BMKTCN - ĐHXD - API - Đột phá thể chế của kỷ nguyên dữ liệu

Hỏi:

Em cảm thấy vô hướng quá

Em chào thầy ạ, em là 1 sinh viên đang theo học tại trường Đại học Xây dựng Hà Nội và cũng đang học trong lớp Kiến trúc Công nghiệp của thầy ạ. Em có 1 số vấn đề nội tâm rất mong muốn được thầy giúp đỡ và mách bảo ạ.
Vấn đề chính em đang gặp phải là em cảm thấy rất vô hướng như trong tiêu đề ạ. Em thấy bản thân mình không có tý năng lực nào để mai sau có thể hành nghề kiến trúc sư. Hiện tại em bị nản chí và cũng lo sợ nữa. Em vào trường cũng vì ước mơ có thể xây ngôi nhà do chính mình thiết kế và hành nghề. Nhưng em cảm thấy mình không đủ năng lực để có thể hành nghề, kiến thức trên trường là vô cùng lớn mà dù e đã học rồi nhưng lại bị quên lãng chỉ sau 1 học kỳ. Em cũng không giỏi vẽ và vẽ rất xấu nếu vẽ tay thì nhìn rất trẻ con và thiếu chuyên nghiệp, nhìn các bạn khác em cảm thấy rất tự ti, Em cũng không biết mình còn có thể đủ trình độ để đi thực tập không nữa. Chuyên môn của em em tự đánh giá là khá tệ, em rất suy sụp và cố gắng học những gì có thể mà chuyên ngành cần. Thầy có thể cho em xin ý kiến và liệu có giải pháp khắc phục không ạ, em rất sợ rằng nếu hành nghề thì bản thân không giỏi giang thì kinh tế làm ra sẽ bị thấp, không đủ sống. Vậy em phải làm sao ạ.

Trả lời:

Thày đã nhận được thư.

Năng lực tự thân thời điểm này là kết quả của năng lực tự rèn luyện giai đoạn trước. Như em nêu trong thư, năng lực tự thân yếu, trước hết thể hiện:
i) Kiến thức chuyên môn còn nhiều khoảng trống và ngày càng rộng ra, do việc học không chăm chỉ;
ii) Trình bày bản vẽ kiến trúc xấu, do không cẩn thận khi thiết kế;
iii) Mất niềm tin vào chính mình, nản chí và dẫn đến lo sợ cho tương lai.
Phải thấy đó là điều không tốt đẹp do chính em gây ra, để có trách nhiệm mà sửa mình.
Được gia đình hỗ trợ, có sức khỏe và năng lực để học đến năm thứ 3, là may mắn lắm, khi so sánh với rất nhiều thanh niên người Việt khác.

Một số việc phải làm ngay:
i) Thay đổi ngay nhận thức cũ: Ta phải trở thành người tài với cả kỹ năng cứng và mềm phù hợp để cạnh tranh và hợp tác, không chỉ trong kiến trúc mà cả lĩnh vực liên quan khác mà xã hội đang cần và tạo ra giá trị gia tăng;
ii) Sử dụng thời gian hợp lý: Một ngày ngủ đủ 6- 7 tiếng để tái tạo sức lao động. Thời gian còn lại dành cho: Học ngoại ngữ và chuyển đổi số; Đi học đầy đủ và lắng nghe bài giảng; Đọc sách và tài liệu bổ sung kiến thức; Chủ động trao đổi chuyên môn với giảng viên và bạn bè;
iii) Chăm chỉ tự học tập: Lời chê ghê gớm nhất là Kẻ lười nhác. Từ Kẻ lười nhác đến Kẻ hèn hạ và vô dụng rất gần nhau. Không phải lúc nào cũng có người bên cạnh mà học hỏi, mà phải có kế hoạch tự học, từ trong sách vở đến mạng xã hội và thực tế;
iv) Mở ra với thế giới bên ngoài: Tìm người có đức, có tài mà chơi để học kiến thức và sự đồng thuận; Ra với môi trường tự nhiên mà hòa vào trong đó. Sẵn sàng trải nghiệm làm những điều tốt đẹp;
v) Còn 2 năm nữa mới ra trường. Phải học để tốt nghiệp đại học, điểm khởi đầu sự nghiệp của một người tri thức. Đây là thời gian đủ để em tìm lại sự cân bằng cảm xúc và tận tâm thay đổi chính mình.

Nếu có vấn đề gì về việc học tập có thể trao đổi với thày. Thày sẵn sàng đồng hành.

Ngày 4/11/2023; Thày Phạm Đình Tuyển

Hỏi:

Em kính chào thầy ạ.
Em đang đọc lần 2 quyển sách Nghĩ giàu làm giàu, xuất bản lần đầu năm 1937. Quyển sách được viết từ 90 năm trước nhưng nó vẫn đang phản ánh nhiều thực tế.
Em đã đọc được rằng "các cơ sở giáo dục cần có trách nhiệm hơn nữa trong việc định hướng nghề nghiệp cho sinh viên".
Em nghĩ đó là việc các thầy đang làm không ngừng.
Em viết mail này để cảm ơn công việc của thầy ạ.

Em cảm ơn thầy đã đọc ạ.
Sinh viên 60KD3

Trả lời:

Thày đã nhận được thư của em.
Rất cám ơn về những dòng chia sẻ, động viên.
Định hướng nghề nghiệp cho sinh viên không chỉ liên quan đến việc đào tạo kỹ năng cứng mà còn phải là kỹ năng mềm, liên quan trước hết đến năng lực đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp.
Cuốn sách "Nghĩ giàu, làm giàu" chỉ là một trong những nội dung mà thế hệ trẻ quan tâm.
Điều lớn lao hơn là họ phải có năng lực tự thân và năng lực tự rèn luyện để hình thành sự nghiệp và trở thành người tốt cho gia đình, cộng đồng và xã hội, phù hợp với chuẩn mực chung của loài người trong thế kỷ 21.
Sinh viên là tương lai của thày.
Thày cùng các thày cô giáo khác đang nỗ lực hết sức để biến tương lai tốt đẹp đó thành hiện thực.
Thày đang viết một cuốn sách với tiêu đề: 'Nâng cao năng lực khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cho sinh viên (và cựu sinh viên) trong lĩnh vực xây dựng'. Dự kiến tháng 5/2023 xuất bản.
Chúc mọi điều tốt lành.
Ngày 8/3/2023; Thày Phạm Đình Tuyển

Hỏi:

Thưa thầy, em xin gửi kết quả bigfive mới của bản thân, qua đây em cũng xin cảm ơn thầy vì thông qua bài khảo sát bigfive và những lời thầy nói, em đã cố gắng khắc phục những yếu điểm của bản thân và cũng như trau dồi thêm kiến thức để khai phá bản thân, và thực tế đã có những chuyển biến tích cực trong cuộc sống và công việc của em, tuy vậy bản thân em cũng vẫn còn những thiếu sót, những điều em chưa thay đổi đc, em mong thầy thông cảm và trân thành cảm ơn thầy đã lắng nghe em.

Sinh viên Khóa 53KD, Khoa Kiến trúc Quy hoạch, ĐHXD Hà Nội

Trả lời:

Đã nhận được kết quả Big Five. Nên ghép thêm kết quả của những sinh viên khác, người khác để có thể so sánh và rút ra được nhận xét ta là ai và từ đó tự sửa mình.

Kết quả cho thấy: Tính cách (hay kỹ năng mềm) thuộc loại trung bình. Yếu về tính hướng ngoại.

Từng bước, từng bước mà cố gắng hơn.

Ngày 3/2/2023, thày Phạm Đình Tuyển

Hỏi: Em gửi thầy kết quả Big Five ạ.

Trả lời: Thày đã nhận được kết quả đánh giá Big Five của em.

Sau một năm tự nhìn nhận mình là ai và đã có những thay đổi .

Tính cách Tận tâm và Hướng ngoại được cải thiện so với trước.

Tính cách Cân bằng cảm xúc vẫn yếu như cũ. Theo các nghiên cứu mà thày được biết, tính cách Cân bằng cảm xúc là cốt lõi. Mọi năng lực hoạt động chuyên môn, xã hội của một con người đều dựa vào đây mà ra cả.

Ta có mặt trên đời này đều có nguyên cớ tốt đẹp nào đó. Phải tự tin hơn nữa vào chính mình, trước hết là từ công việc chuyên môn, nay chính là đồ án tốt nghiệp.

Thày sẽ hỗ trợ chuyên môn để em có kết quả tốt nhất trong việc thực hiện học phần Đồ án tốt nghiệp.

Ngày 10/6/2022. Thày Phạm Đình Tuyển.

Hỏi: E chào thầy ạ! E là Thắng ,sinh vien nhận đồ án tốt nghiệp nhóm thầy, nhóm mình có nhóm zalo riêng hay thế nào để trao đổi về đồ án k ạ ? Em tìm sđt thầy để add Zalo nhưng không được ạ! Em cảm ơn thầy.
Trả lời: Trao đổi trực tiếp với thày qua mail.

Một số nội dung chính thực hiện trong 4 tuần đầu tiên: :

1) Đọc kỹ các yêu cầu về nội dung Học phần đồ án tốt nghiệp của Khoa và Bộ môn KTCN; in thành một bộ hồ sơ, khi đi thông qua mang theo (hoàn thành ngay trong tuần thứ 1)

2) Báo cáo về tên đề tài tốt nghiệp, vị trí cụ thể khu đất dự kiến theo tỷ lệ 1/500 (hoàn thành trong tuần thứ 1)

3) Chuản bị các quy định, tiêu chuẩn thiết kế có liên quan đến đề tài; in thành một bộ hồ sơ, khi đi thông qua mang theo (hoàn thành trong tuần thứ 2)

4) Tìm 5 ví dụ trên thế giới về các công trình tương tự với loại hình dự kiến trong đề tài tốt nghiệp; nhận xét và đánh giá, kết luận rút ra để có thể ứng dụng cho đề tài (4 tuần phải hoàn thành);

5) Đọc lại các nguyên lý thiết kế kiến trúc đã được học (phải làm ngay và liên tục cho đến khi bảo vệ đề tài);

6) Nên tự đánh giá Ta là ai. Đánh giá theo phần mềm Big Five- tính cách sinh viên, để thày biết rõ hơn về sinh viên.

Phần mềm đánh giá: http://talaai.com.vn/ (talaai.com.vn)

Sau đó gửi ngay kết quả đánh giá tính cách cho thày, để có thể hỗ trợ.

Gặp nhau 2 tuần/lần. Mỗi lần gặp cần chuẩn bị sẵn câu hỏi để có thể trao đổi tối đa những vấn đề liên quan đến đề tài tốt nghiệp mà không tự trả lời được.

Địa điểm gặp: Chiều thứ tư hàng tuần, từ 16h - 17h30 tại Văn phòng Bộ môn KTCN.

Đồ án tốt nghiệp là một sự kiện quan trọng của đời người lao động trí óc.

Phải nỗ lực hết sức và dành tất cả thời gian, nguồn lực cho đồ án. Từ đây mới có kết quả tốt nhất, để trải nghiệm, hình thành năng lực cần thiết chuẩn bị cho việc ra trường và làm việc với vô số những người tài khác trong xã hội.

2/6/2022. Thày Phạm Đình Tuyển.

Hỏi: Em chào bộ môn ạ, em là Hoàng Đức Dương lớp 66XD8 msv-0013966 đang làm bài tiểu luận về công trình dân dụng ạ em thấy bộ môn có đăng bài về công trình galaxy soho ở Trung Quốc vậy em muốn xin bộ môn cho em bài đăng đó được không ạ, em xin cảm ơn bộ môn,em chào bộ môn ạ.

Trả lời: Trang WEB bmktcn.com được thành lập với mục tiêu chính là phục vụ sinh viên. Đương nhiên là em được đăng lại các bài viết trên trang WEB này.

Chủ biên: TS. Phạm ĐÌnh Tuyển

Hỏi:

Em gửi thày bài Trắc nghiệm tính cách – Big Five (talaai.com.vn)

Trả lời:

Thày đã nhận được biểu tượng Big Five của em. Đây là Big Five rất điển hình của sinh viên. Em còn là người mạnh về Hướng ngoại, một tính cách rất được coi trọng trong Thời đại liên kết và hội nhập.
Do còn trong giai đoạn là sinh viên gắn với Học hỏi, Học tập là chính và chưa có Học hành, nên tính cách Tận tâm của em còn thiếu mạnh mẽ so với tính cách khác.
Khi làm việc trong doanh nghiệp hay tổ chức nào đó, người sử dụng lao động đánh giá trước hết tính cách Tận tâm và là kỹ năng mềm cơ bản của mỗi nhân viên.
Không đợi đến lúc ra trường, ngay từ bây giờ em dành quan tâm hơn cho tính cách này. Nếu làm được như vậy, sẽ thuận lợi hơn khi thử việc và nhiều cơ hội hơn trong sự nghiệp.
Khi trắc nghiệm Big Five, Tận tâm cũng là tính cách nổi trội của thày. Trong công việc, thày luôn có thiện cảm với những người Tận tâm.
Chúc em sớm trở thành con người thật sự Tận tâm.

Ngày 24/4/2021, Thày Phạm Đình Tuyển.

Hỏi:

Em thưa thầy, thầy có thể cho em hỏi làm sao mình có thể kết nối làm quen với những người giỏi hơn mình ạ, em cảm ơn thầy.

Trả lời:

Thày đã nhận được thư của em.
Đối với một đất nước: Hiền tài như nguyên khí quốc gia. Mạnh hay yếu từ đó mà ra cả.
Đối với một cá nhân: Suốt cả đời gắn với việc học: Học cái gì và học thày nào. Và sự học luôn đi cùng với sự sang trọng và thịnh vượng.
Những người giỏi hay người hiền tài có thể thức tỉnh cho ta học cái gì một cách hiệu quả và qua đó họ cũng trở thành thày của ta.
Người tài giỏi là người làm những việc mang lại giá trị gia tăng cao mà người thường không làm được. Người hiền tài là người mang tài của mình ra giúp xã hội.
Vị thế xã hội cấp độ nào thì có người tài, người hiền tài cấp độ đó, ví như người tài giỏi trong lớp, trong trường, trong ngành, trong vùng, trong quốc gia và thế giới.
Mỗi người thường tìm và chơi với người giỏi phù hợp với vị thế của họ. Khi tiến bộ, sang một vị thế mới cao hơn, lại tìm thày giỏi tương xứng ở vị thế đó mà học.
Khi đã tài giỏi trong một vị thế, chính ta lại trở thành người thày để dẫn dắt những người khác chưa có điều kiện giỏi bằng ta. Từ đây ta cũng có được phẩm cách của người chủ và người lãnh đạo.
Khi đã hiểu được sự cần thiết của việc tìm người giỏi hay người hiền tài để học và hành, thì tất yếu ta sẽ tự thay đổi để tìm được cách kết nối với họ.
Những hiền tài luôn mong muốn làm những điều tốt đẹp. Vậy hãy thể hiện cho họ thấy tính cách của ta cũng luôn mạnh mẽ hướng về điều đó.
Là sinh viên, trước hết hãy tìm thày hay người giỏi trong lớp, khoa, trường; trong gia đình và dòng họ để học.
Thày chúc em sớm thành công.

Ngày 19/4/2021. Thày Phạm Đình Tuyển

Hỏi:

Em thưa thầy (cô). Trong quá trình làm đồ án thì trong lớp có nhóm không hoà đồng được và bạn trong nhóm xin sang nhóm khác. Vậy bạn đó đề xuất chuyển nhóm với thầy trong buổi thông tới luôn được không ạ? Em cảm ơn ạ!

Trả lời:

Bộ môn đã nhận được thư của em.
Học kỹ năng mềm phối hợp với các thành viên có liên quan trong hoạt động tư vấn là một trong những mục tiêu của việc Làm đồ án theo nhóm.
Ai cũng phải nỗ lực tự học điều này để đình hình được nhận thức: Sức mạnh và vị thế của một tổ chức chủ yếu được xây dựng trên nền tảng của việc "Cùng nghĩ,Cùng làm".Từ đó mới mong công việc đạt được hiệu quả cao nhất.
23/4/2019. Thày Phạm Đình Tuyển

Hỏi:

Em chào thầy, các câu trả lời của thầy khiến em thấy rất hữu ích. Em muốn hỏi thầy khi thầy gặp những bế tắc hay thất bại trong cuộc sống thầy đã tự khắc phục như thế nào, có khi nào thầy cảm thấy mệt mỏi với công việc của mình không. Hiện tại có những lúc em cảm thấy kém cỏi so với người khác, xin thầy cho em lời khuyên được không ạ?

Em cảm ơn thầy rất nhiều.
Trả lời:

Thày đã nhận được thư của em
Chắc chắn trong cuộc đời không có ai chỉ toàn thành công cả.
Trong hoạt động chính trị, thất bại là gắn với tính mạng.
Trong hoạt động kinh tế, thất bại là gắn với thiệt hại về kinh tế và thời gian.
Trong hoạt động xã hội, thất bại là mất niềm tin và vị thế…

Trong thời đại hội nhập ngày nay, con người phải cạnh tranh với những đối thủ rất mạnh mà trong nhiều trường hợp ta còn chưa biết nhiều về họ; giống như đi thi Olimpic mà không biết sẽ phải thi môn gì; đến đó mới rõ.
Chính vì vậy, xã hội bây giờ cần những người: i) Tư tưởng tiến bộ; ii) Yêu tự do; iii) Hoạt động đa năng và biết liên kết với nhiều người để làm nhiều việc; trong đó đặc biệt với em là nhân tố thứ ba.

Nếu một người chỉ chăm chăm làm một việc; việc đó thất bại có nghĩa là mất tất cả.
Nếu một người làm ba việc; một việc thành công, hai việc thất bại, điều đó cũng chấp nhận được.
Nếu một người làm năm việc; ba việc thành công, hai việc thất bại, điều đó được coi như đã thành công.

Đã đi học được đến bậc đại học, chắc chắn em có cơ hội hơn rất nhiều người không có điều kiện đi học ngoài xã hội kia (thậm chí nhiều người còn khuyết tật).
Hãy học và rèn luyện trở thành người đa năng, nghĩa là tập làm nhiều việc một lúc (ưu tiên là việc theo chuyên môn giỏi nhất của mình, tiếp đến là việc mà xã hội đang cần và cuối cùng là việc mà mình yêu thích). Cũng chính từ đây em sẽ tìm được những mặt mạnh của mình.
Đối với những người tri thức, trong tâm thức của họ không có chỗ cho từ “bế tắc” và “mệt mỏi”, chỉ có từ “khó khăn” và “sáng tạo” để vượt qua mà thôi. (Tất nhiên, trong cuộc sống ai cũng phải chịu những nỗi đau buồn, ví như sự mất mát của người thân, bạn bè, đồng loại).
Một điều nữa em cũng cần biết: Sức mạnh để làm những điều khác biệt và sẽ thành công, không phải chỉ xuất phát từ bản thân em, từ thế giới thực tại này, mà còn được khởi nguồn từ sức mạnh tinh thần của tiền nhân, tổ tiên và dòng họ gia đình em. Vì vậy, phải tìm hiểu, học để phát huy cho được sức mạnh tinh thần này, thậm chí biến thành niềm tin cốt lõi của mình.

Chúc em trở thành con người đa năng và thành công.

Ngày 4/12/2018. Thày Phạm Đình Tuyển

Điểm tin

API - Đột phá thể chế của kỷ nguyên dữ liệu

15/12/2025

Trong kỷ nguyên số, khi dữ liệu đã trở thành một loại tài nguyên chiến lược mới, cách thức chúng ta khai thác và phân phối tài nguyên này quyết định trực tiếp chất lượng quản trị quốc gia. Và ở trung tâm của sự thay đổi đó là một khái niệm tưởng như chỉ thuộc về giới lập trình: API.

API giống như "cánh cửa" giúp hệ thống này kiểm tra thông tin từ hệ thống khác mà không cần người dân mang theo giấy tờ hay xin xác nhận thủ công.

API âm thầm tạo ra một cuộc chuyển đổi sâu sắc từ quản lý bằng giấy tờ sang quản lý dựa trên dữ liệu; từ xử lý thủ công sang tự động hóa; từ cơ chế xin- cho sang một nền hành chính minh bạch và phục vụ.

API là gì và vì sao cần một cách gọi dễ hiểu?

API là viết tắt của Application Programming Interface, dịch chính xác nhất là Giao diện lập trình mở. Đây là chuẩn kỹ thuật cho phép các hệ thống trao đổi dữ liệu theo một quy tắc chung, an toàn và có kiểm soát.

Để công chúng dễ hình dung, có thể gọi API bằng một cái tên gần gũi hơn là Cổng kết nối dữ liệu.

API giống như "cánh cửa" giúp hệ thống này kiểm tra thông tin từ hệ thống khác mà không cần người dân mang theo giấy tờ hay xin xác nhận thủ công. Nói cách khác, API là điều kiện để thực hiện nguyên tắc cơ bản của Chính phủ số: "Khai một lần- dùng nhiều nơi".
Việt Nam đã làm gì và cơ hội bứt phá nằm ở đâu?

Thực tiễn thời gian qua cho thấy, Việt Nam đã bắt đầu hình thành những nền tảng quan trọng cho việc kết nối và khai thác dữ liệu trong quản lý nhà nước. Tuy nhiên, bức tranh tổng thể vẫn còn những khoảng trống cần được nhận diện rõ để có thể chuyển từ những nỗ lực đơn lẻ sang một chiến lược quốc gia thống nhất. Có thể khái quát hiện trạng qua ba điểm chính sau đây:

Thứ nhất, khung pháp lý về kết nối và chia sẻ dữ liệu đã bước đầu hình thành. Trong thời gian qua, Chính phủ đã ban hành một số văn bản quan trọng, tạo nền tảng cho việc liên thông và khai thác dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước. Nổi bật là Nghị định 278/2025/NĐ-CP, quy định việc kết nối và chia sẻ dữ liệu bắt buộc giữa các cơ quan trong toàn bộ hệ thống chính trị; và Nghị định 194/2025/NĐ-CP, cụ thể hóa Luật Giao dịch điện tử, đặt nền tảng pháp lý cho việc chia sẻ dữ liệu trong cung cấp dịch vụ công. Cùng với đó, Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia (NDXP/VDXP) đã kết nối với hơn 90 bộ, ngành, địa phương và xử lý hàng trăm triệu giao dịch mỗi năm, cho thấy nhu cầu và tiềm năng liên thông dữ liệu đang ngày càng lớn.

Thứ hai, một số lĩnh vực đã chủ động đi trước, đặc biệt là ngành ngân hàng. Đây là ngành đầu tiên ban hành quy định về Open API với Thông tư 64/2024/TT-NHNN, có hiệu lực từ ngày 1/3/2025. Việc định danh và chuẩn hóa API trong một lĩnh vực kinh tế trọng yếu cho thấy API không còn là khái niệm kỹ thuật đơn thuần, mà đang trở thành một thành tố quan trọng của hạ tầng dịch vụ số.

Thứ ba, API vẫn chưa được nhìn nhận đúng tầm như một trụ cột chiến lược quốc gia. Hiện nay, chưa có văn bản ở cấp Chính phủ xác định API như một thiết chế cốt lõi của Nhà nước số. Việc kết nối dữ liệu giữa các bộ, ngành và địa phương vẫn chủ yếu mang tính tự phát, thiếu chuẩn chung về định dạng, cấu trúc, bảo mật, phân quyền hay cơ chế ghi log (Ghi log là việc hệ thống tự động tạo ra nhật ký hoạt động của hệ thống).

Dữ liệu quốc gia vẫn trong tình trạng phân mảnh, khiến việc liên thông thực chất gặp nhiều hạn chế. Có thể nói, chúng ta đã xây được những "móng nhà" quan trọng, nhưng vẫn thiếu một "bản thiết kế tổng thể" cho hạ tầng kết nối dữ liệu quốc gia- một bản thiết kế mà trong đó API phải giữ vai trò trung tâm.

API tháo gỡ những điểm nghẽn cố hữu trong quan hệ giữa Nhà nước- người dân- doanh nghiệp

Trong nhiều năm qua, không ít thủ tục hành chính bị kéo dài bởi tình trạng thiếu liên thông dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước. API xuất hiện như một công cụ giúp tháo gỡ những điểm nghẽn này, tạo ra sự chuyển biến thực chất trong phục vụ người dân và hỗ trợ doanh nghiệp. Những thay đổi rõ nhất có thể nhìn thấy ở năm khía cạnh sau đây:

1. Chấm dứt tình trạng "xin lại thông tin của chính mình". Với API, cơ quan tiếp nhận hồ sơ có thể truy xuất ngay thông tin từ cơ quan quản lý dữ liệu gốc, thay vì yêu cầu người dân tự đi xin xác nhận. Cách làm này rút ngắn thời gian, giảm phiền hà và khắc phục được tư duy hành chính bắt "người dân chứng minh thay cho cơ quan quản lý".

2. Giảm tối đa yêu cầu nộp giấy tờ bản cứng. Nhiều loại giấy tờ như hộ khẩu, khai sinh, thông tin nhân thân, tình trạng hôn nhân… hoàn toàn có thể được thay bằng dữ liệu số. Khi API được triển khai đầy đủ, việc cầm theo tập hồ sơ giấy trở thành không cần thiết, giúp cả người dân lẫn cơ quan nhà nước làm việc nhanh gọn và chính xác hơn.

3. Quy trình xử lý hồ sơ trở nên tinh gọn, liền mạch. API cho phép các bước xác minh, đối chiếu và kiểm tra thông tin diễn ra tự động ở hậu trường. Người dân chỉ cần nộp hồ sơ một lần, và hệ thống sẽ chuyển tiếp dữ liệu cho các cơ quan liên quan. Đây là bước chuyển quan trọng từ "giải quyết theo từng cửa" sang "xử lý liên thông".

4. Minh bạch hơn, tiếp xúc trực tiếp ít hơn. Khi dữ liệu được truy xuất qua API, mọi thao tác đều được ghi nhận và có thể kiểm tra lại. Điều này làm giảm các khoản chi phí không chính thức phát sinh từ sự tùy nghi của cán bộ, đồng thời nâng cao mức độ liêm chính và trách nhiệm giải trình trong hoạt động công vụ.

5. Doanh nghiệp được phục vụ trong môi trường thông suốt. API giúp giảm thời gian chờ đợi, giảm yêu cầu hồ sơ trùng lặp và tăng khả năng tiếp cận dịch vụ công trực tuyến. Qua đó, chi phí tuân thủ của doanh nghiệp giảm đáng kể, tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư, kinh doanh và cải thiện thứ hạng năng lực cạnh tranh quốc gia.

API - thiết chế cốt lõi của Nhà nước số

Trong bối cảnh dữ liệu được xem như "tài nguyên mới" của nền kinh tế số, vấn đề không chỉ nằm ở việc thu thập dữ liệu, mà quan trọng hơn là cách thức dữ liệu được khai thác, phân phối và sử dụng trong toàn bộ hệ thống công quyền. Ở góc độ này, API đóng vai trò như hạ tầng dẫn truyền giúp dòng dữ liệu quốc gia vận hành thông suốt, an toàn và đúng mục đích. API giúp:

1. Minh bạch hóa quyền lực và giảm độc quyền thông tin. Một trong những rào cản lớn của cải cách hành chính là tình trạng "độc quyền thông tin" ở một số khâu, khiến quy trình xử lý hồ sơ phụ thuộc nhiều vào quyết định chủ quan của cán bộ. API, với cơ chế truy vết và ghi log tự động, giúp mọi thao tác truy cập dữ liệu đều được lưu lại, hạn chế tối đa không gian cho sự tùy nghi.

Theo thông tin chính thức của cơ quan chức năng, tính đến năm 2024, có tới 70% yêu cầu hồ sơ hành chính liên quan đến việc phải xác minh thông tin từ các cơ quan khác. Nếu những bước xác minh này được số hóa bằng API, lượng tiếp xúc trực tiếp giảm mạnh, từ đó giảm nguy cơ phát sinh chi phí không chính thức và tăng cường trách nhiệm giải trình của cơ quan công quyền.

2. Bảo đảm chính sách đi vào cuộc sống nhanh và đúng hơn. Một khó khăn phổ biến trong thực thi chính sách là tình trạng "luật một đằng, thực tế một nẻo" do quy trình vận hành chậm cập nhật hoặc bị bó cứng bởi thủ tục thủ công. API cho phép đồng bộ hóa tức thời giữa quy định và thực thi: khi văn bản pháp luật thay đổi, các hệ thống có thể được cập nhật tự động, giúp giảm thời gian chuyển tiếp và hạn chế sai sót.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy API là công cụ quan trọng để rút ngắn "độ trễ chính sách". Ở Estonia- quốc gia dẫn đầu về Chính phủ điện tử- 99% dịch vụ công trực tuyến được vận hành dựa trên hơn 3.000 API, giúp việc cập nhật quy trình gần như diễn ra trong thời gian thực.

3. Tạo liên thông dữ liệu thực chất trong toàn quốc. Việt Nam đang quản lý bốn "tài nguyên dữ liệu lõi": cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu đất đai, cơ sở dữ liệu an sinh xã hội, và cơ sở dữ liệu đăng ký doanh nghiệp.

Hiện nay, mỗi cơ sở dữ liệu đã được xây dựng ở mức độ nhất định nhưng vẫn vận hành khá độc lập. API chính là công cụ cho phép các kho dữ liệu này kết nối thành một hệ sinh thái thống nhất, tạo nền tảng cho các dịch vụ công liên thông.

Chỉ riêng cơ sở dữ liệu dân cư đã có hơn 200 triệu bản ghi, và theo Bộ Công an, có thể phục vụ trên 70% thủ tục hành chính nếu được kết nối đầy đủ với các lĩnh vực khác. Điều này cho thấy tiềm năng rất lớn của việc liên thông bằng API.

4. Đáp ứng yêu cầu cập nhật thời gian thực- một trọng tâm trong chỉ đạo của Tổng Bí thư. Trong phát biểu tại Hội nghị Trung ương 14, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu "xây dựng dữ liệu dùng chung, kết nối dân cư- đất đai- an sinh- doanh nghiệp; cập nhật thời gian thực từ cơ sở đến Trung ương". Để thực hiện yêu cầu này, không có công cụ nào khả thi hơn API. Chỉ API mới cho phép dữ liệu được trao đổi tức thời, theo chuẩn chung, có kiểm soát truy cập và bảo đảm an toàn- bảo mật.

Không có API, liên thông dữ liệu chỉ dừng lại ở mức độ "kết nối hình thức", còn có API, chúng ta mới có thể tiến tới liên thông thực chất, nơi dữ liệu hỗ trợ ra quyết định kịp thời và chính xác.

Tóm lại, API không chỉ là công nghệ. Đó là thiết chế vận hành của Nhà nước số: làm minh bạch hóa quyền lực, rút ngắn độ trễ chính sách, tạo liên thông dữ liệu thực chất và hiện thực hóa chỉ đạo về cập nhật thời gian thực trong toàn hệ thống.

Nói cách khác, API là công cụ giúp "tài nguyên dữ liệu" thực sự phát huy giá trị, trở thành động lực mới cho cải cách hành chính và nâng cao chất lượng quản trị quốc gia.

Để bước vào kỷ nguyên vận hành thông minh - 5 nhiệm vụ trọng tâm Việt Nam cần triển khai

Để API thực sự trở thành hạ tầng dẫn truyền cho "tài nguyên dữ liệu quốc gia", những nỗ lực rời rạc hiện nay cần được nâng lên thành một chương trình hành động có trọng tâm, trọng điểm. Có thể khái quát 5 nhóm nhiệm vụ lớn sau:

1. Sớm ban hành Chuẩn API quốc gia. Trước hết, cần có một Chuẩn API quốc gia làm khung tham chiếu chung cho toàn bộ hệ thống nhà nước. Chuẩn này không chỉ quy định về mặt kỹ thuật (định dạng, cấu trúc, giao thức truyền dữ liệu), mà còn phải bao quát các yêu cầu về bảo mật, phân quyền truy cập, ghi log và giám sát.

Khi mỗi bộ, ngành, địa phương đều thiết kế API theo chuẩn chung, việc kết nối, mở rộng, nâng cấp hệ thống sẽ trở nên dễ dàng hơn, tránh tình trạng "mạnh ai nấy làm", gây lãng phí và khó liên thông.

2. Xây dựng Cổng kết nối dữ liệu quốc gia dùng chung. Song song với chuẩn API, cần hoàn thiện một Cổng kết nối dữ liệu quốc gia thực sự dùng chung cho toàn bộ cơ quan trong hệ thống chính trị. Thay vì mỗi nơi xây một "trục riêng", Cổng kết nối dữ liệu quốc gia phải đóng vai trò là "xa lộ chính", nơi các hệ thống dữ liệu ngành, lĩnh vực "ra- vào" theo một cơ chế thống nhất.

Đây sẽ là hạ tầng trung tâm để điều phối lưu lượng dữ liệu, kiểm soát an toàn thông tin và tối ưu chi phí đầu tư, vận hành, thay vì dàn trải nguồn lực cho quá nhiều nền tảng phân tán.

3. Tích hợp yêu cầu API ngay từ khâu thiết kế luật, chính sách. Một điểm then chốt khác là phải "cài đặt API ngay trong chính sách". Các luật, pháp lệnh, nghị định- đặc biệt trong các lĩnh vực như đất đai, đầu tư, doanh nghiệp, an sinh xã hội- cần quy định rõ thủ tục nào phải được vận hành trên nền dữ liệu kết nối, cơ quan nào có trách nhiệm cung cấp API, mức độ chia sẻ dữ liệu ra sao.

Khi yêu cầu về API được xác lập ngay trong văn bản quy phạm pháp luật, việc xây dựng, vận hành hệ thống thông tin sẽ có căn cứ pháp lý rõ ràng, tránh tình trạng "luật một đằng, hệ thống công nghệ một nẻo".

4. Chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu ở các bộ, ngành, địa phương. API chỉ phát huy hiệu quả nếu dữ liệu phía sau được chuẩn hóa và tin cậy. Vì vậy, một chương trình tổng thể về chuẩn hóa, làm sạch và đồng bộ dữ liệu ở các bộ, ngành, địa phương là điều kiện không thể thiếu.

Việc mỗi nơi sử dụng một cấu trúc dữ liệu khác nhau, cách mã hóa khác nhau, thậm chí trùng lặp hoặc thiếu chính xác, sẽ khiến API không thể "đưa tài nguyên dữ liệu vào vận hành" như kỳ vọng. Chuẩn dữ liệu và chuẩn API vì thế phải đi cùng nhau như hai mặt của một vấn đề.

5. Đặt an toàn thông tin và quyền riêng tư lên hàng đầu. Cuối cùng, khi hạ tầng kết nối dữ liệu càng mở và mạnh, nguy cơ rủi ro về an toàn thông tin và xâm phạm quyền riêng tư càng lớn. Điều này đòi hỏi một khung pháp lý và kỹ thuật chặt chẽ về bảo vệ dữ liệu cá nhân, phân quyền truy cập, mã hóa, giám sát truy vết và xử lý vi phạm.

Chỉ khi người dân, doanh nghiệp và các cơ quan nhà nước cảm thấy yên tâm về mức độ an toàn và minh bạch của hệ thống, API mới có thể được triển khai rộng rãi và bền vững, trở thành nền tảng cho một mô hình quản trị dựa trên dữ liệu.

Cần một Chiến lược API Quốc gia
API hay "cổng kết nối dữ liệu" không chỉ là một thuật ngữ kỹ thuật. Nó là hạ tầng dẫn truyền của một thời đại mới, nơi dữ liệu trở thành tài nguyên và vận hành trở thành tự động hóa.

Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể, nhưng để tạo ra bước nhảy vọt, cần có một Chiến lược API Quốc gia nhằm thống nhất, tiêu chuẩn hóa và tối ưu hóa việc khai thác tài nguyên dữ liệu.

Khi đó, API sẽ trở thành động lực quan trọng để đưa Nhà nước từ mô hình quản lý truyền thống sang mô hình vận hành thông minh, phục vụ người dân tốt hơn và thúc đẩy phát triển quốc gia mạnh hơn.

TS. Nguyễn Sĩ Dũng

Nguồn:

https://baochinhphu.vn/api-dot-pha-the-che-cua-ky-nguyen-du-lieu-102251123062008997.htm

Cập nhật ( 15/12/2025 )

Tin mới đưa:

Tin đã đưa:

Tất cả các tin »