phải tự tin hơn nữa vào chính mình, trước hết là từ công việc chuyên môn, nay chính là đồ án tốt nghiệp. 
Thày sẽ hỗ trợ chuyên môn để em có kết quả tốt nhất trong việc thực hiện học phần Đồ án tốt nghiệp. 
Ngày 10/6/2022. Thày Phạm Đình Tuyển.  
 

Hỏi: E chào thầy ạ! E là Thắng ,sinh vien nhận đồ án tốt nghiệp nhóm thầy, nhóm mình có nhóm zalo riêng hay thế nào để trao đổi về đồ án k ạ ? Em tìm sđt thầy để add Zalo nhưng không được ạ! Em cảm ơn thầy.
Trả lời: Trao đổi trực tiếp với thày qua mail. 
 
Một số nội dung chính thực hiện trong 4 tuần đầu tiên: :
 
1) Đọc kỹ các yêu cầu về nội dung Học phần đồ án tốt nghiệp của Khoa và Bộ môn KTCN; in thành một bộ hồ sơ, khi đi thông qua mang theo (hoàn thành ngay trong tuần thứ 1)  
2) Báo cáo về tên đề tài tốt nghiệp, vị trí cụ thể khu đất dự kiến theo tỷ lệ 1/500 (hoàn thành trong tuần thứ 1)
3) Chuản bị các quy định, tiêu chuẩn thiết kế có liên quan đến đề tài; in thành một bộ hồ sơ, khi đi thông qua mang theo (hoàn thành trong tuần thứ 2)
4) Tìm 5 ví dụ trên thế giới về các công trình tương tự với loại hình dự kiến trong đề tài tốt nghiệp; nhận xét và đánh giá, kết luận rút ra để có thể ứng dụng cho đề tài (4 tuần phải hoàn thành); 
5) Đọc lại các nguyên lý thiết kế kiến trúc đã được học (phải làm ngay và liên tục cho đến khi bảo vệ đề tài);
6) Nên tự đánh giá Ta là ai. Đánh giá theo phần mềm  Big Five- tính cách sinh viên, để thày biết rõ hơn về sinh viên. 
Phần mềm đánh giá: http://talaai.com.vn/   (talaai.com.vn)
Sau đó gửi ngay kết quả đánh giá tính cách cho thày, để có thể hỗ trợ. 
 
Gặp nhau 2 tuần/lần. Mỗi lần gặp cần chuẩn bị sẵn câu hỏi để có thể trao đổi tối đa những vấn đề liên quan đến đề tài tốt nghiệp mà không tự trả lời được. 
Địa điểm gặp: Chiều thứ tư hàng tuần, từ 16h - 17h30 tại Văn phòng Bộ môn KTCN. 
 
Đồ án tốt nghiệp là một sự kiện quan trọng của đời người lao động trí óc. 
Phải nỗ lực hết sức và dành tất cả thời gian, nguồn lực cho đồ án. Từ đây mới có kết quả tốt nhất, để trải nghiệm, hình thành năng lực cần thiết chuẩn bị cho việc ra trường và làm việc với vô số những người tài khác trong xã hội. 
 
2/6/2022. Thày Phạm Đình Tuyển. 
 

Hỏi:  Em chào bộ môn ạ, em là Hoàng Đức Dương lớp 66XD8 msv-0013966 đang làm bài tiểu luận về công trình dân dụng ạ em thấy bộ môn có đăng bài về công trình galaxy soho ở Trung Quốc vậy em muốn xin bộ môn cho em bài đăng đó được không ạ, em xin cảm ơn bộ môn,em chào bộ môn ạ.


Trả lời: Trang WEB bmktcn.com được thành lập với mục tiêu chính là phục vụ sinh viên. Đương nhiên là em được đăng lại các bài viết trên trang WEB này. 
Chủ  biên: TS. Phạm ĐÌnh Tuyển 

Hỏi:

Em gửi thày bài Trắc nghiệm tính cách – Big Five (talaai.com.vn)


Trả lời:

Thày đã nhận được biểu tượng Big Five của em. Đây là Big Five rất điển hình của sinh viên. Em còn là người mạnh về Hướng ngoại, một tính cách rất được coi trọng trong Thời đại liên kết và hội nhập. 
Do còn trong giai đoạn là sinh viên gắn với Học hỏi, Học tập là chính và chưa có Học hành, nên tính cách Tận tâm của em còn thiếu mạnh mẽ so với tính cách khác.  
Khi làm việc trong doanh nghiệp hay tổ chức nào đó, người sử dụng lao động đánh giá trước hết tính cách Tận tâm và là kỹ năng mềm cơ bản của mỗi nhân viên. 
Không đợi đến lúc ra trường, ngay từ bây giờ em dành quan tâm hơn cho tính cách này. Nếu làm được như vậy, sẽ thuận lợi hơn khi thử việc và nhiều cơ hội hơn trong sự nghiệp. 
Khi trắc nghiệm Big Five, Tận tâm cũng là tính cách nổi trội của thày. Trong công việc, thày luôn có thiện cảm với những người Tận tâm. 
Chúc em sớm trở thành con người thật sự Tận tâm. 

Ngày 24/4/2021, Thày Phạm Đình Tuyển. 


Hỏi:

Em thưa thầy, thầy có thể cho em hỏi làm sao mình có thể kết nối làm quen với những người giỏi hơn mình ạ, em cảm ơn thầy.


Trả lời:

Thày đã nhận được thư của em.
Đối với một đất nước: Hiền tài như nguyên khí quốc gia. Mạnh hay yếu từ đó mà ra cả.
Đối với một cá nhân: Suốt cả đời gắn với việc học: Học cái gì và học thày nào. Và sự học luôn đi cùng với sự sang trọng và thịnh vượng.
Những người giỏi hay người hiền tài có thể thức tỉnh cho ta học cái gì một cách hiệu quả và qua đó họ cũng trở thành thày của ta.
Người tài giỏi là người làm những việc mang lại giá trị gia tăng cao mà người thường không làm được. Người hiền tài là người mang tài của mình ra giúp xã hội.
Vị thế xã hội cấp độ nào thì có người tài, người hiền tài cấp độ đó, ví như người tài giỏi trong lớp, trong trường, trong ngành, trong vùng, trong quốc gia và thế giới.
Mỗi người thường tìm và chơi với người giỏi phù hợp với vị thế của họ. Khi tiến bộ, sang một vị thế mới cao hơn, lại tìm thày giỏi tương xứng ở vị thế đó mà học.
Khi đã tài giỏi trong một vị thế, chính ta lại trở thành người thày để dẫn dắt những người khác chưa có điều kiện giỏi bằng ta. Từ đây ta cũng có được phẩm cách của người chủ và người lãnh đạo.  
Khi đã hiểu được sự cần thiết của việc tìm người giỏi hay người hiền tài để học và hành, thì tất yếu ta sẽ tự thay đổi để tìm được cách kết nối với họ.
Những hiền tài luôn mong muốn làm những điều tốt đẹp. Vậy hãy thể hiện cho họ thấy tính cách của ta cũng luôn mạnh mẽ hướng về điều đó.
Là sinh viên, trước hết hãy tìm thày hay người giỏi trong lớp, khoa, trường; trong gia đình và dòng họ để học.
Thày chúc em sớm thành công.

Ngày 19/4/2021. Thày Phạm Đình Tuyển


Hỏi:

Em thưa thầy (cô). Trong quá trình làm đồ án thì trong lớp có nhóm không hoà đồng được và bạn trong nhóm xin sang nhóm khác. Vậy bạn đó đề xuất chuyển nhóm với thầy trong buổi thông tới luôn được không ạ? Em cảm ơn ạ!


Trả lời:

Bộ môn đã nhận được thư của em. 
Học kỹ năng mềm phối hợp với các thành viên có liên quan trong hoạt động tư vấn là một trong những mục tiêu của việc Làm đồ án theo nhóm. 
Ai cũng phải nỗ lực tự học điều này để đình hình được nhận thức: Sức mạnh và vị thế của một tổ chức chủ yếu được xây dựng trên nền tảng của việc "Cùng nghĩ,Cùng làm".Từ đó mới mong công việc đạt được hiệu quả cao nhất.
23/4/2019. Thày Phạm Đình Tuyển 


Hỏi:

Em chào thầy, các câu trả lời của thầy khiến em thấy rất hữu ích. Em muốn hỏi thầy khi thầy gặp những bế tắc hay thất bại trong cuộc sống thầy đã tự khắc phục như thế nào, có khi nào thầy cảm thấy mệt mỏi với công việc của mình không. Hiện tại có những lúc em cảm thấy kém cỏi so với  người khác, xin thầy cho em lời khuyên được không ạ?

Em cảm ơn thầy rất nhiều. 
Trả lời:


Thày đã nhận được thư của em 
Chắc chắn trong cuộc đời không có ai chỉ toàn thành công cả. 
Trong hoạt động chính trị, thất bại là gắn với tính mạng. 
Trong hoạt động kinh tế, thất bại là gắn với thiệt hại về kinh tế và thời gian.
Trong hoạt động xã hội, thất bại là mất niềm tin và vị thế… 

Trong thời đại hội nhập ngày nay, con người phải cạnh tranh với những đối thủ rất mạnh mà trong nhiều trường hợp ta còn chưa biết nhiều về họ; giống như đi thi Olimpic mà không biết sẽ phải thi môn gì; đến đó mới rõ. 
Chính vì vậy, xã hội bây giờ cần những người: i) Tư tưởng tiến bộ; ii) Yêu tự do; iii) Hoạt động đa năng và biết liên kết với nhiều người để làm nhiều việc; trong đó đặc biệt với em là nhân tố thứ ba. 

Nếu một người chỉ chăm chăm làm một việc; việc đó thất bại có nghĩa là mất tất cả. 
Nếu một người làm ba việc; một việc thành công, hai việc thất bại, điều đó cũng chấp nhận được.
Nếu một người làm năm việc; ba việc thành công, hai việc thất bại, điều đó được coi như đã thành công.  

Đã đi học được đến bậc đại học, chắc chắn em có cơ hội hơn rất nhiều người không có điều kiện đi học ngoài xã hội kia (thậm chí nhiều người còn khuyết tật). 
Hãy học và rèn luyện trở thành người đa năng, nghĩa là tập làm nhiều việc một lúc (ưu tiên là việc theo chuyên môn giỏi nhất của mình, tiếp đến là việc mà xã hội đang cần và cuối cùng là việc mà mình yêu thích). Cũng chính từ đây em sẽ tìm được những mặt mạnh của mình.
Đối với những người tri thức, trong tâm thức của họ không có chỗ cho từ “bế tắc” và “mệt mỏi”, chỉ có từ “khó khăn” và “sáng tạo” để vượt qua mà thôi. (Tất nhiên, trong cuộc sống ai cũng phải chịu những nỗi đau buồn, ví như sự mất mát của người thân, bạn bè, đồng loại). 
Một điều nữa em cũng cần biết: Sức mạnh để làm những điều khác biệt và sẽ thành công, không phải chỉ xuất phát từ bản thân em, từ thế giới thực tại này, mà còn được khởi nguồn từ sức mạnh tinh thần của tiền nhân, tổ tiên và dòng họ gia đình em. Vì vậy, phải tìm hiểu, học để phát huy cho được sức mạnh tinh thần này, thậm chí biến thành niềm tin cốt lõi của mình.  

Chúc em trở thành con người đa năng và thành công.  

Ngày 4/12/2018. Thày Phạm Đình Tuyển  

 


Hỏi:

Em chào thầy. Em muốn hỏi thầy một vấn đề thầy ạ. Hi vọng thầy bớt chút thời gian trả lời giúp em. 
Em muốn hỏi thầy là thầy đã quản lý thời gian của mình như thế nào để có thể làm việc hiệu quả nhất. Em muốn học nhiều thứ, đọc nhiều sách nhưng em ko quản lý được thời gian nên không học được. Và thời gian rảnh thì thầy thường làm gì hoặc học gì, hồi trẻ thầy đã học như thế nào để có được lượng kiến thức nhiều như vậy. Em rất muốn có được những kiến thức như thầy. 
Rất mong sự hồi đáp của thầy. Em cảm ơn ạ

 
Trả lời:

Thày đã nhận được thư của em. 
Câu hỏi về cách quản lý thời gian, mỗi người đều có câu trả lời tùy theo hoàn cảnh của mình.
Thày quản lý thời gian theo một số cách như sau:
1) Triết lý liên quan đến sử dụng thời gian: Tập trung cho việc học và rèn luyện để trở nên tự do hơn.
2) Ai cũng chỉ có 24 h/ngày, cách quan trọng là sử dụng thời gian như thế nào. Thày làm việc khoảng 12h/ngày. Xã hội ai cũng giỏi, mình chỉ có thể cạnh tranh bình đẳng với họ do mình chăm chỉ hơn mà thôi.
3) Thời gian làm việc thường được chia ra để phục vụ cho 3 đầu việc: i) Công việc thường xuyên mang nặng tính kinh nghiệm (giảng dạy, tư vấn…); ii) Công việc giao tiếp để học và kết nối với những người khác chuyên môn của mình, khác mình; iii) Công việc tự học để làm mới mình, bao gồm đọc sách, viết tài liệu, suy ngẫm; chiếm hoàn toàn vào các buổi tối; học trước hết những vấn đề mà chuyên môn của mình cần, sau đó học mở rộng ra những vấn đề mà xã hội cần. 
4) Chuyển đổi loại công việc (việc dễ, việc khó) cũng là cách nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng.
5) Với người trẻ tuổi, do kinh nghiệm và tri thức còn hạn chế, lại mong muốn làm được nhiều việc nên thường mất tự tin. Song theo thời gian, do kiến thức càng dày hơn, tâm thức càng hiểu rõ hơn, nên cách sử dụng thời gian sẽ càng hiệu quả hơn. Chắc chắn là như vậy.  

Chúc em chăm chỉ học tập và thành công
Ngày 30/11/2018. Thày Phạm Đình Tuyển 


Hỏi:  Thưa Thầy(Cô), em là sinh viên đang làm đồ án tốt nghiệp. Em vừa mới biết là phải bắt buộc có phần viết thuyết minh đồ án tốt nghiệp. 
Thầy cô cho em hỏi về quy cách viết thuyết minh, hoặc thầy(cô) có thể gửi em bản thuyết minh mẫu được không ạ.
Em cảm ơn .

Trả lời: Bộ môn KTCN đã nhận được thư của em.
Theo quy định, học phần Đồ án tốt nghiệp phải có nội dung viết thuyết minh. 
Quy định về viết thuyết minh đồ án tốt nghiệp xem tại mục: Quy định về viết thuyết minh đồ án tốt nghiệp, trên WEB bmktcn.com; Mục đào tạo/Đồ án tốt nghiệp: 
http://bmktcn.com/index.php?option=com_content&task=view&id=261&Itemid=266 
Bộ môn KTCN 
Hỏi:  Em chào thầy ạ ! Em là Huy từng học thầy môn kiến trúc công nghiệp ạ . Em có vài vấn đề thắc mắc muốn hỏi thầy ạ. Em muốn hỏi là : 
- Cách nắm bắt tâm lí của người khác (chủ đầu tư) khi mình muốn nói chuyện với họ thì cần tìm hiểu trước những thông tin gì và để trong khi nói chuyện có thể khiến tâm lí họ vui vẻ và cởi mở hơn với mình ?  
- Muốn để cách nói chuyện của bản thân với chủ đầu tư tốt hơn thì cần phải tìm hiểu những vấn đề gì ạ ? 
Em cám ơn thầy và mong thầy sớm trả lời ạ 
-- 
komang ladykillah


Trả lời:

Thày đã nhận được thư. 
Câu hỏi của em về cách nắm bắt tâm lý và tạo niềm tin với chủ đầu tư, thày có một vài trao đổi như sau: 
a) Về nghề nghiệp kiến trúc: Kiến trúc không chỉ là một ngành trong lĩnh vực sáng tạo mà còn là một ngành trong lĩnh vực tư vấn. Kiến trúc sư tạo lập ra sản phẩm của mình, song không bỏ nguồn lực thực hiện mà thuyết phục người khác thực hiện. Tư vấn là nghĩa như vậy. 
b) Về khả năng thành công của hoạt động tư vấn: Muốn người ta cởi mở và tin mình, cần: 
- Tinh thần: Phải chân thành, cố gắng hiểu đối tác mong muốn điều gì. 
- Nhận thức: Hai bên cùng có lợi; Trong trường hợp thấp hơn: Họ có lợi song ta không bị thiệt hại là được. 
- Chuyên nghiệp: Đặc biệt là chuyên nghiệp trong chuyên môn. Chú ý thay ý kiến mang tính chủ quan của mình bằng các dẫn chứng thực tiễn mang tính so sánh để thuyết phục người nghe. Nói những điều cần làm và làm những điều đã nói. 
- Văn hóa: Đối tác không thích ta, thì sẽ không thích ý kiến chuyên môn của ta. Để thuyết phục họ phải thể hiện ứng xử mang tính văn hóa. 
- Chí khí: Người ta chỉ thích hợp tác với kẻ manh. Mạnh về nguồn lực và mạnh về chí khí. Khi không thuyêt phục được đối tác trong một dự án cụ thể, không luyến tiếc, hãy coi đó là bài học để tiến tới thành công tại các cơ hội khác. Họ không là đối tác của ta trong dự án này, nhưng nếu họ là người tử tế thì có thể trở thành người bạn, đồng minh trong việc khác của ta. 

Chúc em thành công. 
Thày Phạm Đình Tuyển  


Thông tin định kỳ
+ Câu hỏi ôn thi môn học Kiến trúc CN - DD
+ Câu hỏi ôn thi môn học KTCN
+ Bảng giờ lên lớp
+ Giải thưởng Loa Thành
+ Quyết định số 1982/QĐ-TTg phê duyệt Khung trình độ quốc gia Việt Nam
+ Quy định mới về Quy chế đào tạo ĐH hệ chính quy theo hệ thống tín chỉ của Trường ĐHXD
+ Chương trình khung môn học học phần tiến sỹ chuyên ngành Kiến trúc Công nghiệp
+ Dạy học theo tiếp cận “CDIO” trong đào tạo đại học
+ Quyết định số 27/2018/QĐ-TTg ban hành Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam
+ NQ số 44/NQ-CP ban hành Chương trình hành động về đổi mới căn bản, toàn diện GD & ĐT
+ Công bố Báo cáo Việt Nam 2035
+ Hệ thống tài liệu phục vụ thực hiện học phần Đồ án KTCN và Công trình đầu mối HTKT
+ Danh mục các video trên WEB bmktcn.com
+ Danh mục các dự án quy hoạch KCN tại VN
+ Danh mục dự án QH các KKT ven biển Việt Nam
+ Danh mục dự án QH các KKT cửa khẩu tại VN
+ Danh mục hệ thống Văn bản quy phạm pháp luật trên WEB bmktcn.com
Lịch sử Kiến trúc
Thành phố lịch sử Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha
24/02/2022

Thông tin chung:
Công trình: Thành phố lịch sử Toledo (Historic City of Toledo)
Địa điểm: Tỉnh Toledo, Cộng đồng tự trị Castile-La Mancha, Spain (N39 52 0,8 W4 1 45,9)
Thiết kế kiến trúc:
Quy mô: Diện tích Di sản: 259,85 ha; Diện tích vùng đệm: 7669,28 ha
Năm hình thành:
Giá trị: Di sản thế giới (năm 1986, hạng mục i, ii, iii, iv) 

Tây Ban Nha (Spain) là một quốc gia ở Tây Nam Châu Âu với một số vùng lãnh thổ tại eo biển Gibraltar và Đại Tây Dương. 
Lãnh thổ lục địa châu Âu của Tây Ban Nha nằm trên Bán đảo Iberia (Iberian Peninsula, góc tây nam châu Âu, gồm Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Andorra, một phần nhỏ của Pháp và Gibraltar, lãnh thổ hải ngoại của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland).  
Tây Ban Nha cũng bao gồm hai quần đảo: Quần đảo Canary ngoài khơi Bắc Phi và Quần đảo Balearic ở Địa Trung Hải. Các vùng đất châu Phi gồm Ceuta, Melilla và Peñón de Vélez de latylesra, khiến Tây Ban Nha trở thành quốc gia châu Âu duy nhất có biên giới thực với một quốc gia châu Phi (Maroc).
Một số hòn đảo nhỏ ở Biển Alboran cũng là một phần của lãnh thổ Tây Ban Nha. 
Đất liền của Tây Ban Nha giáp với phía nam và đông biển Địa Trung Hải; về phía bắc và đông bắc giáp Pháp, 
Andorra và Vịnh Biscay; về phía tây và tây bắc lần lượt là Bồ Đào Nha và Đại Tây Dương.
Tây Ban Nha có diện tích 505.990 km2; dân số 47,43 triệu người (năm 2020); Thủ đô và thành phố lớn nhất là Madrid. 
 

Con người hiện đại đầu tiên đến Bán đảo Iberia vào khoảng 35.000 năm trước. 
Các nền văn hóa Iberia cùng với các nền văn hóa Phoenicia, Hy Lạp (Ancient Greece), Celts và Carthage
(Carthaginian Iberia) cổ đại đã phát triển trên Bán đảo cho đến khi nằm dưới sự cai trị của La Mã vào khoảng năm 200 trước Công nguyên (TCN).  
Vào cuối thời kỳ Đế chế Tây La Mã (Western Roman Empire, tồn tại năm 395–476/480), người Germanic và các bộ tộc liên minh đã di cư từ Trung Âu đến xâm chiếm Bán đảo Iberia và thiết lập các vương quốc tương đối độc lập ở phía tây của bán đảo. Một trong số họ là người Visigoth, đã hợp nhất tất cả các lãnh thổ độc lập còn lại trên Bán đảo, bao gồm cả tỉnh Byzantine của Spania vào Vương quốc Visigothic (Visigothic Kingdom, tồn tại năm 418 – 721).
Vào đầu thế kỷ 8, Vương quốc Visigothic đã bị chinh phục bởi Vương quốc Hồi giáo Umayyad (Umayyad Caliphate, tồn tại năm 661–750, thủ đô là Damascus, Syria, Tây Á ngày nay). Một trong những Tiểu vương quốc của Vương quốc Hồi giáo Umayyad là Tiểu vương quốc Cordoba (Emirate of Cordoba, tồn tại năm
756–929). Sự thành lập của Tiểu vương quốc này đánh dấu sự khỏi đầu của bảy trăm năm thống trị của người Hồi giáo tại vùng đất Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha ngày nay.
Một số vùng đất Cơ đốc giáo ở phía bắc Bán đảo Iberia nằm ngoài sự cai trị của người Hồi giáo, cùng với sự xuất hiện của Đế chế Carolingian (Carolingian Empire, tồn tại năm 800–888) đã dẫn đến sự hình thành các Tiểu vương quốc Cơ đốc giáo như León, Castile, Aragon, Navarre và Bồ Đào Nha. 


Hơn bảy thế kỷ, sự mở rộng về phía nam Bán đảo Iberia của các Tiểu vương quốc này lên đến đỉnh điểm với việc Cơ đốc giáo xóa bỏ chính thể Hồi giáo cuối cùng, Vương quốc Granada (Emirate of Granada, tồn tại năm 1230–1492) vào năm 1492, cùng năm Christopher Columbus (nhà thám hiểm người Ý, 1451- 1506) đến Tân Thế giới.  
Quá trình tập hợp chính trị giữa các Tiểu vương quốc Cơ đốc giáo cũng diễn ra ngày sau đó. Vào cuối thế kỷ 15, chứng kiến ​​sự hợp nhất giữa Tiểu vương quốc Castile và Aragon thành Vương quốc Công giáo Tây Ban Nha (Catholic Monarchs of Spain). Sự hợp nhất với Tiểu vương quốc Navarre diễn ra vào năm 1512.
Đế chế Tây Ban Nha (Spanish Empire/ Chế độ quân chủ Thiên chúa giáo Tây Ban Nha, tồn tại năm 1492–1976) đã liên minh với Vương quốc Bồ Đào Nha (Kingdom of Portugal, tồn tại năm 1139–1910) để thành lập Vương triều Hapsburg (Habsburg Spain, tồn tại năm 1516–1700).
Các nhà cai trị Habsburg đã đạt đến đỉnh cao về ảnh hưởng và quyền lực: Kiểm soát lãnh thổ bao gồm Châu Mỹ, Đông Ấn; Các nước Spanish Netherlands, Bỉ, Luxembourg và một phần lãnh thổ hiện thuộc Ý, Pháp và Đức; Vương quốc Bồ Đào Nha (từ năm 1580 - 1640) và nhiều vùng lãnh thổ nhỏ khác như Ceuta và Oran ở Bắc Phi. 
Giai đoạn lịch sử Tây Ban Nha này còn được gọi là " Thời đại khám phá " (Age of Discovery). 
 

Vào đầu thời kỳ hiện đại, Tây Ban Nha là một trong những đế chế lớn nhất trong lịch sử, cũng như là một trong những đế chế toàn cầu đầu tiên; tạo ra một di sản văn hóa và ngôn ngữ lớn với hơn 570 triệu người (Hispanophones), khiến tiếng Tây Ban Nha trở thành ngôn ngữ (tiếng mẹ đẻ), được nói nhiều thứ hai trên thế giới sau tiếng Quan Thoại Trung Quốc (Mandarin Chinese).
Ngày nay, Tây Ban Nha được chia thành 17 cộng đồng tự trị và 2 thành phố tự trị. Các cộng đồng tự trị (vùng, bang) được chia thành 50 tỉnh (khu vực).  


Bản đồ Tây Ban Nha và vị trí của thành phố Toleđo, phía tây nam thủ đô Madrid
 

Toledo là thành phố thủ phủ của tỉnh Toledo thuộc  Cộng đồng tự trị Castile-La Mancha.
Thành phố Toledo nằm ở trung tâm Bán đảo Iberia (còn được gọi là Hispania Romana), có diện tích 232,1km2, dân số 85,5 ngàn người (năm 2021).
Thành phố Toledo nằm trên một gò núi cao hơn 100m so với khu vực xung quanh. 3 mặt đông, nam và tây là sông Tagus. Sông chảy từ đông xuống nam và sang tây.
Thành phố Toledo gồm 4 khu vực: Trung tâm lịch sử (Distrito del Casco Histórico); Santa Bárbara (Distrito de Santa Bárbara); Santa María de Benquerencia (Distrito de Santa María de Benquerencia); và Centro-Norte (Distrito Centro-Norte).

Lịch sử của Thành phố Toledo có bề dày như lịch sử của một quốc gia. 
Toledo là một trung tâm quan trọng của người Carpetan (vào khoảng thế kỷ thứ 6 TCN) cho đến cuộc chinh phục của người La Mã vào năm
193 TCN.

Vào thời La Mã, đây là một thị trấn nhỏ, song vị trí kiên cố. Tại đây có các công trình điển hình của một đô thị thời La Mã như tường thành, trường đua ngựa, nhà tắm công cộng, hệ thống cung cấp và lưu giữ nước. Trong suốt thời La Mã, Toledo chưa bao giờ là một thủ phủ của tỉnh, nhưng dần trở nên quan trọng vào cuối thời Cổ đại. 
Trường đua ngựa La Mã ở Toledo là một trong những trường đua lớn nhất vùng Hispania, dài 423m và rộng 100m với kích thước đường đua dài 408m và rộng 86m; khán đài chứa được 15 ngàn khán giả. Những trò chơi được tổ chức trong trường đua vào cuối thế kỷ 4 và đầu thế kỷ 5 sau Công nguyên là một dấu hiệu cho thấy cuộc sống thành phố năng động và có sự bảo trợ liên tục của giới tinh hoa La Mã giàu có. Trong suốt thế kỷ 3, 4, tại đây đã xuất hiện những biệt thự, dinh thự tư nhân lớn, các bức tường thành được mở rộng. Ngày nay, trong các tầng hầm tại Đô thị lịch sử vẫn còn lưu lại các lối đi, giếng, nhà tắm và các đường ống dẫn nước từ thời La Mã. 
Toledo là kinh đô từ năm 542 - 721 của Vương quốc Visigothic (Visigothic Kingdom, tồn tại năm 418 – 721). Từ thế kỷ 5 đến thế kỷ 8, đây là nơi diễn ra các cuộc họp của Hội đồng Toledo (Councils of Toledo, Thượng hội đồng của những Tổng giám mục Cơ đốc giáo).
Người Visigoth cai trị Toledo cho đến khi người Moorish (người Hồi giáo tại MaghrebBán đảo IberiaSicily và Malta thời Trung cổ) chinh phục Bán đảo Iberia vào những năm đầu của thế kỷ 8 (711–719). Tiếp đó, Toledo thuộc quyền cai trị của Vương triều Hồi giáo Umayyad (Umayyad Caliphate, tồn tại năm 661–750, kinh đô là thành phố Damascus, Syria). Vào năm 756, tại Bán đảo Iberia thành lập Vương quốc Hồi giáo Córdoba (Emirate of Cordobam, tồn tại năm 756–929), đánh dấu sự khởi đầu 700 năm thống trị của người Hồi giáo ở nơi mà ngày nay là Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha.  

Dưới sự cai trị của người Hồi giáo, Toledo chỉ có vai trò của một đô thị. Những người chinh phục Ả Rập thường thay thế các kinh đô cũ để đánh dấu sự thay đổi quyền lực chính trị. Và họ đã làm như vậy tại Toledo. Thành phố đã trải qua một thời kỳ suy tàn.
Khi Vương triều Umayyad ở Damascus tan rã, Toledo vẫn tiếp tục nằm dưới sự cai trị của các chính thể (Caliphate) Hồi giáo khác và vào đầu thế kỷ 11, Toledo trở thành một Tiểu vương quốc Hồi giáo độc lập (Taifa). 
Dân số của Toledo vào thời điểm này là khoảng 28 nghìn người, trong đó có dân số Do Thái ước tính khoảng 4 nghìn người. 
Dưới sự cai trị của người Ả Rập Hồi giáo, Toledo được gọi là Ṭulayṭulah. Sau sự sụp đổ của chế độ Caliphate, Toledo trở thành phố thủ đô của một trong những Taifas giàu có nhất của vùng Al-Andalus (khu vực do người Hồi giáo cai trị trên Bán đảo Iberia).
Do nằm tại trung tâm ở bán đảo Iberia, Toledo có một vị trí quan trọng trong cuộc tranh đoạt quyền lực giữa các nhà cai trị Hồi giáo và Thiên chúa giáo ở miền bắc Tây Ban Nha.  

Vào thời kỳ Reconquista (cuộc chiến của người Cơ đốc giáo giành lại quyền kiểm soát từ người Hồi giáo), năm 1085, Alfonso VI, vua của Tiểu vương quốc León (năm 1065–1109), Galicia (năm 1071–1109) và Castile (năm 1072 –1109) chiếm Toledo, kết thúc thời kỳ Tiểu vương quốc Toledo Hồi giáo thời Trung cổ.  
Toledo tiếp tục là một trung tâm văn hóa lớn. Các thư viện Ả Rập không bị cướp bóc và một trung tâm dịch thuật được thành lập. Các cuốn sách bằng tiếng Ả Rập hoặc tiếng Do Thái đã được học giả Hồi giáo và Do Thái dịch sang tiếng Castilian và từ tiếng Castilian sang tiếng Latinh bởi các học giả người Castilia. Những kiến ​​thức bị thất lạc đã được phục hồi và lan truyền qua châu Âu Cơ đốc giáo.  

Từ năm 1085, Toledo là kinh đô của Tiểu vương quốc Castile và là một thành phố phát triển rực rỡ. 
Vào thời Hiện đại, Toledo tiếp tục được chọn làm kinh đô cho đến thế kỷ 16. Các tổng giám mục của Toledo vẫn có vai trò tích cực trong các vấn đề chính trị và tôn giáo của Tây Ban Nha.
Toledo là thành phố tiên phong trong sản xuất tơ lụa vào thế kỷ 16 – 19. Tuyến đường sắt tại đây được khai trương vào năm 1856. Vào cuối thế kỷ 20, Toledo trở thành thủ đô của cộng đồng tự trị Castile – La Mancha, Tây Ban Nha.  

Toledo được gọi là "Thành phố hoàng gia" (La ciudad Imperial), vì là kinh đô của một số vương triều.
Toledo được gọi là "Thành phố của 3 nền văn hóa" (Ciudad de las Tres Culturas), vì đây là nơi cùng tồn tại của người theo đạo Thiên chúa, người Do Thái và người Hồi giáo, một hiện tượng mang tính bản địa diễn ra vào thế kỷ 12 – 17.
Một trong những đặc điểm nổi bật của "Thành phố của 3 nền văn hóa" là Nghệ thuật Mudejar. Đây là sự pha trộn giữa các trào lưu nghệ thuật Thiên chúa giáo ( Romanesque, Gothic, Renaissance) và Hồi giáo thời bấy giờ tại Bán đảo Iberial.  


Bức tranh vẽ thành phố Toledo vào năm 1572
 


Thành phố Toledo và sông Tagus, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha
 

Thành phố lịch sử Toledo, Cộng đồng tự trị Castile-La Mancha, Tây Ban Nha được UNESCO tôn vinh là Di sản thế giới với tiêu chí: 

Tiêu chí (i): Thành phố lịch sử Toledo là một kho tàng của hơn 2.000 năm lịch sử. Thành phố lưu giữ một số lượng lớn các di tích, là tuyệt tác về tài năng sáng tạo của con người, sản phẩm của các nền văn minh không đồng nhất trong một môi trường với sự tồn tại của ba tôn giáo lớn, Do Thái giáo, Cơ đốc giáo và Hồi giáo.  

Tiêu chí (ii):  Đây là địa điểm thể hiện sự giao lưu quan trọng các giá trị văn hóa với bề dày như lịch sử của một quốc gia, từ một đô thị của người La Mã (Roman municipium, thế kỷ 2 TCN), kinh đô của Vương triều Visigothic (Visigothic Kingdom, thế kỷ 6- 8), pháo đài của Tiểu vương quốc Hồi giáo Cordoba (Emirate of Cordobam, thế kỷ 8 – 10), tiền đồn của các vương quốc Cơ đốc giáo chiến đấu với người Moor vào thế kỷ 16, tới trụ sở tạm thời của quyền lực tối cao dưới thời Hoàng đế La Mã Thần thánh Charles V (Holy Roman Emperor, trị vì năm 1500 – 1558). 

Tiêu chí (iii): Thành phố lịch sử Toledo là một bằng chứng tiêu biểu nhất của văn hóa Tây Ban Nha, một "Thành phố Hoàng gia", kinh đô của nhiều vương triều; một "Thành phố của Ba nền văn hóa" gắn với ảnh hưởng văn hóa của người Cơ đốc giáo, người Hồi giáo và người Do Thái, thể hiện trước hết trong kiến trúc, nghệ thuật tạo hình.  

Tiêu chí (iv : Thành phố lịch sử Toledo là một ví dụ nổi bật về một kiểu kiến trúc xây dựng minh hoạ cho nhiều giai đoạn có ý nghĩa trong lịch sử tại Bán đảo Iberia. Đây là nơi lưu giữ nhiều công trình kiến trúc: Cổng và tường thành; Cầu qua sông; Lâu đài, nhà thờ và tu viện Cơ đốc giáo; Giáo đường Do thái; Nhà thờ, dinh thự Hồi giáo; và Các di tích lịch sử được sử dụng làm bảo tàng…Trong nhiều trường hợp, kiểu kiến trúc này là sự tích hợp nhiều phong cách kiến trúc của những thời kỳ văn hóa khác nhau, trong đó có Nghệ thuật Mudejar, là sự pha trộn các trào lưu nghệ thuật Thiên chúa giáo ( Romanesque, Gothic, Renaissance) và Hồi giáo thời bấy giờ, đóng vai trò là mối liên kết giữa nghệ thuật Kitô giáo và Hồi giáo. 




Ranh giới phạm vi Khu vực Di sản và vùng đệm, Thành phố lịch sử Toledo
, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha 


Sơ đồ một số di tích lịch sử chính
Thành phố lịch sử Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha

 

Di sản Thành phố lịch sử Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha có một số hạng mục di tích chính sau: 

Di tích tường và cổng thành  

Tường thành
Tường thành Toledo (City walls of Toledo) được tạo ra trong suốt quá trình hình thành và tồn tại của thành phố.
Thành phố Toledo lần đầu tiên được xây dựng bởi những người La Mã. Dấu tích của một số bức tường La Mã vẫn còn được tìm thấy cho đến ngày nay. 
Vào thời Vương quốc Visigothic (Visigothic Kingdom, tồn tại năm 418 – 721) tiếp quản và lập những đô thị mới ở Tây Âu sau sự sụp đổ của Đế chế La Mã, đá tường thành đã được tái sử dụng trong quá trình tái thiết và đã tăng kích thước tường thành lên gấp 3 lần.
Vua Wamba của Vương quốc Visigothic (trị vì năm 672 - 680) đã làm mới lại những bức tường cũ và những dòng chữ điêu khắc ở cổng thành.
Người Hồi giáo Umayyad Hispania (Umayyad Caliphate, tồn tại năm 661–750) đã xóa bỏ Vương quốc Visigothic vào năm 711. Những bản khắc trên cổng thành đã bị phá hủy (chỉ được khôi phục lại vào năm 1575).
Các vương triều Hồi giáo tiếp sau đã mở rộng những bức tường và thành phố Toledo. 
Sau thời kỳ Reconquista (dài 781 năm, từ cuộc xâm chiếm của người Hồi giáo Umayyad Hispania vào năm 711 đến khi các vương quốc Cơ đốc giáo chấm dứt sự thống trị Hồi giáo trên Bán đảo Iberia vào năm 1492), các bức tường một lần nữa được mở rộng và những cổng mới được xây dựng.


Những bức tường thành phố Toledo. Ban đầu được xây dựng bởi người La Mã; được xây dựng lại và mở rộng bởi người Visigoth 

Cổng Bab al-Mardum và Cổng Puerta del Sol
Cổng Puerta Bab al-Mardum (Puerta Bab al-Mardum hay Puerta de Valmardón) nằm tại phía bắc Khu vực Di sản. Công trình được xây dựng vào thế kỷ thứ 10 và là một trong những cổng lâu đời nhất trong thành phố.
Cổng được xây bằng đá và gạch với liên kết vữa.  
Vào cuối thế kỷ 14, Cổng Bab al-Mardum đã bị thay thế bởi Cổng Puerta del Sol, nằm kề liền. Cổng được xây dựng bởi Knights Hospitaller (Hội Hiệp sĩ Nhà thương Saint John of Jerusalem, là một tổ chức  quân sự Công giáo vào đầu thế kỷ 12).  
Cổng Bab al-Mardum vào theo hướng đông – tây (khác hẳn với Cổng Bab al-Mardum vào theo hướng bắc – nam), hướng về phía mặt trời.
Trên vòm cổng phía tây có một Huy chương mô tả lễ sắc phong của Visigothic Ildephonsus, vị thánh bảo trợ của Toledo. Tên của cổng xuất phát từ mặt trời và mặt trăng, từng được vẽ ở hai bên của huy chương này.
Cổng mang phong cách Mudejar (Hồi giáo) với kiến trúc trang trí vòm cửa hình móng ngựa chuyển tiếp một vòm nhọn (hoặc tròn) phía trên. Đây là một dạng cổng tháp (Albarrana tower), mang tính chất biểu tượng và có ảnh hưởng bởi triều đại Nasrid (Nasrid Dynasty), triều đại Hồi giáo cuối cùng trên Bán đảo Iberia, cai trị Tiểu vương quốc Granada (Emirate of Granada, tồn tại năm 1230–1492).  
Cổng được xây bằng đá và gạch với liên kết vữa.


Phối cảnh Cổng Bab al-Mardum (bên phải ảnh) và Cổng Puerta del Sol (bên trái ảnh), Toledo, Tây Ban Nha 


Phối cảnh Cổng Bab al-Mardum, Toledo, Tây Ban Nha
; nhìn từ bên trong ra ngoài


Phối cảnh mặt phía tây Cổng Puerta del Sol,
Toledo, Tây Ban Nha 

Cổng Alarcones
Cổng Alarcones (Puerta de Alarcones), còn được biết đến với tên Puerta de Moaguía và Puerta Alta de la Herrería, nằm tại phía bắc Khu vực Di sản, phía đông của cổng Puerta del Sol.
Đây là một trong những cổng lâu đời nhất trong thành phố, vào thời Vương quốc Visigothic (Visigothic Kingdom, tồn tại năm 418 – 721). Phía trên cổng có một tháp canh quân sự, đã bị phá hủy, hiện đang được phục dựng lại. 


Phối cảnh mặt ngoài Cổng Alarcones, Toledo, Tây Ban Nha
 

Cổng Bisagra Antigua
Cổng Bisagra Antigua (Puerta de Bisagra Antigua) nằm tại phía bắc Khu vực Di sản. Công trình được xây dựng vào thế kỷ 10, là lối vào chính của thành phố vào thời Andalucia (thời kỳ cai trị của người Moorish). Cổng còn được gọi là Puerta de Alfonso VI.
Cổng hiện tại có phong cách Mudejar có từ thế kỷ 13.
Vào thời điểm thành phố dưới quyền cai trị của người Hồi giáo, đây là cổng chính ra vào thành phố. Sau khi Cổng Bisagra Nueva xây dựng, Cổng Bisagra Antigua chỉ mở vào những dịp đặc biệt.  


Phối cảnh tổng thể Cổng Bisagra Antigua, bên phải ảnh; bên trái ảnh là Cổng Bisagra Nueva, phía sau là Nhà thờ Santiago del Arrabal


Phối cảnh mặt phía ngoài, Cổng Bisagra Antigua, Toledo, Tây Ban Nha

Cổng Bisagra Nueva 
Cổng Bisagra Nueva (Puerta de Bisagra Nueva) nằm tại phía bắc của Khu vực Di sản. Cổng được xây dựng vào thế kỷ 16, có nguồn gốc Moorish (Hồi giáo), được xây dựng lại bởi Alonso de Covarrubias (kiến trúc sư, nhà điêu khắc người Tây Ban Nha thời Phục hưng, năm 1488- 1570). 
Cổng là lối vào chính và bộ mặt của Toledo ngày nay. Cổng Bisagra Nueva có bố cục như một pháo đài, giữa là sân trong.
Mặt hướng đông và tây là bức tường thành.
Mặt phía bắc là Cổng ngoài, gồm 1 vòm cổng và hai tháp tròn hai bên. Phía trên vòm cổng là Quốc huy của Hoàng đế La Mã Thần thánh Charles V (trị vì năm 1519- 1556).
Mặt phía nam là Cổng trong, gồm 1 vòm cổng và hai tháp vuông với mái hình chóp.
Bên trong sân đặt tượng Hoàng đế La Mã Thần thánh Charles V. 


Phối cảnh mặt phía ngoài Cổng Bisagra Nueva,
Toledo, Tây Ban Nha 


Phối cảnh mặt phía trong Cổng Bisagra Nueva, Toledo, Tây Ban Nha

Cổng Cambrón
Cổng Cambron (Puerta del Cambrón) nằm tại phía tây bắc Khu vực Di sản.
Cổng có bố cục theo hướng tây bắc – đông nam, như một pháo đài. 4 phía là công trình, chính giữa là sân trong. 4 góc của pháo đài là 4 tháp với mái nhọn, chính giữa là vòm cổng.
Công trình có nguồn gốc Hồi giáo, hiện mang phong cách Phục hưng, được xây bằng đá và gạch. 
Cổng được tu sửa vào năm 1570 - 1576. 


Phối cảnh tổng thể Cổng Cambron,
Toledo, Tây Ban Nha


Phối cảnh mặt ngoài phía tây bắc Cổng Cambron, Toledo, Tây Ban Nha 

Cổng Alcántara
Cổng Alcantara (Puerta de Alcántara) nằm tại phía đông Khu vực Di sản. Phía trước Cổng là Cầu Alcántara (Puente de Alcántara). Cổng được xây dựng vào thế kỷ 10, nguồn gốc từ thời kỳ Hồi giáo và có những sửa đổi quan trọng trong thời kỳ Cơ đốc giáo.
Cổng là là một giải pháp điển hình của kỹ thuật quân sự Tây Ban Nha thời kỳ Hồi giáo.
Phía trên cổng có một vòm hình móng ngựa. Hai bên cổng là hai tháp canh.  


Phối cảnh Cổng Alcántara, Toledo, Tây Ban Nha

Di tích cầu 
Tại đây có 3 cây cầu bắc qua sông Tagus, trong đó có 2 cầu nổi bật. 

Cầu Alcántara
Cầu Alcántara (Puente de Alcántara) là một cây cầu vòm kiểu La Mã ở Toledo bắc qua sông Tagus, tại phía đông Khu vực Di sản.
Cầu được người La Mã xây dựng ngay sau khi thành phố được thành lập. Vào thời Trung cổ, cầu là một trong số ít lối vào cho những người hành hương đến thành phố từ phía đông.
Cầu ban đầu có 3 vòm, bị hư hại và được xây dựng lại vào thế kỷ thứ 10, hiện chỉ có 2 vòm.
Mỗi đầu cầu có một Tháp cổng. Tháp cổng phía đông được thay thế bằng khải hoàn môn kiểu Baroque vào năm 1721. 


Phối cảnh Cầu Alcántara, Toledo, Tây Ban Nha 

Cầu San Martin 
Cầu San Martin (Puente de San Martin) là một cây cầu thời Trung cổ bắc qua sông Tagus, tại phía Tây của Khu vực Di sản.
Cầu được xây dựng vào thế kỷ 13, lấy theo tên của giáo xứ, địa điểm xây dựng cầu, là San Martin.
Vào thời Trung cổ, cầu là lối vào cho những người hành hương tới thành phố từ phía tây.
Cầu có 5 vòm. Vòm chính giữa sông rộng, 4 vòm ven bờ hẹp. Cầu xây bằng đá và gạch.
Cầu có hai tháp tại hai đầu.  




Phối cảnh Cầu San Martin, Toledo, Tây Ban Nha 

Di tích lâu đài, nhà thờ và tu viện Cơ đốc giáo
Khu vực Di sản có nhiều lâu đài, nhà thờ và tu viện Cơ đốc giáo. Các công trình tiêu biểu gồm: 

Lâu đài San Servando 
Lâu đài San Servando (Castillo de San Servando), lâu đài thời Trung cổ, gần bờ sông Tagus, tại phía đông bắc Khu vực Di sản, gần với Cầu Alcántara.
Tại đây, có những bằng chứng về sự tồn tại của một tu viện cổ gắn liền với nhà thờ cùng tên, có thể được thành lập vào thế kỷ thứ 7. 
Sau vài thế kỷ tồn tại dưới sự cai trị của người Hồi giáo, khi thành phố bị quân đội Cơ đốc giáo của Alfonso VI (vua của Tiểu vương quốc Castile, trị vì năm 1072- 1109) chinh phục vào năm 1085, Tu viện đã được xây dựng lại.
Sau đó, Tu viện được Alfonso VIII (vua của Tiểu vương quốc Castile và Toledo, trị vì năm 1158- 1214) trao cho các Hiệp sĩ Dòng Đền (Knights Templar) chiếm giữ để bảo vệ Cầu Alcántara (Puente de Alcántara) trước các cuộc tấn công của người Hồi giáo.
Khi mối đe dọa Hồi giáo không còn và sự tan rã của Hiệp sĩ Dòng Đền vào năm 1312, Lâu đài mất dần tầm quan trọng và bị bỏ quên. Lâu đài có mặt bằng hình chữ nhật, gồm các tòa nhà bao quanh một sân trong. Chu vi bên ngoài của tòa nhà là tường thành với các lỗ châu mai. Cổng chính vào lâu đài từ phía đông.
Lâu đài có 5 tháp canh nhỏ hình tròn tại góc tường và giữa đoạn tường phía nam. Góc phía đông nam Lâu đài là một tháp canh lớn với mặt bằng nửa đường tròn.
Tại mặt tường phía bắc có một tháp canh nhô xa ra khỏi tường.
Lâu đài San Servando hiện được sử dụng như một ký túc xá thanh niên.  


Tổng mặt bằng Lâu đài San Servando, bên trái ảnh là
Cầu Alcántara, Toledo, Tây Ban Nha 


Cổng vào từ phía đông, Lâu đài San Servando, Toledo, Tây Ban Nha
 

Nhà thờ Toledo
Nhà thờ Toledo (Toledo Cathedral) nằm tại trung tâm Khu vực Di sản, là nơi đặt trụ sở của Tổng giáo phận Toledo .
Nhà thờ Toledo là một trong ba nhà thờ High Gothic (phong cách kiến trúc Gothic đặc biệt tinh tế và uy nghiêm xuất hiện tại miền bắc nước Pháp từ năm 1195- 1250) thế kỷ 13 ở Tây Ban Nha, được coi là kiệt tác của phong cách Gothic ở Tây Ban Nha. 
Theo truyền thuyết, vào thế kỷ thứ 6, khi Toledo là kinh đô của Vương triều Visigothic (Visigothic Kingdom, tồn tại năm 418 – 721), đây là một nhà thờ Cơ đốc giáo, sau đó chuyển thành trụ sở của Tổng giám mục vùng Visigothic Hispania .
Vào đầu thế kỷ 8, dưới sự cai trị của người Moorish, tòa nhà chuyển đổi thành nhà thờ Hồi giáo chính của thành phố Toledo.
Nhà thờ ngày nay được khởi dựng vào năm 1227 dưới thời Ferdinand III (vua của Tiểu vương quốc Castile, León và Galicia, trị vì 1217- 1252). Những chi tiết cuối cùng của kiến ​​trúc Gothic đã được thực hiện vào năm 1493. Các mái vòm của gian giữa được hoàn thành vào thế kỷ 18. Nhà thờ được xây dựng bằng đá vôi trắng từ mỏ đá ở Olihuelas, gần Toledo. 

Nhà thờ ngày nay do Petrus Petri (kiến trúc sư bậc thầy người Tây Ban Nha, năm 1220 – 1291) thiết kế với cấu trúc bị ảnh hưởng bởi phong cách Gothic, nhưng được điều chỉnh để phù hợp với điều kiện Tây Ban Nha.
Nhà thờ Toledo được cho là mô phỏng theo Nhà thờ Bourges (Bourges Cathedral), là một nhà thờ Công giáo nằm tại Bourges, Pháp; xây dựng năm 1195- 1230, theo phong cách High Gothic. Công trình cũng có một số đặc điểm của phong cách Mudéjar, chủ yếu là trong tu viện với sự hiện diện của các mái vòm tại tầng trên của Tu viện (Triforium).
Nhà thờ ngày nay vẫn còn lưu giữ lại một số tàn tích của công trình xưa. Một số nghiên cứu khảo cổ học chỉ ra rằng: Phòng cầu nguyện của nhà thờ Hồi giáo trùng với cách bố trí của 5 Gian giữa nhà thờ hiện tại; Sân trong (Sahn) trùng với một phần của Tu viện hiện tại và Nhà nguyện Thánh Peter; Tháp Hồi giáo trùng với với tháp chuông. Một số cột Hồi giáo vẫn còn lưu lại trong Nhà nguyện Thánh Lucy; Các cột bằng đá cẩm thạch trang trí bên ngoài không gian Hợp xướng là sự tận dụng cấu trúc của công trình Hồi giáo cũ; Các mái vòm đan xen theo phong cách Hồi giáo (Caliphate) trong gian phòng của Nhà nguyện chính và các hàng cột hiên có nhiều nét tương tự như truyền thống xây dựng của người Hồi giáo ở Cordova.


Phối cảnh tổng thể Nhà thờ Toledo
nhìn từ Quảng trường Ayuntamiento, Tây Ban Nha


Phối cảnh tổng thể Nhà thờ Toledo nhìn từ phía Tu viện, Tây Ban Nha



Sơ đồ mặt bằng Nhà thờ Toledo, Tây Ban Nha 

Quần thể Nhà thờ Toledo có bố cục theo hướng đông - tây, gồm 3 khối chính: Nhà thờ, tu viện và một số công trình phụ trợ xung quanh.
Nhà thờ nằm tại phía nam của Quần thể. Công trình dài 120m, rộng 59m, cao 44,5m, gồm 5 nhịp, nhịp giữa rộng (18m), hai nhịp hai bên hẹp. Nhịp giữa cao và và dật cấp tại 2 nhịp bên gắn với 2 dãy vòm trụ tường chạy dọc theo gian Hội trường và gian Hợp xướng. Vòm trụ tường (Flying Buttress) là kết cấu dạng nửa vòm, nhận tải trọng xiên từ mái, tải trọng gió chuyển thành tải trọng đứng truyền xuống trụ tường lớn phía dưới. Qua đó cho phép các bức tường bao che mỏng hơn và không gian rộng hơn để bố trí cửa sổ.
Kết cấu này được xây dựng bằng đá, có hình dáng phức tạp. Đỉnh của mỗi vòm trụ tường được trang trí bằng tháp nhỏ.
Nhà thờ có nhiều lối vào:  

Lối vào chính tại phía tây gồm 3 ô cửa, lùi vào phía trong tạo thành dạng hiên vòm (không có sảnh hiên) với nhiều bậc lên xuống, tương ứng với 3 nhịp bên trong:
Cửa Perdon (Puerta del Perdon/ Portal of Forgiveness, hình vẽ ký hiệu 1) là ô cửa chính giữa, là cửa lớn nhất.  Phía trên vòm cửa có bổ sung thêm trang trí như một diềm mái đầu hồi dạng tam giác;
Cửa Torre (Puerta de la Torre/, ký hiệu 2) và Cửa Escribanos (Puerta de los Escribanos, ký hiệu 3) là hai cửa phụ, phân tách với cửa chính bởi trụ tường vươn cao.
H
ai bên của 3 cửa là hai tháp tạo thành mặt tiền phía tây của Nhà thờ.Tháp tại phía bắc của cổng là một tháp chuông, có mặt bằng hình vuông theo phong cách Gothic với một số ảnh hưởng của phong cách trang trí Mudéjar (Hồi giáo). Tháp có chiều cao đến 92m.
Theo chiều cao, tháp phân thành 5 tầng. Phần bệ dưới có chiều cao lớn để tạo thành khối hộp hình vuông. Đây là nơi đặt nhà nguyện mang tên Nhà nguyện Kho báu (Chapel of the Treasure). Bên trong lưu giữ một trong những báu vật của Nhà thờ Toledo là Bình đựng Thánh thể (Great Monstrance of Arfe, còn được gọi là La Gran Ostensoria de Toledo) được làm bằng vàng, bạc và đá quý cao đến 3,04m. Bình được thiết kế như một ngôi đền Gothic với tất cả các chi tiết kiến trúc tinh xảo và được trang trí bởi 260 bức tượng với nhiều kích cỡ khác nhau. Vương miện trên cùng được gắn một cây thánh giá có từ thế kỷ 17. Tất cả được đặt trên một bệ theo phong cách Baroque của thế kỷ 18. Tại các tầng tiếp theo là nơi lưu giữ các bức phù điêu bằng đá cẩm thạch.
Tầng cao nhất của tháp có mặt bằng hình bát giác với tháp nhọn bên trên mô phỏng vương miện của Giáo hoàng. Xung quanh tháp có các tháp nhọn nhỏ và các gai nhọn trang trí. 


Phối cảnh mặt đứng chính tại phía tây,
Nhà thờ Toledo, Tây Ban Nha


Trang trí tại Cửa Perdon, cửa chính giữa tại mặt đứng chính phía tây, Nhà thờ Toledo, Tây Ban Nha


Bình đựng Thánh thể, tại Nhà nguyện Kho báu, Nhà thờ Toledo, Tây Ban Nha
 

Tháp phía nam của cổng là Nhà nguyện Mozarabe (Capilla Mozarabe, ký hiệu 4), có mặt bằng hình vuông, phần trên là một tháp có mặt bằng hình bát giác và mái là vòm tròn 8 mặt theo phong cách Gothic với một số ảnh hưởng của phong cách trang trí Mudéjar (Hồi giáo). Mái vòm hiện tại có từ thế kỷ 17.
Trên mỗi vòm cửa đều có các mảng trang trí (Tympanum) trên bức tường ngang và vòm mái. Cổng và hai tháp hai bên đều có các bức phù điêu, tượng miêu tả sự tích trong Kinh thánh và ca ngợi các vị thánh được tôn kính tại địa phương.  

Lối vào tại phía nam gồm:
Cổng Llana (Puerta Llana, ký hiệu 5) là một cổng nhỏ, nằm ngay tại tầng trệt, không có bậc tam cấp. Cổng được xây dựng vào năm 1800, theo phong cách Tân cổ điển với cột Ionic hai bên bên, đỡ một mảng trang trí tam giác phía trên. Hình thức kiến trúc của Cổng tương phản với các hình thức Gothic bao quanh. Các đám rước lễ thường đi qua cổng này. 
Cổng Leones (Puerta de los Leones/ Cổng Sư tử, ký hiệu 6) là một cổng lớn với nhiều bậc lên xuống. Cổng được xây dựng vào năm 1460- 1466. Cổng được đặt tên như vậy bởi những con sư tử trang trí trên các cột tại hàng rào phía trước. Xung quanh bức tường hai bên cổng, vòm cổng được trang trí theo phong cách Hispano-Flemish (Hispano-Flemish Style; là sự kết hợp giữa nghệ thuật Phục hưng phương bắc với các yếu tố nghệ thuật truyền thống tại Bán đảo Iberia, chủ yếu là Mudéjar). Những bức trang trí này bao gồm tượng Đức mẹ và các vị thiên thần, các tấm trang trí bằng đồng. Phía trên vòm cổng là một Cửa sổ Hoa hồng (Rose window) với các tấm kính màu đa sắc.  


Cổng Llana,
phía nam Nhà thờ Toledo, Tây Ban Nha 


Cổng Leones phía nam Nhà thờ Toledo, Tây Ban Nha 

Lối vào chính tại phía bắc, từ phía Tu viện gồm:
Cổng Presentacion (Puerta de la Presentacion, ký hiệu 10), là một trong hai cổng mở ra Tu viện. Cổng được giới hạn bởi hai trụ cổng hai bên, có các mảng trang trí là các ô hình tròn và nửa đường tròn.  
Cổng Santa Catalina (Puerta de Santa Catalina, ký hiệu 11) là một trong hai cửa mở ra Tu viện. Cổng được xây dựng theo phong cách Gothic muộn (Late Gothic). Cổng có hai cửa vào, giữa là một trụ đá có trang trí. Bên trong tường và vòm cổng là các chạm khắc miêu tả họa tiết thực vật, các sự tích trong Kinh thánh. 
Cổng Chapineria (Puerta de la Chapineria/ Puerta del Reloj, Cổng ký hiệu 13). Cổng này có nhiều tên, trong đó tên là Cổng Đồng hồ (Portal of the Clock), là một trong cổng lâu đời nhất, có từ thế kỷ 14. Cổng có hai cửa vào, giữa là một trụ đá có trang trí. Phía trên cổng là mảng tường được chia thành 4 tấm ngang với các bức phù điêu miêu tả các sự kiện Thiên chúa giáo và hình ảnh của các vị vua. Trung tâm trang trí phía trên cổng là một chiếc đồng hồ.  


Cổng Presentacion phía bắc Nhà thờ Toledo, Tây Ban Nha


Cổng Santa Catalina phía bắc Nhà thờ Toledo, Tây Ban Nha


Cổng Chapineria (Cổng Đồng hồ) phía bắc Nhà thờ Toledo, Tây Ban Nha; phía trên Cổng là Cửa sổ Hoa hồng (Rose window)

Hội trường (Gian giữa, Nave/ Trascoro, ký hiệu 8) là không gian nằm phía trước gian Hợp xướng (Choir/ Coro), gồm 5 bước gian. Phía trên các hàng cột (nhịp và bước) là mái vòm.
Gian Hợp xướng được trang trí lộng lẫy. Đây là nơi các tổng giám mục, linh mục, đoàn hợp xướng đứng tham gia trong các buổi Thánh lễ trọng thể.
Gian ngang (Transept) như là phần kéo dài của gian Hợp xướng (Choir/Tribune/Dome), giao với gian Hội trường và gian Hợp xướng tạo cho mặt bằng Nhà thờ có hình một cây thánh giá La Mã (chữ thập). Phía sau gian Hợp xướng là Ban thờ chính (High Altar/ Capilla Mayor, ký hiệu 7). Bên dưới Ban thờ chính là Hầm mộ.
Phía sau Ban thờ chính có một bức chạm Gohthic cực kỳ hoa mỹ, được tạo ra vào năm 1497 – 1504, với chủ đề miêu tả các sự tích Thiên chúa giáo.  
Hai nhịp biên dọc theo nhịp giữa chạy vòng quanh Ban thờ chính tạo thành hành lang có mặt bằng nửa đường tròn. Dọc hành lang vòng quanh Ban thờ (Ambulatory) là những nhà nguyện với các bức tường dày. Trong lịch sử tồn tại, Nhà thờ có nhiều nhà nguyện, một số biến mất và một số được mở rộng hoặc sắp xếp lại.  


Nội thất gian Hội trường, Nhà thờ Toledo, Tây Ban Nha


Nội thất gian Hợp xướng, phần dưới là hầm mộ, Nhà thờ Toledo, Tây Ban Nha


Trang trí Ban thờ chính,
Nhà thờ Toledo, Tây Ban Nha

Một số nhà nguyện nổi tiếng gồm:
Nhà nguyện Reyes Nuevos (Capilla de Reyes Nuevos, ký hiệu 19) hay Nhà nguyện của các vị vua mới, có thể coi như một nhà thờ nhỏ, được xây dựng vào năm 1531- 1534. Nhà nguyện có mái vòm kiểu Gothic nhưng tất cả các trang trí và chạm khắc của lăng mộ đều là thời kỳ Phục hưng. Một phần của Nhà nguyện là ban thờ; phần còn lại là lăng mộ hoàng gia. Tại đây đặt lăng mộ của 6 vị vua và hoàng hậu, thời kỳ Tiểu vương quốc Castile, giai đoạn 1333- 1418. 


Bên trong Nhà nguyện Reyes Nuevos, Nhà thờ Toledo, Tây Ban Nha

Nhà nguyện Santiago (Capilla de Santiago, ký hiệu 20) còn được gọi là Nhà nguyện Álvaro de Luna (quý tộc Castilian, năm 1390 – 1453), là nhân vật lịch sử đã xây dựng nhà nguyện để làm lăng mộ cho gia định. Nhà nguyện có kích thước lớn so với các nhà nguyện phía sau Hậu đường và được xây dựng theo phong cách Tây Ban Nha với trang trí rất tinh tế, thể hiện tại các mái vòm ở lối vào, hệ thống cửa sổ tại các mái vòm.  


Bên trong Nhà nguyện Santiago, Nhà thờ Toledo, Tây Ban Nha

Nhà nguyện San Ilefonso (Capilla de San Ilefonso, ký hiệu 21), được xây dựng vào cuối thế kỷ 14, theo nguyện vọng của Hồng y Gil Carrillo de Albornoz (thời kỳ 1350 – 1367) cho các vị ginh mục. Nhà nguyện được xây dựng theo nhiều phong cách: Gothic trong các mái vòm và một số ngôi mộ; Plateresque (một phong cách Tây Ban Nha) tại lăng của một vị giám mục; Tân cổ điển ở bàn thờ trung tâm; Gothic tại lăng mộ của Hồng y Gil Carrillo de Albornoz. 


Nhà nguyện San Ildefonso với lăng mộ của Hồng y Gil Carrillo de Albornoz ở trung tâm. 

Cạnh Nhà nguyện San Ilefonso là Nhà hội họp (Sala Capitular / Hapter House/ Nhà chương, ký hiệu 22). Đây là căn phòng hình chữ nhật, được xây dựng từ năm 1508- 1510. Trần được trang trí phong phú. Bốn bức tường xung quanh trình bày một loạt chân dung hoàn chỉnh của các Tổng giám mục Toledo, các lãnh chúa vùng Alcalá, tạo thành một trong những tập hợp tuyệt vời của những bức tranh bích họa Tây Ban Nha.  


Bên trong Nhà hội họp, Nhà thờ Toledo
, Tây Ban Nha

Nhà thờ Toledo có một chi tiết đặc sắc là bệ thờ theo phong cách Baroque được gọi là El Transparente (ký hiệu 23), thể hiện sự chiếu sáng độc đáo. Ánh sáng tự nhiên chiếu xuyên qua một cửa sổ trên bức tường dày dọc hành lang bao quanh Ban thờ và một lỗ khác được khoét vào mặt tường sau Ban thờ cho phép ánh sáng mặt trời chiếu sâu vào bên trong. Xung quanh các cửa chiếu sáng là các bức tường trang trí bằng các hình vẽ bằng vữa và sơn, các chi tiết đúc bằng đồng, chạm khắc bằng đá cẩm thạch.
Bệ thờ được thực hiện vào năm 1729 – 1732 bởi Narciso Tomé (kiến trúc sư và nhà điêu khắc người Tây Ban Nha, năm 1690–1742). Ánh sáng thể hiện rõ nhất khi lễ thánh diễn ra vào buổi sáng. Mặt trời chiếu từ phía đông (phía đặt Ban thờ) tạo cảm giác như toàn bộ Ban thờ đang bay lên Thiên đường.  

Ngoài ra, Nhà thờ cũng được chiếu sáng qua hơn 750 cửa sổ kính màu, được lắp dựng từ thế kỷ 14 - 16, là tác phẩm của một số bậc thầy vĩ đại nhất thời bấy giờ. Một trong cửa sổ kính màu đẹp nhất là Cửa sổ Hoa hồng (Rose window) phía trên Cổng Chapineria (Puerta del Reloj/ Portal of the Clock) tại phía bắc. 


Chiếu sáng qua lỗ cửa vào bên trong Bệ thờ El Transparente
, Nhà thờ Toledo, Tây Ban Nha 

Tại phía tây bắc của Nhà thờ Toledo là khối Tu viện, được xây dựng vào năm 1389 – 1425, gồm:
Sân trong (Claustro) có mặt bằng hình vuông, cao 2 tầng. Tầng 1 là hiên với hàng cột bao 4 mặt sân trong. Tầng trên là dãy các phòng nhỏ với hành lang hẹp tại phía sân trong.
Cổng vào tu viện từ phía tây, Cổng Mollete (Puerta del Mollete, ký hiệu 9) là một cổng nhỏ.
Tại góc phía đông bắc của Tu viện có Nhà nguyện San Blas (Capilla de San Blas, ký hiệu 12), nơi đặt mộ của Tổng giám mục Pedro Tenorio. 


Tầng 2 của Tu viện,
Nhà thờ Toledo, Tây Ban Nha


Lăng mộ của Tổng giám mục Pedro Tenorio, trong nhà nguyện Saint Blaise,
Nhà thờ Toledo, Tây Ban Nha 

Tại phía đông bắc Nhà thờ Toledo là Khối nhà phụ trợ, gồm: 

Nhà nguyện Ochavo (ký hiệu 14) với mặt bằng bên ngoài hình vuông, bên trong hình tròn. Bên trong Nhà nguyện có nhiều tác phẩm giá trị về nghệ thuật và lịch sử, ví dụ như 126 tác phẩm kim loại từ thế kỷ 13 – 18. 

Nhà nguyện Virgen del Sagrario (Capilla del Virgen del Sagrario, ký hiệu 15) cùng với Nhà nguyện Ochavo tạo thành ví dụ điển hình về các tòa nhà của người vùng Herreria. Công trình được xây dựng vào khoảng năm 1616, dành riêng cho vị thánh bảo trợ thành phố là Virgen del Sagrario. Nhà nguyện này đã từng là nơi chôn cất một số lượng đáng kể các tổng giám mục của Toledo. 

Phòng Thánh lễ (Sacristia, ký hiệu 16) là nơi trưng bày bộ sưu tập của nhà thờ, bao gồm nhiều tác phẩm nghệ thuật lớn, trong đó có các bức tranh của các nghệ sĩ hàng đầu người Ý. Đây là một không gian rộng lớn bao gồm nhiều phòng chức năng phục vụ cho nghi lễ. Mái của phòng dạng vòm thùng được trang trí lộng lẫy bởi các bức bức bích họa chủ đề về Cơ đốc giáo. Ngoài các bức bích họa, tại đây còn lưu giữ các hiện vật có giá trị như cuốn Kinh thành có niên đại từ năm 1250 của một vị vua nước Pháp. 

Phòng thay đồ (Verstuario/ Ankleideraum, ký hiệu 17) và Phòng trang phục (Roperia/ Kleiderkammer, ký hiệu 18), nơi chứa một bộ sưu tập hàng may mặc bao gồm nhiều món đồ có giá trị: 70 bộ lễ phục của thế kỷ 16 và 17; bức tranh thêu, thảm trang trí.  


Chi tiết bức bích họa trên trần Phòng Thánh lễ,
Nhà thờ Toledo, Tây Ban Nha 

Nhà thờ Toledo là một trong những công trình kiến ​​trúc ở vùng Castile còn lưu giữ nhiều cửa sổ kính màu thời Trung cổ nhất, được lắp dựng từ ​​thế kỷ 14 đến thế kỷ 17 và được cải tạo vào thế kỷ 18, theo các phong cách đương thời.  

Tu viện San Juan de los Reyes 
Tu viện San Juan de los Reyes (Monastery of Saint John of the Monarchs) nằm tại phía tây bắc Khu vực Di sản, tại phía bắc của Cầu San Martin. Đây là tu viện dòng Phanxicô theo phong cách Isabelline (Isabelline style, còn được gọi là Isabelline Gothic) thời Vương triều Castile, vào cuối thế kỷ 15. Công trình đại diện cho sự chuyển đổi giữa kiến trúc Gothic muộn và đầu Phục hưng, với những nét đặc trưng nguyên bản và ảnh hưởng trang trí của truyền thống Castilian, FlemishMudéjar và ở một mức độ thấp hơn là kiến trúc Ý.

Tu viện được thành lập bởi Vua Ferdinand II của Aragon và Nữ hoàng Isabella I của Castile để kỷ niệm sự ra đời của con trai họ, Hoàng tử John, và chiến thắng của họ trong trận Toro (1476) trước quân đội Afonso V của Bồ Đào Nha.
Tu viện được xây dựng vào năm 1477 - 1504.
Năm 1809 tu viện bị hư hại nặng bởi quân đội của Napoléon, khi họ chiếm đóng Toledo, và bị bỏ hoang vào năm 1835.
Việc trùng tu bắt đầu vào năm 1883 kéo dài đến năm 1967. Tu viện nằm theo chếch theo hướng đông tây, trên một bệ nền dật bậc theo địa hình sườn đồi dốc về phía sông Tagus.


Phối cảnh tổng thể Tu viện San Juan de los Reyes, Toledo, Tây Ban Nha


Mặt đứng phía bắc,
Tu viện San Juan de los Reyes, Toledo, Tây Ban Nha 

Quần thể Tu viện gồm hai khối chính: Nhà thờ và Tu viện.  

Nhà thờ có chiều dài khoảng 50m và rộng 30m, theo hướng đông tây. Lối vào chính từ phía bắc.
Hội trường (Gian giữa, Nave) với 4 bước gian và 3 nhịp, nhịp giữa rộng, nhịp hai bên hẹp. Dọc theo gian hai bên là trụ tường nhận tải trọng xiên từ mái, tải trọng gió chuyển thành tải trọng đứng truyền xuống trụ tường lớn phía dưới. Qua đó cho phép các bức tường bao che mỏng hơn và không gian rộng hơn để bố trí cửa sổ. Kết cấu này được xây dựng bằng đá. Đỉnh của mỗi trụ tường được trang trí bằng tháp nhỏ.
Gian Hợp xướng (Choir/Tribune/Dome) có mặt bằng hình vuông. Trên đỉnh của gian Hợp xướng là một mái có mặt bằng hình bát giác.
Gian ngang (Transept) như là phần kéo dài của gian Hợp xướng (Choir/Tribune/Dome), giao với gian Hội trường và gian Hợp xướng tạo cho mặt bằng Nhà thờ có hình một cây thánh giá La Mã (chữ thập). Phía sau gian Hợp xướng bệ đặt Ban thờ (High Altar) có mặt bằng là một nửa hình bát giác. Các góc của Ban thờ là các trụ tường với tháp nhọn trang tri bên trên.


Bên trong Nhà thờ,
Tu viện San Juan de los Reyes, Toledo, Tây Ban Nha

Tu viện nằm tại phía nam của Quần thể, là một dãy công trình cao 2 tầng bao quanh một sân trong hình vuông.
Trần của tầng trệt được tạo thành từ những mái vòm chữ thập có hình các vị thánh xen kẽ với các họa tiết động thực vật được thực hiện vào thế kỷ 20. Các mái vòm tại hàng hiên tầng hai được hoàn thành vào năm 1526 và được trùng tu vào thế kỷ 19 với các trang trí theo phong cách Mudéjar (Hồi giáo). Trần các phòng bên trong Tu viện bằng gỗ, trang trí các họa tiết, biểu tượng và tiêu ngữ của chính thể Quân chủ Công giáo.


Sân trong Tu viện San Juan de los Reyes, Toledo, Tây Ban Nha 


Hành lang Tu viện San Juan de los Reyes,
Toledo, Tây Ban Nha

Di tích giáo đường Do Thái 
Khu vực Di sản có nhiều giáo đường Do Thái. Các công trình tiêu biểu gồm: 

Giáo đường Do Thái Santa María la Blanca
Giáo đường Do Thái Santa María la Blanca nằm tại tây bắc Khu vực Di sản, phía nam của Tu viện San Juan de los Reyes. Đây là giáo đường Do Thái lâu đời nhất ở châu Âu vẫn còn tồn tại, hiện thuộc sở hữu của Nhà thờ Công giáo.

Công trình được xây dựng vào cuối thế kỷ 12 hoặc đầu thế kỷ 13, dưới thời Tiểu vương quốc Cơ đốc giáo Castile (Kingdom of Castile, tồn tại năm 1065–1833) bởi các kiến ​​trúc sư Hồi giáo cho người Do Thái sử dụng; Công trình được coi là một trong những biểu tượng của sự hợp tác, cùng tồn tại giữa ba nền văn hóa sinh sống trên Bán đảo Iberia trong thời Trung cổ.
Đây là một công trình xây dựng theo phong cách Hồi giáo Mudéjar, theo kiến ​​trúc Vương triều Hồi giáo Almohad (Almohad Caliphate, tồn tại năm 1121–1269) với các bức tường nội thất màu trắng không trang trí.
Giáo đường Do Thái bị biến thành nhà thờ Cơ đốc giáo vào năm 1405 hoặc 1411, nhưng không có bất kỳ sự thay đổi lớn nào.  

Giáo đường Do Thái ở Santa María la Blanca nằm trong một khu viên với tường bao quanh, có mặt bằng là một tứ giác không đều, dài từ 26 – 28m và rộng từ 19 – 23m; bố cục chếch theo hướng đông tây, lối vào từ phía tây.
4 mặt nhà là tường chịu lực. Bên trong có lưới cột gần như vuông, theo hướng bắc nam có 4 hàng cột, theo hướng đông tây có 7 hàng cột. Các hàng cột này đỡ các vòm hình móng ngựa, gồm 28 vòm chính theo hướng dọc nhà và 8 vòm liên kết theo phương ngang nhà.
Phía trên các vòm là bức tường được trang trí phức tạp, tinh xảo.
Đầu cột đỡ vòm tường có phong cách đa dạng từ thời Cổ điển, dạng Corinthian và các chi tiết khác thời La Mã (Byzantine).
Tâm điểm của Giáo đường là mái vòm hình vỏ sò ở trung tâm của tòa nhà. Đây là nơi đặt hộp kinh Torah (Torah ark, những cuốn sách đầu tiên của Kinh thánh), tại bức tường đối diện với Jerusalem, hướng mà người Do thái đối mặt khi cầu nguyện.
Cạnh Giáo đường là một sân trong, là nơi để người dân tụ tập trước và sau các buổi lễ cầu nguyện và cũng là nơi tổ chức các hoạt động cộng đồng khác nhau.
Xung quanh sân trong là các công trình nơi ở của tu sĩ, nhà tắm chuẩn bị nghi lễ, phòng học, và các công trình chăm sóc các nhu cầu tâm linh. 
Giáo đường Do Thái bị biến thành nhà thờ, tu viện, kho chứa vũ khí và hiện giờ là khu tưởng niệm quốc gia.  


Phối cảnh tổng thể Giáo đường Do Thái Santa María la Blanca,  Toledo, Tây Ban Nha

Sơ đồ mặt bằng Giáo đường Do Thái Santa María la Blanca, Toledo, Tây Ban Nha


Bên trong Giáo đường Do Thái Santa María la Blanca, Toledo, Tây Ban Nha

Giáo đường Do Thái El Transito
Giáo đường Do Thái El Transito (Synagogue of El Tránsito) nằm tại phía tây nam Khu vực Di sản, gần bờ sông sông Tagus. Công trình thuộc Dinh thự của Samuel ha-Levi Abulafia, phụ trách tài chính của các vị vua Tiểu vương quốc Castile), vào năm 1357. Giáo đường được nối với Dinh thự bằng một cổng riêng và cũng là trung tâm tôn giáo của người Do Thái trong vùng.
Giáo đường Do Thái chuyển đổi thành nhà thờ sau khi người Do Thái bị trục xuất khỏi Tây Ban Nha vào năm 1492. 
Vào đầu những năm 1800, công trình sử dụng làm doanh trại quân đội và trở thành bảo tàng vào năm 1910 với tên gọi Bảo tàng Sephardi. Tòa nhà trải qua nhiều giai đoạn trùng tu.  

Kiến trúc bên trong Giáo đường Do Thái El Transito gồm:
Giáo đường có mặt bằng hình chữ nhật dài 23m, rộng 9,5m, cao 12m.
Hội trường được trang trí bằng các tác phẩm trát vữa đa sắc theo phong cách của Cung điện Alhambra, Vương triều Nasrid (Nasrid Dynasty, triều đại Hồi giáo cuối cùng ở Bán đảo Iberia, cai trị Tiểu vương quốc Granada, từ năm 1230 – 1439). 
Mái sảnh dạng mái vòm nhiều cánh. Trần nhà được trang trí các dòng chữ Do Thái ca ngợi nhà vua và gia chủ cũng như các dòng chữ Ả Rập (Kufic, loại chữ viết ưa thích để phiên âm Kinh Qur'an và trang trí kiến ​​trúc). Trần còn được trang trí theo kiểu Artesonado của phong cách Mudéjar, là một loại trần gỗ với các thanh xà gồ đỡ mái được ghép phức tạp để tạo thành các hoa văn hình học trang trí.
Bên trong nội thất có các vòm trang trí Muqarnas (hình dạng tổ ong) với các huy hiệu và họa tiết thực vật thường thấy trong các tòa nhà Cơ đốc giáo và Hồi giáo thời bấy giờ.
Bao quanh phòng cầu nguyện được trang trí bằng những dòng chữ Ả Rập (Kufic), được bố cục đan xen với các họa tiết hoa văn đắp bằng vữa. 
Tầng hai của Giáo được dành riêng cho phụ nữ.
Kiến trúc nội thất của Giáo đường Do Thái El Transito có ảnh hưởng lớn đến các giáo đường Do Thái khác tại Toledo ở thế kỷ 14.
Trái ngược với bên trong được trang hoàng lộng lẫy, bên ngoài của Giáo đường Do Thái El Transito được xây bằng gạch và đá, đơn giản và phần lớn không được trang trí, làm công trình không nổi bật so với xung quanh.    


Phối cảnh Giáo đường Do Thái El Transito, Toledo, Tây Ban Nha


Mặt đứng chính Giáo đường Do Thái El Transito, Toledo, Tây Ban Nha


Bên trong Giáo đường Do Thái El Transito, Toledo, Tây Ban Nha

Di tích nhà thờ, dinh thự Hồi giáo  
Khu vực Di sản có nhiều di tích nhà thờ, dinh thự Hồi giáo. Các hạng mục công trình tiêu biểu gồm: 

Nhà thờ Santiago del Arrabal
Nhà thờ Santiago del Arrabal (Church of Santiago / Santiago del Arrabal), nằm tại phía bắc Khu vực Di sản, phía sau Cổng Bisagra Nueva.
Công trình được xây dựng vào năm 1245–1248, theo lệnh của Sancho II (vua của Bồ Đào Nha từ năm 1223 đến 1248, lưu trú tại Toledo).
Công trình được xây dựng trên địa điểm của một nhà thờ Hồi giáo trước đó.
Trong Nhà thờ vẫn còn lưu lại các cấu kiện kiến trúc, như vòm móng ngựa, theo phong cách Hồi giáo Mudéjar và hiện là một trong những ví dụ điển hình nhất về kiến trúc Hồi giáo (Mudejar ) tại Toledo. 
Nhà thờ dành riêng cho Thánh James ("Santiago" trong tiếng Tây Ban Nha).
Công trình được xây dựng bằng gạch, có bố cục theo hướng đông - tây. Lối vào chính từ phía tây. 
Mặt bằng công trinh không có sảnh hiên, gồm:
Hội trường (Gian giữa, Nave) với 3 bước gian và 3 nhịp, nhịp giữa rộng, nhịp hai bên hẹp với các hàng cột hình chữ thập đỡ các vòm mái.
Gian Hợp xướng (Choir/Tribune/Dome) có mặt bằng chữ nhật, được định hình bởi 4 cột lớn.
Gian ngang (Transept) như là phần kéo dài của gian Hợp xướng (Choir/Tribune/Dome), giao với gian Hội trường và gian Hợp xướng tạo cho mặt bằng Nhà thờ có hình một cây thánh giá La Mã (chữ thập). 
Phía sau gian Hợp xướng là 3 hốc thờ hình bán nguyệt (Apses) với trang trí trên bề mặt theo hình dạng một ô cửa với vòm phía trên hình móng ngựa.
Bàn thờ (High Altar) được thực hiện vào năm 1545- 1548, theo phong cách Plateresque (là kết hợp nhiều loại trang trí khác nhau thời bấy giờ tại Tây Ban Nha, như Mudéjar , Flamboyant Gothic và Lombard (vương triều Lombard, miền nam nước Ý, năm 568- 774 và tồn tại kéo dài đến thế kỷ 11), cũng như các yếu tố thời Phục hưng có nguồn gốc Tuscan (miền trung nước Ý).
Tại góc phía nam của Hậu đường là một tháp chuông, có mặt bằng hình vuông, theo thiết kế của một tháp Hồi giáo Mudéjar.  


Phối cảnh Nhà thờ Santiago del Arrabal, Toledo, Tây Ban Nha; bên trái ảnh là Cổng Bisagra Nueva

Sơ đồ mặt bằng Nhà thờ Santiago del Arrabal, Toledo, Tây Ban Nha


Phối cảnh mặt đứng phía đông,
Nhà thờ Santiago del Arrabal, Toledo, Tây Ban Nha


Phối cảnh lối vào chính tại phía tây, Nhà thờ Santiago del Arrabal, Toledo, Tây Ban Nha


Ban thờ Nhà thờ Santiago del Arrabal, Toledo, Tây Ban Nha

Nhà thờ Santo Tome
Nhà thờ Santo Tome (Iglesia de Santo Tome) nằm tại phía tây nam Khu vực Di sản.
Nhà thờ Santo Tomé được thành lập sau khi Alfonso VI (vua của León (trị vị năm 1065–1109), Galicia (1071–1109) và Castile (1072–1109) tái lập thành phố này. Công trình được hình thành vào thế kỷ 12, trên cơ sở cải tạo lại một nhà thờ Hồi giáo cũ của thế kỷ 11.
Tuy nhiên, vào đầu thế kỷ 14, công trình được Gonzalo Ruiz de Toledo (là một quý tộc Tây Ban Nha với danh hiệu Bá tước Orgaz, qua đời năm 1323) cho xây dựng lại hoàn toàn, và tháp cũ của nhà thờ Hồi giáo được biến thành tháp chuông theo phong cách Mudejar
Sự nổi tiếng của Nhà thờ chủ yếu do bên trong có bức tranh “Lễ an táng bá tước Orgaz” (Burial of the Count of Orgaz), là bức tranh vẽ năm 1566 của El Greco ( họa sĩ, nhà điêu khắc và kiến ​​trúc sư nổi tiếng thời Phục hưng gốc Hy Lạp, năm 1541 – 1641). Bức tranh đã được các học giả nghệ thuật ca ngợi là "Một trong những trang trung thực nhất trong lịch sử Tây Ban Nha", như một kiệt tác của nghệ thuật phương Tây và là mẫu mực cho phong cách nghệ thuật của El Greco.
Nhà thờ Santo Tome có bố cục theo hướng tây nam – đông bắc. Lối vào chính từ phía tây nam.
Mặt bằng công trinh gồm: Sảnh hiên (Narthex) có 3 gian tạo bởi 2 cột vuông.
Hội trường (Gian giữa, Nave) với 4 bước gian và 3 nhịp, nhịp giữa rộng, nhịp hai bên hẹp với các hàng cột hình chữ thập đỡ 3 vòm mái dạng vòm thùng. Gian Hợp xướng (Choir/Tribune/Dome) có mặt bằng chữ nhật, được định hình bởi 4 cột lớn.
Gian ngang (Transept) như là phần kéo dài của gian Hợp xướng (Choir/Tribune/Dome), giao với gian Hội trường và gian Hợp xướng tạo cho mặt bằng Nhà thờ có hình một cây thánh giá La Mã (chữ thập). 
Phía sau gian Hợp xướng bệ đặt Ban thờ (High Altar) có mặt bằng là một phần của hình bát giác.  
Phía sau Bệ thờ là một Hậu đường tại phía đông (East Choir). Tại góc phía bắc của Hậu đường là một tòa tháp, được xây dựng vào thế kỷ 14, có mặt bằng hình vuông. Tháp được khảm gốm tráng men. Trên thân tháp trang trí nhóm 2 và 3 cửa sổ với vòm cửa theo phong cách Mudejar
Tòa nhà có phong cách là sự pha trộn giữa Mudejar và Flamboyant Gothic, là một dạng kiến trúc Gothic muộn, khoảng năm 1357 – giữa thế kỷ 16, được đặc trưng bằng các đường cong kép tạo thành các hình dạng giống ngọn lửa tại các thanh phân vị và mảng trang trí tại cửa. Phong cách này được phổ biến rộng rãi tại Vương quốc Pháp và Tiểu vương quốc Castile).
Bên trong Nhà thờ có các chi tiết trang trí nổi bật như bàn thờ, tượng thánh...; hầm mộ của Gonzalo Ruiz de Toledo.


Phối cảnh tổng thể Nhà thờ Santo Tome, Toledo, Tây Ban Nha

Sơ đồ mặt bằng Nhà thờ Santo Tome, Toledo, Tây Ban Nha




Sơ đồ mắt cắt ngang và dọc,
Nhà thờ Santo Tome, Toledo, Tây Ban Nha

 
Bức tranh “Lễ an táng bá tước Orgaz”, Nhà thờ Santo Tome, Toledo, Tây Ban Nha

Tháp cổ theo phong cách Mudéjar, ốp gốm tráng men, Nhà thờ Santo Tomé, Toledo, Tây Ban Nha 

Nhà thờ El Cristo de la Luz
Nhà thờ El Cristo de la Luz (Mosque of Cristo de la Luz) nằm tại phía bắc Khu vực Di sản, gần cổng Puerta del Sol, là khu vực từng gọi là Medina, nơi những người Hồi giáo giàu có sinh sống.

Ban đầu, công trình là một nhà thờ Hồi giáo nhỏ được xây dựng vào năm 999, có mặt bằng hình vuông, kích thước 8m x 8m. Bên trong nội thất gian Hội trường có 4 cột với đầu cột dạng Visigothic (thời kỳ Vương quốc Visigothic, tồn tại vào thế kỷ 5 – 8) chia nội thất thành chín ngăn. Bao phủ các không gian này là những mái vòm, được đỡ bởi các vòm tường dựa trên cột và tường. Tòa nhà được xây bằng gạch và đá nhỏ. Những kỹ thuật này là phản ánh truyền thống xây dựng địa phương cũng như ảnh hưởng từ Vương triều Caliphate (Caliphate Umayyad, tồn tại năm 929–1031) ở Córdoba. 
Cùng với Nhà thờ Hồi giáo Córdoba (Mosque Cathedral of Córdoba), Nhà thờ El Cristo de la Luz đều là những ví dụ lâu đời nhất về văn hóa Hồi giáo tại Tây Ban Nha.
Vào năm 1085, công trình chuyển đổi thành nhà thờ Công giáo, khi người Thiên chúa giáo kiểm soát Toledo.
Tại bức tường phía đông nàm vẫn còn giữ được bức tường cầu nguyện (Qibla) với hốc cầu nguyện (Mihrab). Song tại bức tường phía tây bắc thêm vào Hậu đường hình bán nguyệt để tạo cho công trình giống với nhà thờ Cơ đốc giáo. Phủ phía trên Hậu đường là một mái vòm hình bán nguyệt. Bên trong xuất hiện các bức tranh tường miêu tả các sự tích và nhân vật Thiên chúa giáo. 


Bốn cột bên trong Nhà thờ El Cristo de la Luz,
Toledo, Tây Ban Nha 

Bảo tàng   
Khu vực Di sản có nhiều di tích lịch sử, nay trở thành bảo tàng. Các hạng mục công trình tiêu biểu gồm: 

Pháo đài Alcazar – Bảo tàng Quân đội
Pháo đài Alcazar (Alcázar of Toledo) nằm tại phía đông Khu vực Di sản, tại phần cao nhất của thành phố cổ, được xây dựng vào thế kỷ 16.
Công trình là một pháo đài bằng đá, có mặt bằng hình tứ giác dài 60m mỗi mặt, chính giữa là sân trong. Pháo đài  được bao quanh bởi 4 tòa tháp lớn cao 60 mét. Mỗi tòa tháp có một mái hình chóp đặc trưng của vùng Madrid, Toledo.
Pháo đài từng được sử dụng như một cung điện La Mã vào thế kỷ thứ 3 và được trùng tu lại nhiều lần trong những năm sau này. Phần lớn công trình hiện nay được xây dựng lại từ năm 1939 – 1957.
Di tích Pháo đài hiện được sử dụng làm thư viện và Bảo tàng Quân đội (Museum of the Army, Toledo) năm 2009. 




Phối cảnh tổng thể Pháo đài Alcazar,
Toledo, Tây Ban Nha


Nội thất khu vực cầu thang, Pháo đài Alcazar,
Toledo, Tây Ban Nha 
 

Bệnh viện de Santa Cruz - Bảo tàng Santa Cruz
Bảo tàng Santa Cruz (Museum of Santa Cruz) là một bảo tàng nghệ thuật, khảo cổ học và dân tộc học nằm tại phía đông Khu vực Di sản. Nơi đây trưng bày các bộ sưu tập liên quan đến tỉnh Toledo.
Bảo tàng được đặt trong một tòa nhà có ý nghĩa về mặt kiến ​​trúc từ thế kỷ 16, Bệnh viện de Santa Cruz.
Bệnh viện được thành lập bởi Pedro González de Mendoza, Hồng y, Tổng giám mục Toledo 1482-1495, nhằm hỗ trợ trẻ em mồ côi và bị bỏ rơi trong thành phố. 
Công trình là một quần thể với các dãy nhà cao 2 tầng bao quanh các sân trong. Nội thất bên trong của Bảo tàng là sự kết hợp giữa nghệ thuật truyền thống Moorish (kiến trúc Hồi giáo) với nghệ thuật kiến trúc thời Phục hưng.  


Phối cảnh tổng thể Bảo tàng Santa Cruz, Toledo, Tây Ban Nha


Trang trí xung quanh cửa vào chính Bảo tàng Santa Cruz, Toledo, Tây Ban Nha


Bên trong Bảo tàng Santa Cruz, Toledo, Tây Ban Nha

Nhà thờ San Román – Bảo tàng của các Hội đồng và Văn hóa Visigothic
Nhà thờ San Román (Church of San Román) nằm tại trung tâm của Khu vực Di sản, trên ngọn đồi thứ hai trong số mười hai ngọn đồi hình thành nên thành phố.  
Nhà thờ được xây dựng theo phong cách Mudéjar vào thế kỷ 13. Trên địa điểm này có một cấu trúc Visigothic cũ và có lẽ là một tòa nhà La Mã cổ đại.
Ngày nay, bên trong công trình có một bảo tàng Visigothic, "Bảo tàng của các Hội đồng và Văn hóa Visigothic" (Một trong những Hội đồng của Toledo, được thành lập từ năm 400). Đây là nơi trưng bày các bản thảo cổ, đồ gia dụng, đá quý, vũ khí, quần áo và các hiện vật khác liên quan đến thời kỳ Visigoth.
Công trình có bố cục theo hướng tây nam – đông bắc, nằm xen giữa nhiều hạng mục công trình tu viện. Lối vào chính từ phía đông bắc, cạnh tháp chuông.
Công trình có cấu trúc tương tự như các nhà thờ được xây dựng thời bấy giờ tại Toledo: Mặt bằng gian Hội trường gồm 3 nhịp được ngăn cách bằng các vòm móng ngựa được đỡ bởi các cột trụ và tường. Đầu các cột được trang trí với các đầu cột dạng Visigoth kết hợp với kiểu cột Corinthian La Mã.
Nhà thờ có một tháp chuông đôi với nhóm hai hoặc ba cửa sổ. Bên trong Nhà thờ có nhiều bức bích họa theo phong cách Romanesque kết hợp với trang trí Mudéjar điển hình, các chữ viết chữ viết Kufic (chữ Ả Rập phiên âm Kinh Qur'an) và các họa tiết thực vật và hình học. 


Phối cảnh Nhà thờ San Román, Toledo, Tây Ban Nha


Phối cảnh cửa vào chính Nhà thờ San Román, Toledo, Tây Ban Nha


Bên trong gian Hội trường Nhà thờ San Román, Toledo, Tây Ban Nha

Di sản Thành phố lịch sử Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha được mệnh danh là bảo tàng của hơn 2000 năm lịch sử. Những kiệt tác văn hóa của thành phố là sản phẩm của các nền văn minh không đồng nhất trong với  ba tôn giáo lớn: Do Thái giáo, Cơ đốc giáo và Hồi giáo. 

Đặng Tú, Bộ môn KTCN, ĐHXD 
Nguồn: 
https://whc.unesco.org/en/list/379/
https://en.wikipedia.org/wiki/Spain
https://en.wikipedia.org/wiki/Toledo,_Spain
https://es.wikipedia.org/wiki/Toledo
https://en.wikipedia.org/wiki/Visigothic_Kingdom
https://en.wikipedia.org/wiki/Reconquista
https://en.wikipedia.org/wiki/City_walls_of_Toledo
https://en.wikipedia.org/wiki/Puerta_Bab_al-Mardum
https://es.wikipedia.org/wiki/Puerta_del_Sol_(Toledo)
https://en.wikipedia.org/wiki/Puerta_de_Alarcones
https://es.wikipedia.org/wiki/Puerta_Nueva_de_Bisagra
https://es.wikipedia.org/wiki/Puerta_del_Cambr%C3%B3n
https://en.wikipedia.org/wiki/Puente_de_Alc%C3%A1ntara
https://en.wikipedia.org/wiki/Castle_of_San_Servando
https://en.wikipedia.org/wiki/Toledo_Cathedral
https://smarthistory.org/spanish-gothic-cathedrals/
https://es.wikipedia.org/wiki/Catedral_de_Toledo
https://en.wikipedia.org/wiki/Monastery_of_San_Juan_de_los_Reyes
https://en.wikipedia.org/wiki/Synagogue_of_Santa_Mar%C3%ADa_la_Blanca
https://en.wikipedia.org/wiki/Synagogue_of_El_Tr%C3%A1nsito
https://en.wikipedia.org/wiki/Church_of_Santiago,_Toledo
https:
//es.wikipedia.org/wiki/Iglesia_de_Santo_Tom%C3%A9_(Toledo) https://en.wikipedia.org/wiki/Mosque_of_Cristo_de_la_Luz
https://en.wikipedia.org/wiki/Mosque_of_las_Torner%C3%ADas
https://en.wikipedia.org/wiki/Museum_of_Santa_Cruz

Danh sách và bài viết về Di sản thế giới tại châu Á và châu Đại Dương     

Danh sách và bài viết về Di sản thế giới tại châu Âu

Danh sách và bài viết  về Di sản thế giới tại châu Mỹ

Danh sách và bài viết về Di sản thế giới tại châu Phi

 

 

Cập nhật ( 25/02/2022 )
 
Tin đã đưa:
“ Mục đích phê bình cốt để giúp nhau sửa chữa, giúp nhau tiến bộ. Cốt để sửa đổi cách làm việc cho tốt hơn. Cốt đoàn kết và thống nhất nội bộ.”
 
Gõ Big Five trên máy tính, trong 0,64 giây, có 2,620,000,000 kết quả; số lượng khổng lồ về một từ được tìm trên internet, thể hiện quan tâm sâu rộng của loài người tới một vấn đề. Khi muốn “Trở thành ai ?”, cần biết “Ta là ai ?”. Điều này có thể thức tỉnh qua tính cách hay tâm thức mỗi người; gồm 5 nhóm - Big Five: i) Cân bằng cảm xúc; ii) Đồng thuận; iii) Hướng ngoại; iv) Tận tâm; v) Sẵn sàng trải nghiệm. Phần trên có mục: Ta là ai ?– Big Five (talaai.com.vn), hướng dẫn cách tự cho điểm đánh giá. Khi đã biết "Ta là ai", có thể so sánh với giai đoạn trước hoặc người khác để tự sửa mình; Cơ sở đào tạo hình thành được chương trình dạy kỹ năng mềm và môi trường giúp SV học tập hiệu quả hơn. Các bạn SV trường ĐHXD tự nhận xét về Big Five:
 
 
Thông báo

   Liên kết website
 
  • Sơ đồ trang 
  • Bản quyền thuộc Bộ môn Kiến trúc Công nghệ - Khoa Kiến trúc Quy hoạch - Trường Đại học Xây dựng
    Địa chỉ liên hệ: Phòng 404 nhà A1 - Số 55 đường Giải Phóng - TP Hà Nội
    Điện thoại: (04) 3869 7045     Email: bmktcn@gmail.com
    Chủ biên: TS. Phạm Đình Tuyển - Phụ trách: TS. Nguyễn Cao Lãnh & cộng sự
    Powered by vnDIC.com