Tuần 19 - Ngày 18/12/2014
SỰ KIỆN TRONG TUẦN
Hỏi: BMKTCN cho e hỏi xin tiêu chuẩn thiết kế nhà vệ sinh trong nhà công nghiệp được không ạ! Em có search trên mạng nhưng tìm mãi không thấy nên mong BMKTCN giúp em để em có thể hoàn thành đồ án công nghiệp tới! Em cảm ơn!

Trả lời:
Bộ môn KTCN đã nhận được thu của em.
Tại Học liệu mở trong WEB bmktcn.com, mục Nhà hành chính, quản lý và công trình phục vụ công cộng trong XNCN, trong đó có tài liệu về thiết kế nhà vệ sinh.
- http://bmktcn.com/ocw_post.php?cat=23&post=27
Ngoài ra em có thể tham khảo thêm các thiết kế thực tế loai hình công trình này tại mục: Dự án XNCN và công trình CN tại WEB bmktcn.com
- http://bmktcn.com/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=172&Itemid=303

Ngày 30/10/2014 Bộ môn KTCN.
Hỏi:
Thưa thầy cô , em là Ngọc Lớp 55QH2. Em xin được thầy cô giúp đỡ một chút ạ.
Em đang tìm hiểu về công trình nhà Việt Nhật trong trường , em rất mong bộ môn có tài liệu về việc nguyên lí , thiết kế công trình thì thầy cho em xin ạ. Em đang thu thập tài liệu để đưa ra một bài " phê bình lí luận" về công trình, và với kiến thức hạn hẹp của mình thì em chưa bắt đầu từ đâu ạ. Em rất mong nhận được sự giúp đỡ của thầy cô trong bộ môn,ngoài tài liệu về công trình hoặc một bài phê bình lí luận nào hay thì em xin ạ. Em xin cảm ơn thầy cô!

Trả lời:
Bộ môn KTCN đã nhận được thư của em.
Em đang tìm hiểu và viết về công trình nhà Việt - Nhật trong khuôn viên trường ĐHXD, bài viết của em phải nêu được một số nội dung sau:
- Chọn tên bài viết cho phù hợp với nội dung của bài;
- Xuất xứ của công trình (Đây là một dự án hợp tác Việt - Nhật về bảo tồn, tôn tạo Phố Cổ Hà Nội, do GS. TS Phạm Đình Việt, Bộ môn Kiến trúc Dân dụng, Khoa Kiến trúc và Quy hoạch, ĐHXD chủ trì)
- Mô hình nhà ống tại Phố Cổ Hà Nội được tổng hợp lại và thể hiện tại công trình này như thế nào (nên có bản vẽ mặt bằng, mặt cắt của các nhà ống điển hình trong Phổ Cổ Hà Nội và so sánh với công trình nhà Việt - Nhật, trước hết về các phương diện: Chức năng sử dụng, môi trường, giải pháp xây dựng, văn hóa...)
- Bài viết nên có ảnh, sơ đồ minh họa và cách viết thể hiện được đánh giá riêng của em. (nhưng trong bài viết tránh dùng đại từ nhân xưng - tôi, dùng câu viết dạng chủ ngữ ẩn).

Hiện tại Trường ĐHXD đang có phương án đề xuất phá bỏ công trình này cho mục đích sử dụng khác.
Ngày 22/10/2014 - Bộ môn KTCN.
Hỏi: Em thưa thầy. Em là sinh viên năm cuối, đang tìm đề tài để làm đồ án tốt nghiệp. Em có mong muốn được làm đồ án về bảo tàng mà hiện tại em tìm tài liệu về công trình này rất khó. Thầy có thể cho em xin tiêu chuẩn thiết kế bảo tàng được không ạ? Em xin chân thành cảm ơn thầy!
Sinh viên: Nguyễn Thị Tuyết

Trả lời:
Bộ môn KTCN đã nhận được thư của em
Hiện bmktcn.com không có tài liệu cụ thể về tiêu chuẩn thiết kế bảo tàng, song em có thể thao khảo các tài liệu sau:
- Sổ tay dữ liệu thiết kế kiến trúc Neufert tại WEB bmktcn.com
http://bmktcn.com/index.php?option=com_content&task=view&id=3416&Itemid=223
- Các công trình bảo tàng đã được đăng trên WEB bmktcn.com (tại mục design kiến trúc:
http://bmktcn.com/index.php?cx=017828642029894630982%3Ah6cp3quv-jc&option=com_search&Itemid=1&cof=FORID%3A11&q=B%E1%BA%A3o+t%C3%A0ng&sa=T%C3%ACm+th%C3%B4ng+tin+tr%C3%AAn+bmktcn.com
Chúc em đạt kết quả tốt trong đồ án tốt nghiệp.
Ngày 22/10/2014 Chủ nhiệm Bộ môn KTCN. TS. Phạm Đình Tuyển
Hỏi:

thầy ơi,em đang làm bài tiểu luận chuyên đề hạ tầng xanh trong khu ở.
trong đó có 1 yêu cầu là "phân loại và liệt kê các hạng mục hạ tầng xanh của khu vực".em đã đọc khá nhiều tài liệu,nhưng vẫn chưa tìm thấy một cách phân loại cụ thể nào cho "các hạng mục hạ tầng xanh".
mong thầy giải đáp giúp em các câu hỏi:
-hạng mục hạ tầng xanh là gi?
-phân loại các hạng mục hạ tầng xanh?

em cảm ơn thầy ạ!


Trả lời:

Bộ môn KTCN đã nhận được thư của em.
Vấn đề này em có thể trao đổi trực tiếp với giảng viên ra yêu cầu tiểu luận.
Cá nhân thày có ý kiến như sau:
Khái niệm về "Hạ tầng xanh" trong khu ở như em nêu có thể hiểu theo 2 cách:
1) Khu ở này được thiết kế theo hướng kiến trúc xanh, vì vậy hạ tầng xanh là hệ thống kết cấu hạ tầng được đầu tư xây dựng đồng bộ để đáp ứng cho việc tổ chức khu ở theo hướng kiến trúc xanh, phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững. Hệ thống này bao gồm 2 nhóm hạng mục: Hệ thống mang tính chủ trương- chính sách, đầu tư xây dựng, quản lý vận hành, văn hóa với chủ thể là con người và Hệ thống mang tính kỹ thuật với chủ thể là cơ sở vật chất: Tài chính; Đất đai; Cơ sở dữ liệu; Hạ tầng kỹ thuật (giao thông, chuẩn bị kỹ thuật đất xây dựng, cấp nước, cấp điện, thông tin liên lạc, thoát nước thải và vệ sinh môi trường...); Công trình (trước hết là hệ thống các công trình dịch vụ đô thị);
2) Hạ tầng xanh là hệ thống hạ tầng được thiết kế theo nguyên tắc kiến trúc xanh. Hệ thống hạ tầng này bao gồm 2 nhóm hạng mục: Hệ thống hạ tầng kỹ thuật và Hệ thống hạ tầng xã hội (trước hết là hệ thống các công trình dịch vụ đô thị).

Chúc em có bài tiểu luận đạt kết quả tốt.

Ngày 01/10/2014. Chủ nhiệm Bộ môn KTCN. TS. Phạm Đình Tuyển


Hỏi: Em chào thầy cô giáo bộ môn,qua mục hỏi đáp trên trang web http://bmktcn.com  em được biết bộ môn có lưu trữ file cad các khu vực Hà Nội.Nay em đang chuẩn bị cho đề tài quy hoạch chi tiết công viên Việt Hưng,em muốn xin bản cad khu vực công viên Việt Hưng (KDTM Việt Hưng)-huyện Gia Lâm-Hà Nội.Vậy em mong quý thầy cô giáo giúp đỡ để em hoàn thành tốt đề tài của mình.Em xin trân thành cảm ơn
Trả lời:
Bộ môn KTCN đã nhận được thư của em
Gửi em bản vẽ cad vị trí, quy mô khu đất cây xanh công viên tại Khu đô thị mới Việt Hưng, quận Long Biên, Hà Nội (bản đồ quy hoạch sử dụng đất tỷ lệ 1/2000), là cơ sở cho việc nghiên cứu, thực hiện học phần đồ án quy hoạch công viên tại khu đô thị Việt Hưng.
Ngày 30/9/2014. Bộ môn KTCN
 

Hỏi:
e chào các thầy ( Cô) ạ
hiện e đang làm đồ án kiến trúc 2 về nhà công nghiệp
e rất băn khoăn trong cách thể hiện tường, trục ... như thế nào cho đúng. thầy có thể cho e xin ít tài liệu về cách vẽ và các quy chuẩn của tuong va một số chi tiết trong bản vẽ đc k ạ
e cảm ơn thầy ạ

Trả lời:
Bộ môn KTCN đã nhận được thư của em.
Những vấn đề em hỏi đã được giảng dạy trong Học phần lý thuyết thiết kế kiến trúc công nghiệp (Học phần 1- Nguyên lý thiết kế kiến trúc nhà công nghiệp).
Em có thể đọc tài liệu này tại Học liệu mở tại WEB bmktcn.com
http://bmktcn.com/ocw_cat.php?cat=20
Em có thể xem thêm cách vẽ trong các bản vẽ thiết kế cấu tạo kiến trúc nhà công nghiệp (bản vẽ thiết kế thực tế) tại mục Doanh nghiệp - Dự án
http://bmktcn.com/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=172&Itemid=303
Ngày 27/9/2014 Bộ môn KTCN

Hỏi:

Kính gửi Thầy Chủ nhiệm Bộ môn Kiến trúc Công nghiệp trường Đại Học Xây Dựng

Em tên là Cao Hoàng Anh là cựu sinh viên Khóa 52 Khoa kiến trúc quy hoạch Đại Học Xây Dựng,hiện là học viên cao học tại trường Đại học Kiến Trúc TP Hồ Chí Minh. 
Em có hai việc muốn được xin ý kiến của Thầy.
Việc thứ nhất : Em đang chuẩn bị làm Đề tài luận văn Cao học về "Mô hình Nhà ở giá rẻ nhỏ cho người thu nhập thấp tại TP Hồ Chí Minh theo hướng sinh khí hậu",dựa vào những tài liệu thu thập được thì em đã có hình thành được một số khái niệm về nội dung đề tài của mình,đã trao đổi với giảng viên hướng dẫn nhưng chưa thỏa mãn và có một số băn khoăn như sau:
1.Khái niệm nhà ở giá rẻ cho người thu nhập thấp (low cost-housing in come) trên thế giới đã được định nghĩa rõ nhưng ở Vệt Nam nó chỉ là một danh xưng chưa được công nhận nằm trong Nhà ở Xã hội,nếu như em chọn đối tượng nghiên cứu chưa được định nghĩa rõ ràng,chưa được công nhận về mặt pháp lý như vậy  thì có thiếu cơ sở hay không?
2.Trong phần giới hạn nghiên cứu khác với các luận văn khác là đề xuất trong một phạm vi  không gian có quy hoạch,thì em lại chọn xây dựng mô hình nhà ở theo dạng tự xây giá rẻ loại hình nhà riêng lẻ,nhà liền kế cho đối tượng công nhân,người nghèo ven khu công nghiệp,các khu ở tự phát.Trên thế giới đã làm nhiều,tuy nhiên ở Việt Nam còn là vấn đề rất mới,ví dụ như  khu vực nhà ở đó chưa được quy hoạch,tự phát, nên thiếu cơ sở pháp lý như vậy không thuyết phục...Vậy quan điểm của Thầy em nên chọn phạm vi nghiên cứu : giới hạn không gian  nào cho phù hợp với một luận văn Cao học?
Việc thứ hai: Em rất quan tâm đến vấn đề nhà ở xã hội hay nhà ở giá rẻ vì đây là một vấn đề hay càng đi sâu em càng thầy càng hay và vấn đề này thực sự cần thiết cho đất nước và người dân còn nghèo như nước mình,em mong muốn được làm cộng tác viên  của trang web nhaoxahoivietnam.vn khu vực phía Nam  để có thêm thời gian nghiên cứu, trao đổi với Thầy cũng như các Thầy cô khác  trong bộ môn nhiều hơn nữa vấn đề chúng ta quan tâm,kính mong Thầy xem xét và cho ý kiến.(Thông tin cá nhân của em có đính tệp kèm theo)
Em xin cảm ơn và chúc Thầy mạnh khỏe.

Ngày 24 tháng 9 năm 2014

Cao Hoàng Anh 


Trả lời:

Bộ môn KTCN đã nhận được thư của em.
Những vấn đề em hỏi, thày có một vài ý kiến trao đổi như sau:
1) Về khái niệm…:
Lý luận, lý thuyết (từ chủ trương, đường lối, chính sách…đến các khái niệm) đều xuất phát từ thực tiễn. Cái gì của thực tiễn đã xuất hiện, thì ắt sẽ nảy sinh ra lý luận, lý thuyết để dẫn dắt các tổ chức, cá nhân hiểu và làm cho khỏi lạc hậu so với thực tiễn. Vì vậy, việc “ em chọn đối tượng nghiên cứu (một vấn đề mới của thực tiễn) chưa được định nghĩa rõ ràng, chưa được công nhận về mặt pháp lý …”  hoàn toàn là điều bình thường.
2) Về phạm vi nghiên cứu; giới hạn không gian cho phù hợp với luận văn cao học…:
- Luận văn cao học không phải là một dự án (ví dụ như Dự án về nhà ở cho người thu nhập thấp tại một địa điểm nào đó) mà là một nghiên cứu khoa học mang tính sáng tạo (phù hợp với quy mô, nội dung của một luận văn cao học);
- Tính sáng tạo trong lĩnh vực xây dựng thường xuất phát từ các tiến bộ về kỹ thuật – công nghệ; môi trường; văn hoá mang tầm quốc gia và quốc tế để giải quyết một vấn đề cụ thể nào đó.
- Hướng đề tài của em về: “Nghiên cứu mô hình nhà ở theo dạng tự xây giá rẻ (cho những người có thu nhập thấp) tại ven các khu công nghiệp, các khu dân cư đô thị” là cần thiết, phù hợp với thực tiễn tại các đô thị lớn hiện nay ở Việt Nam. Cần chú ý:
. Là một nghiên cứu, nên kết quả phải là các luận điểm mang tính khoa học về mô hình nhà ở theo dạng tự xây giá rẻ …; Trong bài có thể có phần áp dụng mô hình mà em nghiên cứu tại địa điểm cụ thể nào đó để minh hoạ rõ hơn luận điểm khoa hoạ của đề tài;
- Mộ hình lý thuyết về nhà ở theo dạng tự xây giá rẻ do em đề xuất phải dựa trên các phân tích trong và ngoài nước về: công nghệ chiến lược (chủ trương, chính sách… mang tính vĩ mô); công nghệ quản lý (đất đai, tài chính, sở hữu, vận hành, phối hợp với các mô hình nhà ở khác…) và công nghệ kỹ thuật (quy hoạch, kiến trúc, xây dựng, hạ tầng xã hội và kỹ thuật, trang thiết bị, giá thành xây dựng, môi trường…). Mô hình nhà ở theo dạng tự xây giá rẻ…chỉ có thể thành công (phát triển nhanh và bền vững) khi vận hành được đồng bộ cả 3 loại công nghệ này, góp phần vào việc thực hiện chính sách nhà ở của quốc gia, theo đúng nội dung và tinh thần của Hiến pháp: “Công dân có quyền có nơi ở hợp pháp”. 


Bộ môn KTCN rất hoan nghênh sự cộng tác của em tham gia vào trang web nhaoxahoivietnam.vn.
Chúc em thực hiện tốt luận văn cao học và có nhiều niềm vui trong cuộc sống.

Ngày 27/9/2014, Chủ nhiệm Bộ môn KTCN. TS. Phạm Đình Tuyển


Hỏi: Em chào thầy ạ!
Em là Phạm Như Quỳnh lớp 57KT3. Hiện nhóm e đang làm đồ án về 1 công trình công nghiệp có kết cấu thép. Em có tìm được 1 công trình phù hợp trên website của bộ môn, tuy nhiên công trình đó lại không có đầy đủ các bản vẽ mà bọn em cần. Vậy e gửi mail này mong thầy có thể gửi cho nhóm em file cad 1 công trình công nghiệp kết cấu thép (Cụ thể là nhà máy kính) được không ạ?
Em cảm ơn thầy ạ! :D

Trả lời:
Bộ môn KTCN đã nhận được thư của em.
Trong mục Dự án tại WEB bmktcn.com có rất nhiều tài liệu của các dự án khác tương tự về kết cấu thép để các em có thể tham khảo.
http://bmktcn.com/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=172&Itemid=303
Chú ý tham khảo trước hết về mặt cắt ngang nhà, giải pháp cấu tạo kiến trúc; thông gió....
 
Ngày 28/9/2014. Bộ môn KTCN.
Hỏi: Thưa thầy em là sinh viên khóa 57.em đang làm bài tập lớn số 1 về công trinh chế biến thủy sản.thầy có thể cho em xin bản cad về công trình này được không ạ?và bài tham khảo về bài tập lớn này ạ.em cám ơn thầy
Trả lời:
Bộ môn KTCN đã nhận được thư của em.
Tại WEB bmktcn, mục dự án XNCN và công trình công nghiệp có bản vẽ CAD về nhà máy thủy sản.
http://bmktcn.com/index.php?option=com_content&task=view&id=5259&Itemid=303
Em có thể tham khảo để làm bài tập.
Ngày 09/5/2014 Chủ nhiệm Bộ môn KTCN. TS. Phạm Đình Tuyển
Hỏi:

Em chào thầy!

Em là sinh viên k57, khoa kinh tế và quản lí xây dựng. Hiện em chuẩn bị thi môn kiến trúc 1.Em có một số thắc mắc về việc vẽ mặt cắt đứng và bằng của nhà làm việc,trong đó thể hiện cấu tạo của sàn,nền,dầm chính,dầm phụ,mái nhà. Em mong thầy giúp đỡ thêm ạ

Em cảm ơn thây!


Trả lời:

Bộ môn KTCN đã nhận được thư của em.

Ngoài việc học trong các giáo trình, tài liệu giảng dạy về nguyên lý thiết kế kiến trúc nhà công cộng (trong đó có nhà làm việc), em nên tham khảo các tài liệu thực tế để hiểu thêm về cách vẽ mặt đứng, mặt bằng và cấu tạo kiến trúc của công trình nhà làm việc.

Trên web bmktcn.com hiện có một số dự án nhà làm việc có thể tham khảo:

http://bmktcn.com/index.php?option=com_content&task=view&id=4823&Itemid=166

Chú ý thêm việc trao đổi học tập với các bạn cùng lớp.

Chúc em học tập có kết quả.

Ngày 18/6/2014, Chủ nhiệm Bộ môn KTCN, TS. Phạm Đình Tuyển


Thông tin định kỳ
+ Câu hỏi ôn thi môn học Kiến trúc CN - DD
+ Câu hỏi ôn thi môn học KTCN
+ Bảng giờ lên lớp
+ Thông báo quy chế học tập, hướng dẫn đăng ký môn học của sinh viên Khoa Kiến trúc & Quy hoạch
+ Văn bản quy định của Bộ môn KTCN về thực hiện học phần đồ án KTCN
+ Giải thưởng Loa Thành
+ Các mẫu văn bản về đào tạo và KHCN có liên quan tại ĐHXD
+ Danh sách đề tài luận văn thạc sỹ tại trường ĐH Kiến trúc
+ Danh sách đề tài luận văn thạc sỹ tại trường ĐHXD
+ Sổ tay dữ liệu thiết kế kiến trúc Neufert
+ 9 Kỹ năng mềm cơ bản
+ Danh sách cán bộ Bộ môn KTCN, ĐHXD
+ Cuốn sách nên đọc : “Quốc gia khởi nghiệp – Câu chuyện về nền kinh tế thần kỳ của Israel”
+ Chương trình đào tạo và KHCN của Bộ môn KTCN đến năm 2010 và 2015
+ Chương trình đào tạo Kiến trúc sư công trình
+ Chương trình đào tạo kiến trúc sư quy hoạch
+ Chương trình khung đào tạo thạc sỹ Kiến trúc - Quy hoạch, ĐHXD
+ Chương trình khung Giáo dục Đại học hệ vừa học vừa làm
+ Chương trình khung môn học học phần tiến sỹ chuyên ngành Kiến trúc Công nghiệp
+ Chương trình đào tạo và KHCN Bộ môn KTCN năm học 2014-2015
+ NQ số 44/NQ-CP ban hành Chương trình hành động về đổi mới căn bản, toàn diện GD & ĐT
+ QĐ số 879/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển công nghiệp VN đến 2025, tầm nhìn đến 2035
+ QĐ số 880/QĐ-TTg phê duyệt QH tổng thể phát triển ngành công nghiệp VN đến 2020, tầm nhìn đến 2030
+ Quyết định số 70/2014/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ : Ban hành Điều lệ trường đại học
+ Hệ thống tài liệu phục vụ thực hiện học phần Đồ án KTCN và Công trình đầu mối HTKT
+ Chùa Việt Nam
+ Danh mục các video trên WEB bmktcn.com
+ Đình, đền Việt Nam
+ Danh mục các dự án quy hoạch KCN tại VN
+ Danh mục các Tiêu chuẩn Xây dựng Việt Nam (đến năm 2013)
+ Danh mục dự án QH các KKT ven biển Việt Nam
+ Danh mục dự án QH các KKT cửa khẩu tại VN
NCKH khác
Kiến trúc nhà ở nông thôn đồng bằng Bắc bộ trong quá trình ĐT hoá - Thực trạng và hướng giải quyết
10/03/2009

 

I. Dẫn luận

Vùng Đồng bằng Bắc Bộ (ĐBBB) hay còn gọi là vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, được hình thành do phù sa bồi đắp của hệ thống sông Hồng và sông Thái Bình. Đó là một vùng đất màu mỡ, phì nhiêu, nơi chủ yếu là người Việt sinh sống tạo thành các làng, xã. Vùng ĐBBB nằm trong hình tam giác kéo dài từ đỉnh là thành phố Việt Trì đến cảng thành phố Hạ Long ở phía cực Bắc cho đến điểm cực Nam là tỉnh Ninh Bình, có 108 huyện thị với tổng diện tích là 14.816,9 km2, dân số 14708.155 người, mật độ dân cư bình quân 1.313.2 người/km2; bao gồm 10 tỉnh thành: Hà Nội, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Hải Dương, Hải Phòng, Hưng Yên, Thái Bình, Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình.


Đồng bằng Bắc Bộ là nơi có nền văn hoá lâu đời, cái nôi của nền văn minh lúa nước của người Việt. Tổ chức xã hội của ĐBBB hình thành trên cơ sở làng, dòng tộc và gia đình, là cộng đồng dân cư làm nông nghiệp, quần tụ gắn bó trong suốt tiến trình phát triển của lịch sử. Mối quan hệ gắn bó giữa các thành viên trong cộng đồng với nhau, hỗ trợ giúp đỡ nhau trong sản xuất và trong đời sống sinh hoạt hàng ngày, tình cảm láng giềng thân thiện “tắt lửa, tối đèn có nhau” được hình thành từ xa xưa đã trở thành một truyền thống tốt đẹp trong cộng đồng nông thôn ĐBBB.

Để có cái nhìn tổng quan về văn hoá kiến trúc nhà ở nông thôn vùng ĐBBB, chúng ta cần nhìn nhận lại ý nghĩa đặc trưng làng, xã, dòng họ và tổ chức gia đình của người Việt. Làng luôn là biểu tượng tốt đẹp và chứa đựng nhiều nền văn hoá truyền thống riêng biệt của mỗi vùng địa phương. Mỗi làng đều có hương ước quy định về điều lệ của làng mà mỗi người dân đều phải tuân theo “phép vua thua lệ làng”. Làng luôn tồn tại như một cấp cơ sở xã hội sau xã, bên trong mỗi làng được chia ra các thôn xóm, làng lớn có từ 4 – 6 thôn, làng nhỏ từ 3 – 4 thôn. Các làng được bao bọc bởi các luỹ tre xanh vừa tạo dựng yếu tố cảnh quan, vừa là thành luỹ bảo vệ an ninh cho dân làng. Với việc tổ chức quy hoạch không gian đóng kín như vậy, các làng tại châu thố sông Hồng có thói quen tự cung tự cấp về lương thực, thực phẩm, sản phẩm nông nghiệp và cả về việc cưới xin, ma chay hay giỗ chạp.

Các công trình văn hoá tiêu biểu của làng là Đình làng, nơi thờ cúng Thành Hoàng làng (thờ Ông tổ của làng, người sáng lập ra làng cũng là người đầu tiên truyền dạy cho dân làng những nghề thủ công hay nghề trồng lúa). Đình làng còn là nơi sinh hoạt văn hoá tinh thần và một số hoạt động hành chính của chính quyền cấp cơ sở đương thời, nơi hội họp của Hội đồng kỳ mục để bổ bán binh dịch, phân chia công điền, công thổ, đặt khoán ước và giải quyết tranh chấp, kiện cáo, xét xử, phạt vạ... Đình làng được xây trên khu đất cao giữa làng, kề với đường chính của làng nối với cổng làng và đường cái quan. Phía trước Đình làng thường có sân rộng, ao làng với khu đất rộng rãi, thoáng mát, trồng nhiều cây xanh. Đình làng là nơi chỉ dành cho trai tráng trong làng (nơi phụ nữ hay lui tới là Đền, Chùa, bến nước, chợ làng), mỗi vị trí ngồi trong đình được dành cho các chức sắc và phục dịch của làng. Mỗi làng đều lo xây dựng cho làng mình một ngôi đình lớn nhất, to nhất để biểu thị sự giàu sang, phát triển của làng. Làng giàu xây dựng ngôi Đình với nhiều hàng cột lớn bằng gỗ, mái lợp ngói mũi với những đầu đao cao vút, làng nghèo xây dựng đình bằng tre, nứa, mái lợp tranh (ngôi Đình lớn và đẹp nhất vùng ĐBBB là Đình làng Đình Bảng tỉnh Bắc Ninh).

Một công trình tôn giáo tín ngưỡng quan trọng nữa trong làng là Chùa hay Miếu làng, Chùa được xây dựng ở ven làng nơi có không gian rộng, vắng vẻ với nhiều cây xanh, gần bãi bồi ven sông hoặc sườn đồi, núi cạnh làng. Chùa hay miếu được thờ các vị thánh thần, những người có công với nước, với dân. Chùa là nơi người dân sinh hoạt tín ngưỡng, nơi tìm đến những niềm tin của cuộc sống trong muôn vàn những khó khăn vất vả của ngời nông dân làm nông nghiệp. Kiến trúc Chùa to hay nhỏ đều phụ thuộc vào sự giàu có hay nghèo khó của dân làng. Xung quanh Chùa còn được xây dựng thêm giếng, ao, vườn Chùa, cảnh sắc thiên nhiên như hồ nước, núi đá, đôi khi còn có thêm thuỷ đình ở hồ nước để biểu diễn múa rối nước truyền thống (như Chùa Thầy – Quốc Oai). Miếu làng thường gắn với bến nước, gốc đa, cổng làng. Ngoài những công trình tiêu biểu về sinh hoạt văn hoá nêu trên, còn có một số công trình phục vụ công cộng khác trong làng như Cổng làng, Chợ, Cầu qua sông, Giếng làng, Điếm canh đê... tất cả đều mang lại cho làng một bản sắc văn hoá rất riêng mà chỉ có ở cộng đồng người nông dân ĐBBB.

Ngoài tính chất tổ chức xã hội theo cộng đồng làng xã, người dân ĐBBB còn có loại hình tổ chức xã hội thu nhỏ nhưng vô cùng chặt chẽ đó là dòng tộc và gia đình. Mỗi một làng gồm nhiều dòng họ, mỗi dòng họ có một vị trưởng tộc chịu trách nhiệm chăm lo hương khói cho tổ tiên và đứng đầu toàn bộ số gia đinh trong dòng họ. Mỗi họ tộc đều có gia phả và hương ước quy định riêng cho dòng họ của mình. Để khẳng định dòng họ mình lớn và giàu có trong làng, mỗi họ đều xây dựng cho họ mình một Nhà thờ họ to hơn dòng họ khác. Phong cách kiến trúc các Nhà thờ họ mang lại cho làng xã ĐBBB những bản sắc văn hoá truyền thống rất riêng. Một xã hội thu nhỏ nữa trong tổ chức xã hội của ĐBBB là gia đình. Gia đình của người dân ĐBBB là những gia đình lớn, nhiều thế hệ sống chung với nhau trong ngôi nhà (thường có 3 – 4 thế hệ: ông, cha, con và cháu), họ cùng nhau sử dụng chung các tài sản trên khu đất của gia đình. Khi những người con lớn lập gia đình và sinh con đẻ cái, họ được chia cho tài sản, đất đai để dựng nhà và ở riêng tách thành các hộ độc lập.

Cấu trúc tổ chức xã hội cộng đồng của làng xã, thôn xóm, dòng họ; sự phát triển gia đình từ hạt nhân đến gia đình lớn và cơ cấu thành phần của gia đình chính là những yếu tố cơ bản để thiết kế quy hoạch kiến trúc, xây dựng nhà ở nông thôn vùng ĐBBB. Khi nói về văn hoá truyền thống, tính bản địa trong kiến trúc của nông thôn ĐBBB, ngoài các công trình sinh hoạt văn hoá cộng đồng như Đình, Chùa, Miếu... chúng ta phải nói đến một loại hình kiến trúc vô cùng phong phú và giàu tính sáng tạo đó là kiến trúc nhà ở dân gian truyền thống.

Trải qua nhiều biến động của lịch sử, xã hội, sự gia tăng dân số, quá trình phát triển kinh tế, văn hoá - xã hội, điều kiện địa lý, môi trường và vấn đề đô thị hoá đã và đang làm cho kiến trúc nhà ở nông thôn vùng ĐBBB thay đổi cả về hình thức kiến trúc và công năng sử dụng. Mặt trái của nền kinh tế thị trường, sự phát triển nhu cầu xã hội, quá trình tác động của đô thị hoá, sự buông lỏng quản lý trong vấn đề quy hoạch phát triển kiến trúc nhà ở nông thôn một cách tuỳ tiện đang làm mất đi hình ảnh văn hoá kiến trúc nhà ở truyền thống dân gian đầy bản sắc của vùng ĐBBB nói riêng và kiến trúc nhà ở nông thôn của Việt Nam nói chung. Do đó, các nhà quản lý, nhà quy hoạch kiến trúc cần phải quan tâm đánh giá thực trạng, các yếu tố tác động ảnh hưởng đến kiến trúc nhà ở nông thôn và đề ra các biện pháp bảo tồn, phát triển quy hoạch, kiến trúc nhà ở dân gian truyền thống nhằm giữ gìn một nền văn hoá kiến trúc nông thôn đầy tính nhân văn của vùng ĐBBB.

II. Thực trạng kiến trúc nhà ở nông thôn vùng ĐBBB

1. Kiến trúc nhà ở nông thôn giai đoạn trước năm 1954

Nhà ở của người dân châu thổ sông Hồng thời xưa được xây cất đan xen với những luỹ tre làng hay dưới các tán cây xanh, bên cạnh sông suối, ao hồ, chúng hoà nhập với nhau đẹp tựa như một bức tranh thuỷ mặc. Những công trình kiến trúc có thể nhìn thấy nổi bật lên trên nền xanh của cây cối là những ngôi Chùa, Đình làng hay Điếm canh đê. Nhìn tổng thể, kiến trúc những ngôi nhà ở nông thôn vùng ĐBBB xưa rất giống nhau, chúng là những ngôi nhà một tầng thô sơ, nền làm sát mặt đất, vật liệu chủ yếu là tre, nứa lá, rơm rạ. Tuy nhiên, chúng có sự khác nhau về diện tích khu đất làm nhà ở, cách tổ chức tổng mặt bằng, vật liệu dựng nhà và mái lợp, đặc biệt là khác nhau về giàu nghèo của người dân.

Việc xây dựng nhà ở nông thôn ĐBBB được đặc biệt chú trọng đến điều kiện giải quyết vi khí hậu cho ngôi nhà, đón hướng gió mát cho ngôi nhà và che hướng gió lạnh, hướng có nhiều bức xạ mặt trời. Theo quan niệm phương Đông, hướng Nam là hướng sinh khí, hướng hưng thịnh, hướng cho gió nồm mát về mùa hè (Lấy vợ hiền hoà, làm nhà hướng Nam ); hướng Đông là hướng của Thần linh, nơi có ánh bình minh chiếu vào mỗi buổi sáng làm cho không khí ngôi nhà quang sạch; hướng Bắc là hướng có gió lạnh về mùa đông, hướng Tây nóng do bức xạ nên hai hướng này không được chọn làm hướng xây dựng nhà cửa.

Nhà ở của người giàu thường nằm trong khuôn viên được bao bọc bởi tường gạch hoặc rào dâm bụt cắt tỉa, cổng ra vào có mái che lợp ngói, cánh bằng gỗ; khu đất có diện tích rộng từ 3 – 5 sào (1.000 – 3.000 m2) bên trong gồm có nhà chính, các nhà phụ, sân gạch, ao cá, vườn cây, các công trình chuồng trại, nhà vệ sinh... Nhà chính, nhà phụ được xây dựng giữa khuôn viên khu đất và quay mặt về hướng Nam hoặc Đông.

Nhà chính từ 5 đến 7 gian, nhà hai mái hoặc hai chái, hai chái lợp ngói mũi, bên dưới có ngói liệt (cách lợp mái 2 lớp theo phương pháp này cho ta hiệu quả thông gió rất tốt về mùa hè). Kết cấu vì kèo của ngôi nhà bằng gỗ, vách tường gỗ hoặc xây bằng gạch đất nung, nền lát gạch bát. Gian giữa của ngôi nhà bố trí bàn thờ tổ tiên và bàn ghế tiếp khách, hai gian bên đặt giường ngủ cho chủ nhà và con trai lớn; hai phòng phụ còn lại, một phòng để đồ đạc quý hoặc lúa thóc, phòng kia là phòng ngủ của phụ nữ và con gái, sau này khi con trai lớn xây dựng gia đình thì phòng ngủ này sẽ dành riêng cho gia đình mới. Nhà chính quay mặt về hướng Nam nhìn ra sân rộng trước nhà; phía trước sân là ao, vườn cây ăn quả, bể nước mưa, giếng nước khơi... Phía vườn trước trồng cây cau, giàn trầu. Cây cau vừa có giá trị thẩm mỹ về cảnh quan, vừa lấy bóng mát về mùa hè ở, tán cây cau có tác dụng như cái ô che nắng nhưng vẫn cho gió nồm hướng Nam thổi vào trong nhà ở phía phần thân gỗ của cây cau. Phía sau ngôi nhà chính là hướng Bắc, là hướng gió lạnh về mùa đông, nên được trồng cây chuối có lá to bản, cây lại thấp nên có thể che bớt gió lạnh. “Chuối sau, Cau trước” là câu lưu truyền nhắc nhở các thế hệ sau này lưu tâm đến tổ chức cảnh quan ngôi nhà và cách giải quyết vi khí hậu cho ngôi nhà ở. Phía sau của ngôi nhà ở là các công trình phụ trợ như: chuồng trại chăn nuôi gia súc, nhà để dụng cụ làm nông nghiệp, nhà kho và nhà vệ sinh...

Nhà phụ hay còn được gọi là nhà ngang kéo dài 3 – 5 gian (từ 1 – 2 nhà), nền nhà phụ thường thấp hơn nền nhà chính, chiều cao mái cũng thấp hơn, mái lợp ngói đối với nhà giàu có và lợp rạ, cói đối với nhà trung lưu lớp dưới. Nhà phụ là nơi nấu ăn, bếp, phòng ăn, nơi ngủ của phụ nữ, người giúp việc trong nhà. Ngoài ra, nhà phụ còn là nơi làm các công việc thủ công lúc nông nhàn như dệt vải, dệt cửi, đan lát, thêu thùa; một không gian trong nhà phụ đặt cối xay thóc, cối giã gạo...

Một không gian nữa cũng cần được lưu ý vì nó chiếm diện tích khá lớn trong khuôn viên của ngôi nhà đó là sân phơi, nhà giàu thường có sân phơi rất rộng lát gạch bát, là nơi phới sản phẩm nông nghiệp vào ngày mùa và là không gian tổ chức đám cưới, đám ma của gia chủ. Từ sân lên nhà ở có một không gian đệm gọi là hiên, hiên có chức năng đệm ngăn gió lạnh về mùa đông và bức xạ về mùa hè. Giữa không gian hiên và sân phơi có hàng cột hiên ngăn không gian ước lệ (ranh giới theo phân vị tuyến đứng), cùng với hàng cột hiên, còn có thêm các tấm “chạt che” đan thành phên bằng tre. Tấm chạt che có tác dụng rất cao về giải pháp xử lý vi khí hậu trong nhà ở nông thôn ĐBBB, nó có nhiệm vụ nhằm che mưa, chống nắng hắt vào không gian bên trong nhà, đặc biệt là vào mùa đông nó ngăn được gió lạnh tràn vào trong nhà. Nhìn chung, không gian ở của người giàu nông thôn vùng ĐBBB là những không gian lý tưởng về cảnh quan và điều kiện tiện nghi về khí hậu, rất phù hợp với điều kiện khí hậu nóng ẩm như ở nước ta.

Nhà ở người nghèo nông thôn khác biệt hoàn toàn so với người giàu, khuôn viên khu đất nhỏ, diện tích thường chỉ khoảng 1 – 2 sào (350 – 700 m2), xung quanh khuôn viên nhà ở trồng các loại cây, hàng rào được làm sơ sài bằng các thanh tre hoặc để trống có thể đi sang được nhà hàng xóm. Nhà ở cũng chia thành hai không gian nhà chính và nhà phụ, những gia đình quá nghèo chỉ có một ngôi nhà nhỏ duy nhất, tất cả mọi sinh hoạt của gia đình đều diễn ra ở đây. Nhà chính quay mặt về hướng Nam, gồm 2 – 3 gian có chái hoặc không được dựng bằng tre, nứa, mái lợp rạ dày 0,3 – 0,5 m (nhà ở vùng ven biển như Tiền Hải - Thái Bình, Hải Hậu – Nam Định, Kim Sơn – Ninh Bình thường lợp bằng cây cói, độ dày của mái lợp cói từ 0,5 – 0,9 m); tường vách tre, nứa đan phên, bên trong và bên ngoài vách phên trát bằng bùn nhuyễn trộn với rơm; nền nhà đắp bằng đất. Gian giữa cả ngôi nhà cũng là nơi đặt bàn thờ tổ tiên, phía trước có bộ chõng tre để tiếp khách, gian bên cạnh là phòng ngủ của cả nhà (không có không gian riêng cho phụ nữ và con gái). Nhà phụ cũng dựng bằng tre nứa, mái lợp rạ, vách phên trát bùn, nền đắp bằng đất (vùng nông thôn ven biển, vách nhà ở dùng đất sét trộn với cói chặt ngắn nện chặt thành tường, độ dày từ 0,5 – 0,7 m ). Phần chuồng trại chăn nuôi gia súc được sử dụng một phần bán mái kéo dài của nhà bếp xuống thấp gần mặt đất. Phía trước nhà là sân bằng đất đầm chặt, nhà có ao nhỏ hoặc cây ăn trái, trồng rau phía trước sân nhà.

Nhà ở người nghèo kém tiện nghi hơn so với nhà giàu, chẳng hạn như không có hiên trong nhà hoặc nếu có thì hiên nhà cũng quá hẹp, không đảm bảo điều kiện sử dụng; chiều cao của ngôi nhà quá thấp, các cửa sổ thường nhỏ, hẹp nên thiếu ánh sáng trong nhà; chiều cao những ngôi nhà vùng ven biển cũng rất thấp, mục đích để tránh gió bão. Tuy vậy, nhà ở lợp bằng rạ, cói với tường trình bằng đất lại mang lại một hiệu quả sử dụng rất tốt đó là đảm bảo mát về mùa hè và ấm vào mùa đông.

Quá trình xây dựng nhà ở nông thôn vùng ĐBBB xưa là sự tích luỹ vốn sống hàng ngàn đời của người nông dân, nhà cửa của họ khi xây dựng phải phù hợp với môi trường thiên nhiên, nương nhờ vào thiên nhiên tạo nên một hệ sinh thái bền vững. Kiến trúc nhà ở nông thôn có nhiều ưu điểm như: sử dụng vật liệu sẵn có của địa phương, tận dụng kỹ thuật xây dựng truyền thống, đáp ứng điều kiện môi trường khí hậu nóng ẩm, giải pháp phù hợp với hệ thống cảnh quan của các vùng nông thôn như cây xanh, mặt nước ao hồ, sông ngòi, đồi núi... tất cả hoà quyện với nhau tạo nên một bức tranh sơn thuỷ hữu tình, đầy thơ mộng của nông thôn trù phú vùng châu thổ sông Hồng.

2. Kiến trúc nhà ở nông thôn giai đoạn 1954 - 1986

Giai đoạn này, tình hình kinh tế đất nước gặp nhiều khó khăn do chiến tranh, tất cả sức người, sức của tập trung cho tiền tuyến. Vấn đề kiến trúc nhà ở nông thôn vùng ĐBBB nói riêng và cả nước nói chung chưa được chú trọng phát triển. Nông thôn thành lập các hợp tác xã nông nghiệp, người dân làm việc và sinh hoạt trong các hợp tác xã, lương thực và đất đai nhà ở được phân chia theo số hộ dân. Tại các làng xã ở miền Bắc vào những năm 1957 đến 1965 được quy hoạch chỉnh trang lại điền thửa, làng xóm, nhà ở. Các khu dân cư làng xóm được quy hoạch gọn gàng, đất nghĩa địa được thu gom để dành cho đất canh tác. Một trong những ưu điểm của tất cả mọi người dân đều được cấp đất làm nhà sau khi lập gia đình, quá trình xây dựng nhà ở dãn dân đều được quy hoạch trước, không làm ảnh hưởng nhiều đến quy hoạch chung của làng xã.

Quá trình quy hoạch phát triển kiến trúc nhà ở nông thôn giai đoạn này được quản lý chặt chẽ từ trung ương xuống địa phương. Nhà cửa đều được xây dựng trên cơ sở khuôn viên khu đất có diện tích bình quân từ 500 - 700 m2. Trong khuôn viên khu đất, người dân trồng cây dâm bụt xén tỉa hoặc xây bằng tường gạch đất nung, tường gạch đá ong làm hàng rào. Bên trong bố trí nhà chính từ 3 - 5 gian, tường xây gạch quét vôi trắng theo phong cách kiến trúc mới, mái lợp ngói hoặc tranh, đôi khi có nhà đổ mái bằng bê tông cốt thép hoặc đổ mái bằng một phần lồi và phần hiên. Nhà có sân rộng nhìn ra sân lát gạch, phía trước sân là ao rộng nuôi cá. Nhà phụ 2 - 3 gian, tường xây gạch, mái lợp ngói hoặc tranh. Các ngôi nhà ở đều được xây dựng một tầng cao ráo, thoáng mát, phù hợp với kiến trúc khí hậu nhiệt đới nóng ẩm.

Nhìn chung, kiến trúc nhà ở nông thôn vùng ĐBBB giai đoạn này không thay đổi nhiều so với giai đoạn trước đây. Các yếu tố cấu thành nên hình thái khuôn viên khu đất và kiến trúc công trình đều phát triển theo phong cách đặc thù của kiến trúc nhà ở nông thôn. Chỉ có vật liệu xây dựng nhà cửa và trang thiết bị nội thất là có thay đổi cho phù hợp với nhu cầu phát triển của xã hội.

3. Thực trạng kiến trúc nhà ở nông thôn từ 1986 - đến nay

Ngày nay, quá trình đô thị hoá diễn ra nhanh chóng theo xu hướng phát triển của xã hội, nền kinh tế thị trường tác động đến tất cả các lĩnh vực như: kinh tế, kiến trúc, xây dựng, con người, mức sống, lối sống, nhu cầu tiện nghi... Mặt trái của đô thị hoá làm thay đổi nhiều nhất đến bộ mặt xã hội nông thôn, trong đó ảnh hưởng nhiều là văn hoá xã hội, phong tục tập quán và kiến trúc nhà ở. Các khu đô thị mới, khu công nghiệp ngày càng được mở rộng thay thế dần các cánh đồng lúa mỏi cánh cò bay. Một vài cây đa cổ thụ bên cạnh miếu hoang nơi mà người nông dân hóng mát lúc buổi trưa hè nắng chói chang, những luỹ tre xanh xào xạc cuối thu, cái Cổng làng đứng trầm mặc khoác lên mình tấm áo lịch sử nhiều đời của làng... Tất cả đều lùi về quá khứ để nhường chỗ cho những khu nhà cao đẹp nhưng quá đỗi xa lạ, những ống khói nhà máy suốt ngày nhả khói và những khu nhà dãn dân với mái lợp tôn đầy màu sắc. Ven con đường làng nhỏ bé được xây dựng những dãy nhà ở giống hệt như nhà ống trên phố, cái nhô lên cái thụt xuống, cái ra cái vào trong đó là quán net, quán karaoke, quán gội dầu.... Người nông dân chất phác như thế mà giờ đây đã thay đổi hẳn thói quen sống, tình làng nghĩa xóm dần phai nhạt, những tệ nạn, tiêu cực, thói xấu của thị thành tràn ngập trong thôn xóm.

Kiến trúc nhà ở nông thôn ở vùng ĐBBB cũng không tránh được sự xoay vần của quy luật, điều này thấy rõ từ việc quy hoạch làng xã một cách tự phát đến những công trình kiến trúc xô bồ của nhà ở nông thôn mới. Do dân cư của làng ngày càng tăng nên nhu cầu về nhà ở ngày càng cao, việc mở rộng xây dựng các khu dãn dân là tất yếu. Các khu nhà ở để có hiệu quả kinh tế cao phải bám vào các trục đường làng, trục đường liên thôn, xã hay huyện. Khu đất dãn dân tự phát không có hệ thống hạ tầng, không có quy hoạch, khu đất thường bám vào trục đường nên kéo dài thành tuyến.

Việc xây dựng không phép và không quan tâm đến hệ thống hạ tầng kỹ thuật là yếu tố cơ bản làm cho môi trường nông thôn bị xâm hại nặng nề. Chất thải của con người và gia súc không có lối thoát do các ao, hồ tự nhiên đều bị san lấp để biến thành đất ở, do vậy ảnh hưởng đến môi trường nước và không khí của các vùng nông thôn.

Không chỉ các khu nhà ở dãn dân làm ảnh hưởng xấu đến hình ảnh kiến trúc nhà ở nông thôn mà các ngôi nhà ở phía sâu trong làng xưa cũng cùng chung số phận. Chúng bị thay đổi nhiều về hình thái khuôn viên truyền thống do người dân chia nhỏ khu đất ra làm nhiều nhà ống, mỗi lô đất chia đều cho các con cái làm nhà ở riêng, thói quen sống nhiều thế hệ trong ngôi nhà ở truyền thống không còn nữa. Cuộc sống tự do cá nhân đang làm mai một đi truyền thống văn hoá “lá lành đùm lá rách”, “chia ngọt sẻ bùi” của nông dân ĐBBB. Những sân dùng để phơi và làm mùa trong mỗi gia đình không còn nữa, người dân thu hoạch sản phẩm nông nghiệp ngay trên đường quốc lộ hay đường làng làm ảnh hưởng đến giao thông và môi trường sống.

Kiến trúc nhà ở nông thôn giai đoạn này ít được định hướng và quản lý sát sao của các cấp, các ngành. Các cơ quan quản lý nhà nước và đơn vị làm tư vấn kiến trúc sư đang lo giải quyết hậu quả của nhà ở trong các thành phố lớn nên mảng kiến trúc nhà ở nông thôn đang còn bị bỏ ngỏ. Thực tế, dưới tác động của đô thị hoá, kiến trúc nông thôn ngày càng hỗn độn, tuỳ tiện. Mọi sự quan tâm về kiến trúc nông thôn sau này sẽ trở nên vô tác dụng vì luôn đi sau nhu cầu phát triển của quy luật xã hội.

Với hình thái khuôn viên 100 - 120 m2 cho một lô đất hình chữ nhật, chiều rộng các lô đất khoảng 5 m, chiều dài bình quân 20 m, sự phân chia này đã làm mất đi hoàn toàn ý nghĩa của nhà ở nông thôn mà trở thành bản sao mẫu nhà chia lô của các đô thị vào những năm 90 của thế kỷ trước. Người nông dân sống chủ yếu dựa vào làm nông nghiệp, làm nghề thủ công, chăn nuôi gia súc, làm kinh tế vườn - ao - chuồng gia đình. Do đó, họ cần có không gian cũng như khu đất xây dựng nhà ở sao cho phù hợp vừa để ngủ nghỉ, sinh hoạt, học tập, làm kinh tế phụ gia đình, chăn nuôi . . .

III. Một số kiến nghị cho giải pháp quản lý, phát triển kiến trúc nhà ở nông thôn

1. Nhà nước cần đưa ra các chính sách quản lý, định hướng quy hoạch, bảo tồn, phát triển kiến trúc nhà ở nông thôn giai đoạn mới hiện nay.

2. Bộ Xây dựng cần đề xuất ra các mẫu thiết kế tiêu chuẩn cho các loại hình nhà ở nông thôn sao cho phù hợp với tiến trình phát triển của xã hội nông thôn trong thời kỳ đô thị hoá. Tránh tình trạng để cho phát triển tự phát rồi cải tạo, khắc phục hậu quả xảy ra sau này giông như các vùng ven đô hiện nay.

3. Các kiến trúc sư phải là những người có trách nhiệm tiên phong trong việc thiết kế các công trình văn hoá cộng đồng nông thôn và đặc biệt là loại hình kiến trúc nhà ở nông thôn mới.

4. Khuôn viên khu đất dành cho xây dựng nhà ở nông thôn phải đảm bảo đủ diện tích nhằm xây dựng phát triển hình thái nhà ở có vườn - ao - chuồng. Nhà ở phải giữ lại kiến trúc và công năng của ngôi nhà 3 gian 2 chái hoặc nhà 2 tầng, mái lợp ngói hoặc tôn 3 lớp cách nhiệt giả ngói màu đỏ.

5. Các khu dân cư mới phải được quy hoạch tổng thể và quản lý xây dựng từ hạ tầng đến kiến trúc công trình. Lựa chọn các loại vật liệu xây dựng địa phương cho phù hợp với loại hình nhà ở nông thôn mới.

6. Nhà ở nông thôn cần được quy định về diện tích chiếm đất, chiều cao công trình, diện tích sàn, khoảng lùi so với chỉ giới quy hoạch, các công năng phù hợp với nhu cầu nhà ở nông thôn mới, tỷ lệ % diện tích trồng cây xanh, mặt nước trong khuôn viên khu đất xây dựng nhà ở.

7. Cấp giấy phép xây dựng, quản lý quá trình xây dựng cũng như hình thức kiến trúc của nhà ở nông thôn.

8. Phân loại các làng cổ, các ngôi nhà ở nông thôn có giá trị để bảo tồn và định hướng cho phát triển lâu dài.

9. Đề xuất 5 tiêu chí đánh giá, xếp loại kiến trúc nhà ở nông thôn các làng, xã có giá trị nhằm bảo tồn và phát triển. Cụ thể như sau:

- Giá trị đặc biệt: Các làng cổ có giá trị đặc biệt về quy hoạch, kiến trúc cần bảo tồn nguyên gốc (ví dụ như Làng cổ Đường Lâm ở ngoại thành Hà Nội), tránh mọi tác động xấu ảnh hưởng đến quy hoạch và kiến trúc của làng.

- Giá trị rất cao: Các làng có giá trị cao về quy hoạch và kiến trúc công trình, có các làng nghề thủ công cần thiết phải giữ lại để bảo tồn kiến trúc nhà ở truyền thống, đặc biệt là các ngôi nhà cổ được xây dựng trước những năm 1930.

- Giá trị cao: Làng xóm có kiến trúc và quy hoạch mang bản sắc văn hoá truyền thống, có các làng nghề cần phải bảo tồn. Các ngôi nhà dân gian được xây dựng từ năm 1930 đến năm 1945. Lưu ý các làng nghề cần phải quy hoạch khu dãn dân và cụm công nghiệp nhỏ để đưa các làng nghề ra khỏi làng truyền thống nhằm tránh ảnh hưởng xấu của môi trường tác động đến đời sống dân cư của làng.

- Giá trị trung bình: Đó là các làng mới và nhà cửa được quy hoạch xây dựng từ năm 1945 đến năm 1986. Các làng này nên giữ lại quy hoạch, không cho cơi nới và phá vỡ cấu trúc hình thái không gian của làng và khuôn viên ngôi nhà.

- Giá trị thấp: Đó là các khu dãn dân tự phát bám theo các trục đường làng không có quản lý quy hoạch được xây dựng từ năm 1986 đến nay. Các khu nhà ở này cần phải đầu tư xây dựng cải tạo hệ thống hạ tầng kỹ thuật, trồng cây xanh và nhất thiết phải hạn chế xây dựng các loại hình kiến trúc nhà ở kiểu hộp diêm (sản phẩm của nhà ở đô thị).

10. Để quản lý, quy hoạch phát triển bảo tồn nhà ở nông thôn vùng ĐBBB, cần thiết phải có sự quan tâm thích đáng của Nhà nước, các Bộ ngành có liên quan về hỗ trợ vốn, hỗ trợ kỹ thuật vật liệu và xây dựng, hỗ trợ tư vấn phương án kiến trúc để cùng với người dân xây dựng nhà ở nông thôn mới cho phù hợp với thực tiễn và nhu cầu của xã hội hiện nay.

Nguồn: Tham luận của TS. KTS Nguyễn Đình Thi, NCS. KTS. Lê Hồng Dân - Khoa KT&QH - Trường ĐHXD tại Hội thảo "Kiến trúc nông thôn thời kỳ đổi mới", tháng 12/2008

Cập nhật ( 02/12/2014 )
 
Tin đã đưa:
"Chúng ta phải hiểu rằng, các cơ quan của Chính phủ từ toàn quốc cho đến các làng, đều là công bộc của dân, nghĩa là để gánh vác việc chung cho dân chứ không phải để đè đầu dân như trong thời kỳ dưới quyền thống trị của Pháp, Nhật. Việc gì lợi cho dân, ta phải hết sức làm. Việc gì hại đến dân ta phải hết sức tránh. Chúng ta phải yêu dân, kính dân thì dân mới yêu ta, kính ta"
 
Nhiều SV ngoại trú trong KTX dành cho SV của thành phố, tại căn hộ chung cư cho thuê, tại phòng ở do dân tự xây cho thuê...Điều kiện ngoại trú hình thành bởi: Giá thuê; Vị trí và mức độ thuận tiện đi đến trường; Mức độ tiện nghi và tính riêng tư; Vấn đề an ninh xã hội và môi trường xung quanh...và ảnh hưởng không nhỏ đến việc học tập (lên lớp, tự học ở nhà...). Các bạn sinh viên ĐHXD thử tự đánh giá về mức độ ảnh hưởng của điều kiện ngoại trú đến việc học tập của bản thân:
 
 
Thông báo
+ Kế hoạch thực hiện luận án tiến sỹ của NCS Tạ Quỳnh Hoa
+ Kế hoạch thực hiện luận án tiến sỹ của NCS Phi Hoàng Long
+ Kế hoạch thực hiện luận án tiến sỹ của NCS Hồ Quốc Khánh
+ Phân công giảng dạy học kỳ I, năm học 2014-2015
+ Kế hoạch thực hiện luận án tiến sỹ của NCS Đào Thị Bích Hồng
+ Kế hoạch thực hiện ĐATN đợt 2 khóa 54KD và khóa cũ do Bộ môn KTCN quản lý
+ Lịch thi học kỳ I năm học 2014-2015 do Bộ môn KTCN quản lý
+ Thông báo của Khoa Kiến trúc và Quy hoạch về việc thực hiện Đồ án tốt nghiệp lớp 55KDCLC
+ Báo cáo đề đẫn Hội thảo “ NC các giải pháp công nghệ nhằm tạo lập Mô hình phát triển nhà ở xã hội”

Liên kết website
 
  • Sơ đồ trang 
  • Bản quyền thuộc Bộ môn Kiến trúc Công nghiệp - Khoa Kiến trúc Quy hoạch - Trường Đại học Xây dựng
    Địa chỉ liên hệ: Phòng 404 nhà A1 - Số 55 đường Giải Phóng - TP Hà Nội
    Điện thoại: (04) 3869 7045     Email: bmktcn@gmail.com
    Chủ biên: TS. Phạm Đình Tuyển - Phụ trách: TS. Nguyễn Cao Lãnh & cộng sự
    Powered by vnDIC.com